Những 'pháo đài' tri thức nâng bước trẻ vùng biên

Guồng quay trên công trường

Tại xã Si Pa Phìn, công trình Trường Phổ thông liên cấp Tiểu học - THCS xã Si Pa Phìn đang dần hoàn thiện những hạng mục cuối. Trên công trường, tiếng máy rền vang, công nhân tất bật làm việc trong không khí khẩn trương. Các dãy phòng học, khu nội trú, nhà đa năng đã hiện rõ hình hài, tạo nên một quần thể giáo dục khang trang giữa núi đồi. Khởi công ngày 27/7/2025, đây là công trình mang ý nghĩa đặc biệt, là ngôi trường nội trú liên cấp đầu tiên của cả nước theo mô hình mới, nhằm giải quyết triệt để bài toán về không gian học tập và sinh hoạt cho học sinh vùng biên giới.

Ông Bùi Đức Giang, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng số 6 - đơn vị trực tiếp thi công xây trường cho biết: “Chúng tôi hiểu rõ tầm quan trọng của dự án này. Vì vậy dù thời gian thực hiện rất ngắn, khối lượng công việc lớn, lại thêm điều kiện thời tiết không thuận lợi, công ty vẫn nỗ lực hết mình. Để đảm bảo tiến độ, đơn vị đã huy động tổng lực hơn 500 nhân công cùng hàng chục máy móc chuyên dụng. Nhiều thời điểm, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp xuyên ngày đêm, làm việc không có ngày nghỉ”.

Đến ngày 20/12, công trình đã đạt trên 80% giá trị hợp đồng. Với quy mô 31 phòng học, đáp ứng nhu cầu cho hơn 1.000 học sinh, ngôi trường này không chỉ có các phòng học văn hóa mà còn tích hợp 14 phòng học bộ môn, phòng thiết bị, thư viện, nhà đa năng, phòng tư vấn học đường... Cùng với 120 phòng nội trú học sinh, 15 phòng công vụ cho giáo viên, cùng hệ thống bếp ăn, nhà vệ sinh, nhà tắm, sân bóng… tạo thành một tổ hợp trường học kiểu mẫu, đồng bộ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập và sinh hoạt của thầy, trò vùng biên giới. Với ý nghĩa đặc biệt ấy, công trình được ưu tiên tập trung mọi nguồn lực, dự kiến khánh thành sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ; đưa vào sử dụng từ học kỳ II, năm học 2025 - 2026.

Không riêng tại Si Pa Phìn, đầu tháng 11/2025, thêm 9 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới khác của tỉnh (Nậm Kè, Quảng Lâm, Sín Thầu, Nà Bủng, Thanh Nưa, Thanh Yên, Sam Mứn, Núa Ngam, Mường Nhà) đã được khởi công. Các dự án với mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng trước ngày 30/8/2026, để học sinh vùng biên được đón năm học mới trong những ngôi trường khang trang, hiện đại.

Theo ghi nhận, cả 10/10 dự án trường nội trú liên cấp đang được triển khai đồng loạt, tinh thần thi công khẩn trương. Dù còn gặp không ít khó khăn về địa hình, thời tiết, điều kiện vận chuyển vật liệu song với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chủ đầu tư và nhà thầu, nhiều vướng mắc đã kịp thời được tháo gỡ. Nhân lực, phương tiện được huy động tối đa, các giải pháp thi công linh hoạt được áp dụng, nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

Nền móng cho giáo dục vùng cao

Song hành với nhịp độ thi công trên các công trường là niềm vui, sự kỳ vọng của cán bộ, giáo viên và đồng bào các dân tộc vùng cao, biên giới. Tại xã Quảng Lâm, nơi đang triển khai xây dựng trường nội trú liên cấp - ngôi trường sẽ là “ngôi nhà thứ hai” của hơn 1.000 học sinh, không khí phấn khởi lan tỏa khắp các bản. Anh Mùa A Mang, ở bản Nậm Chà Nọi 1, xã Quảng Lâm, có con gái đang học lớp 4 trên địa bàn chia sẻ: “Con cháu được chăm lo đầy đủ, phụ huynh thêm yên tâm gửi gắm, yên tâm lao động sản xuất. Mỗi ngày chứng kiến công trường nhộn nhịp, tôi càng mong chờ ngôi trường sớm hoàn thiện, để học sinh trong xã đi học thuận lợi hơn”.

Giáo viên và học sinh xã Quảng Lâm vui mừng, phấn khởi khi dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS được xây dựng tại địa bàn.

Tỉnh Điện Biên xác định “Chiến dịch xây dựng trường học cho các xã biên giới” là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, mang tính đột phá để thay đổi diện mạo giáo dục vùng cao. Theo kế hoạch, đến năm 2028, toàn tỉnh sẽ hoàn thành 15 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại 15 xã biên giới. Riêng 10 ngôi trường khởi công trong năm 2025 đang được ưu tiên nguồn lực tối đa để hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Điểm khác biệt của các ngôi trường này là thiết kế theo tiêu chí “mở”, thân thiện, đa năng, phù hợp với đặc điểm văn hóa bản địa và điều kiện địa hình vùng cao. Theo quy hoạch, mỗi trường có diện tích từ 5 - 10ha, quy mô khoảng 30 lớp, tương đương 1.000 học sinh.

Mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ giúp học sinh được học tập trong điều kiện cơ sở vật chất đồng bộ, hiện đại, mà còn tạo điều kiện tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện, chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần cho học sinh; góp phần giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho địa phương. Đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. 10 ngôi trường đang dần hoàn thiện sẽ là 10 “pháo đài” tri thức vững chắc, góp phần bảo vệ và phát triển vùng biên cương của Tổ quốc.

Nguyễn Hiền