Nữ nông dân xuất sắc, bền bỉ 'gieo' những mùa no ấm

Chăn nuôi lợn, mỗi năm gia đình bà Trần Thị Chung, Tổ dân phố Hoàng Tung, phường Thục Phán xuất chuồng 78 tấn lợn hơi. Ảnh Quốc Sơn.

Từ gian khó nghĩ cách làm giàu

Tôi đến mô hình kinh tế của bà Chung, khi bà đang tất bật với đàn lợn 200 con, còn ông Lê Quang Dũng – chồng bà miệt mài chăm sóc đàn gà 500 con trong khu vườn ổi sai trĩu quả.

Thấy khách, bà Chung dừng tay, niềm nở mời vào nhà. Căn nhà mái thái khang trang là thành quả nhiều năm lao động của gia đình. Người phụ nữ 64 tuổi có vóc dáng nhỏ nhắn, gương mặt sạm màu bởi bao năm tháng gắn bó với vườn tược, chuồng trại. Dẫu vậy, bà vẫn nhanh nhẹn, khoẻ mạnh, bước đi vững chãi.

“Công việc nhà nông chẳng bao giờ hết việc. Mình làm nghề này phải chịu khó, để ý từng ngày. Con vật ăn uống thế nào, chuồng trại có sạch không, cây có sâu bệnh không… đều phải quan tâm”, bà Chung nói.

Giọng kể của bà nhẹ nhàng, khiêm nhường, bởi trong suy nghĩ của bà, những gì gia đình có được hôm nay bắt đầu từ một lựa chọn rất giản dị: không bỏ nghề nông, phải tìm cách làm giàu từ nghề nông.

Năm 1982, bà Chung nên duyên với ông Dũng. Cả hai đều sinh ra, lớn lên trong những gia đình thuần nông, hoàn cảnh khó khăn. Những năm đầu xây dựng gia đình, cuộc sống nhiều thiếu thốn.

“Ngày ấy, hai vợ chồng chẳng có vốn liếng gì đáng kể. Nhưng mình là nông dân thì không thể bỏ nghề nông. Tôi bàn với ông nhà phải tìm cách phát triển kinh tế ngay trên mảnh đất của gia đình, phù hợp với khả năng của mình”, bà Chung nhớ lại.

Năm 1984, với số vốn ít ỏi, ông bà mua 3 con lợn giống về nuôi. Mỗi năm, gia đình duy trì 2 lứa, khi xuất chuồng, mỗi con đạt khoảng 1 tạ, cho sản lượng khoảng 6 tạ lợn hơi.

Đây là giai đoạn sản xuất còn nhiều khó khăn. Toàn bộ lợn hơi khi xuất chuồng được vợ chồng bà đổi cho Nhà nước lấy thóc theo mức 1 kg lợn hơi đổi lấy 5 kg thóc. Nhờ đó, mỗi năm gia đình thu về khoảng 3 tấn thóc - một thành quả đáng kể đối với hộ nông dân lúc bấy giờ. Không chỉ cải thiện đời sống, mô hình chăn nuôi này tạo tiền đề để vợ chồng bà Chung từng bước mở rộng sản xuất hiệu quả hơn.

Cùng với chăn nuôi lợn, với suy nghĩ “lấy đất làm nền, lấy lao động làm vốn”, trên diện tích 8.000 m2 đất của gia đình, vợ chồng bà Chung không để đất nghỉ. Hai ông bà trồng nhiều loại rau màu, duy trì sản xuất quanh năm.

“Những năm đó, rau tiêu thụ khá tốt, hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều lần so với trồng lúa. Mình trồng rau được bốn mùa nên ngày nào cũng có rau bán, có thu nhập đều, cuộc sống gia đình dần ổn định, rồi khấm khá lên”, bà Chung kể.

Từ những luống rau, đàn lợn nhỏ, kinh nghiệm sản xuất của vợ chồng bà ngày càng dày lên. Chăn nuôi và trồng trọt dần trở thành “duyên nợ” mà hai ông bà không thể rời bỏ.

Theo thời gian, quy mô sản xuất được mở rộng. Tiền tích góp được tiếp tục đầu tư trở lại sản xuất. Vợ chồng bà xác định muốn làm nông nghiệp bền vững không thể chỉ dựa vào sức người mà phải từng bước đầu tư bài bản.

Sau nhiều năm tích luỹ từ chăn nuôi và trồng rau màu, năm 2017, ông bà quyết định đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng hệ thống chuồng trại chăn nuôi lợn với 20 ô chuồng, hệ thống nước phục vụ chăn nuôi tự động, quạt thông gió, tạo không gian thoáng mát; xây dựng nhà kho chứa thức ăn chăn nuôi, vật tư phục vụ sản xuất và mua 50 con lợn nái, 300 con lợn giống về nuôi.

Đàn lợn nái trưởng thành mỗi năm sinh hai lứa, bình quân mỗi nái đẻ 10 con, tạo nguồn khoảng 1.000 con lợn giống mỗi năm. Gia đình giữ lại phần lớn số lợn giống để phục vụ nhu cầu chăn nuôi, số còn lại bán ra thị trường.

“Có đàn nái, mình chủ động được con giống, vừa giảm chi phí đầu vào, vừa có nguồn giống đảm bảo, nên chăn nuôi yên tâm hơn. Làm nông nghiệp phải tính từ đầu vào chứ không chỉ tính lúc bán sản phẩm”, bà Chung chia sẻ.

Với đàn lợn thịt thương phẩm, mỗi năm gia đình nuôi 2 lứa, mỗi lứa khoảng 300 con. Bình quân mỗi con khi xuất chuồng đạt 1 tạ, giá bán thời điểm đó 40 nghìn đồng/kg lợn hơi, mang lại doanh thu khoảng 2,4 tỷ đồng/năm.

Hành trình làm giàu của vợ chồng bà Chung là kết quả của hơn 40 năm bền bỉ lao động, tích luỹ, tái đầu tư và không ngừng thay đổi cách làm.

Đàn gà đẻ trứng của gia đình bà Trần Thị Chung, Tổ dân phố Hoàng Tung, phường Thục Phán đem lại hơn 300 triệu đồng/năm. Ảnh Quốc Sơn

Tuổi ngoài 60 vẫn chưa nghĩ đến chuyện “nghỉ ngơi”

Giờ cả hai vợ chồng bà Chung, tuổi đều ngoài 60, nhưng vẫn miệt mài làm giàu, với một hệ sinh thái kinh tế khép kín.

Hiện nay, gia đình duy trì đàn 200 con lợn thịt thương phẩm siêu nạc. Mỗi năm nuôi 3 lứa, khi xuất chuồng bình quân đạt 1,3 tạ/con. Tổng sản lượng khoảng 78 tấn lợn hơi/năm. Với giá bán bình quân 62 nghìn đồng/kg, doanh thu từ lợn thịt đạt khoảng 4,8 tỷ đồng/năm.

Không dừng lại ở đó, từ năm 2015, vợ chồng bà trồng 300 cây ổi lai lê. Vườn ổi cho thu hoạch quanh năm, với sản lượng ổn định khoảng 4 tấn mỗi năm, giá bán trung bình 15 nghìn đồng/kg, cho gia đình nguồn thu khoảng 60 triệu đồng/năm.

Gia đình còn nuôi 500 con vịt theo phương thức gối đàn. Khoảng 40 ngày, một lứa được xuất bán, với 6 lứa mỗi năm, tương đương 3.000 con. Bình quân mỗi con nặng 2,6 kg, giá bán hơn 70 nghìn đồng/kg, mang về doanh thu ước trên 500 triệu đồng/năm.

Dưới những tán ổi, gia đình bà Chung nuôi thả 500 con gà đẻ, vừa tận dụng được diện tích vườn, vừa tạo thêm nguồn thu. Mỗi ngày, đàn gà cho khoảng 250 quả trứng, bán với giá 5 nghìn đồng/quả, đem lại hơn 300 triệu đồng/năm cho gia đình.

Trên diện tích khoảng 3.000 m2, gia đình luân canh các loại rau màu như mướp ngọt, mướp đắng, dưa chuột, cho thu nhập khoảng 80 triệu đồng mỗi năm. Như vậy, với các nguồn thu chủ lực từ lợn, vịt, trứng gà, ổi và rau màu, mô hình sản xuất của gia đình đạt tổng doanh thu hơn 5,7 tỷ đồng/năm.

Bên cạnh đó, cứ sau 2 năm khai thác, đàn gà đẻ được thay thế. Khi đó, 500 con gà thải loại, trọng lượng bình quân khoảng 2,2 kg/con, được thương lái thu mua với giá 90 nghìn đồng/kg nhờ chất lượng thịt thơm ngon, săn chắc. Khoản thu này cũng góp phần đáng kể vào tổng thu nhập của gia đình.

Điều đặc biệt ở mô hình này là sự “khép kín” tương đối giữa chăn nuôi và trồng trọt. Phân từ đàn lợn, gà, vịt được tận dụng làm nguồn phân bón cho vườn cây, rau màu. Một phần rau màu hỏng, thải loại được tận dụng bổ sung vào nguồn thức ăn chăn nuôi phù hợp. Nhờ đó, các nguồn lực trong gia đình được tận dụng tối đa đã tiết giảm một phần chi phí sản xuất.

“Làm kinh tế gia đình phải tính toán kỹ lưỡng, chọn mô hình phù hợp và hạn chế rủi ro. Đã làm thì phải tuân thủ kỹ thuật. Chăn nuôi phải phòng chống dịch bệnh, vệ sinh chuồng trại, con giống phải khoẻ, thức ăn và nguồn nước phải bảo đảm. Trồng trọt cũng phải chăm sóc đúng kỹ thuật”, bà Chung nói.

Chính tư duy ấy đã giúp bà Chung giữ được chủ động trong sản xuất. Các sản phẩm thịt lợn, vịt, trứng gà, rau màu và ổi của gia đình được sản xuất theo hướng an toàn nên toàn bộ sản phẩm đều được thương lái đến đặt mua tại nhà.

Thu nhập từ vườn ổi 300 cây của gia đình bà Trần Thị Chung, Tổ dân phố Hoàng Tung, phường Thục Phán khoảng 60 triệu đồng mỗi năm. Ảnh Quốc Sơn

Làm giàu không chỉ cho riêng mình

Điều đáng quý ở vợ chồng bà Chung đó là khi đã thành công ông bà không quên những ngày tháng cơ hàn, nghèo khó của mình. Với tấm lòng cảm thông, chia sẻ, hằng năm, vợ chồng bà hỗ trợ nhiều lượt hộ khó khăn trong xóm về vốn, vật tư sản xuất, kỹ thuật và kinh nghiệm. Người cần vốn thì được giúp vốn, người thiếu vật tư sản xuất thì được hỗ trợ vật tư, người chưa biết cách làm được chia sẻ kinh nghiệm.

“Ngày trước mình cũng khó khăn, cũng từng bắt đầu từ vài con lợn giống. Vì thế mình thấu hiểu người khác lúc khó khăn cần gì. Có thể chưa giúp được nhiều, nhưng mình có điều kiện hơn nếu giúp được gì cho bà con trong khả năng thì mình cố gắng làm”, bà Chung tâm sự.

Đó chính là phẩm chất nổi bật của nữ đảng viên đã nhiều năm gắn bó với phong trào. Với bà Chung làm kinh tế gia đình phải gắn với trách nhiệm cộng đồng, góp phần lan toả tinh thần tự lực, tự cường trong nông dân.

Nhiều năm liền, bà Chung đạt danh hiệu “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” các cấp. Năm 2024, bà được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vinh danh “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” cấp Trung ương và được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Năm 2026, bà tiếp tục được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam công nhận “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”. Đó là sự ghi nhận xứng đáng đối với nữ hội viên nông dân có hơn 40 năm bền bỉ gắn bó với ruộng đồng, chuồng trại và cuộc sống nông thôn. Với nghị lực, sự kiên trì, tinh thần dám nghĩ, dám làm, bà Chung không ngừng đầu tư, phát huy lợi thế, ứng dụng kỹ thuật, tổ chức sản xuất khoa học và chủ động học hỏi, đổi mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, làm giàu cho gia đình và trách nhiệm với cộng đồng.