Những “địa chỉ đỏ” lưu giữ ký ức Cách mạng Tháng Tám

Tượng đài các Anh hùng liệt sĩ tại Khu Di tích Chiến khu Ngọc Trạo.

Chiến khu Ngọc Trạo - nơi khơi nguồn sức mạnh cách mạng

Tháng Tám về, mỗi người dân Việt Nam lại nhớ về những ngày mùa thu lịch sử năm 1945 - thời điểm dân tộc ta vùng lên giành chính quyền, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do.

Trên quê hương Thanh Hóa, Khu Di tích Chiến khu Ngọc Trạo là một trong những địa chỉ gắn với phong trào cách mạng những năm trước Cách mạng Tháng Tám. Nơi đây gắn liền với sự ra đời và hoạt động của Đội du kích Ngọc Trạo - một trong những đội du kích đầu tiên của Thanh Hóa, tiền thân của lực lượng vũ trang tỉnh.

Ngày 19/9/1941, Đội du kích Ngọc Trạo được thành lập. Từ căn cứ giữa núi rừng, các chiến sĩ vừa xây dựng lực lượng, vừa bảo vệ cơ sở cách mạng, vận động Nhân dân tham gia phong trào. Trong điều kiện bị địch truy lùng, đàn áp, hoạt động của đội vẫn được duy trì, từng bước tạo dựng cơ sở và lực lượng cho phong trào cách mạng ở địa phương.

Rạng sáng 19/10/1941, lực lượng địch tổ chức vây ráp, tập kích chiến khu. Các chiến sĩ Đội du kích Ngọc Trạo đã chiến đấu quyết liệt, chống trả cuộc tiến công của địch. Trận chiến đấu là một dấu mốc đáng nhớ trong những năm đầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng ở Thanh Hóa.

Ngày nay, Khu Di tích Chiến khu Ngọc Trạo là nơi cán bộ, đảng viên, Nhân dân và thế hệ trẻ tìm về để dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, đồng thời tìm hiểu về truyền thống cách mạng của quê hương.

Với học sinh, những chuyến tham quan, trải nghiệm tại di tích cũng là một cách để các em đến gần hơn với lịch sử. Những câu chuyện về Đội du kích Ngọc Trạo, về những người đã chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc trở nên cụ thể, dễ nhớ hơn qua chính không gian từng diễn ra những sự kiện ấy.

Em Tạ Ánh Tuyết, học sinh lớp 8A, Trường THCS Ngọc Trạo chia sẻ: “Qua các bài học trên lớp cũng như hoạt động tham quan, trải nghiệm, em hiểu hơn về lịch sử Việt Nam và địa phương. Em sẽ cố gắng học tập tốt, góp sức xây dựng quê hương, đất nước”.

Cán bộ và Nhân dân xã Ngọc Trạo dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Khu Di tích Chiến khu Ngọc Trạo.

Vào dịp tháng Tám, Chiến khu Ngọc Trạo lại đón những người con quê hương trở về dâng hương, tưởng nhớ những người đã chiến đấu, hy sinh vì nền độc lập dân tộc. Với nhiều người, đó cũng là dịp để nhắc lại những câu chuyện tưởng như đã lùi xa nhưng vẫn còn nguyên giá trị.

Ông Quách Chư Thiện, cựu chiến binh thôn Ngọc Trạo, xã Ngọc Trạo chia sẻ: “Là người con của quê hương Ngọc Trạo, chúng tôi rất tự hào vì nơi đây từng là chiến khu cách mạng, nơi các chiến sĩ Đội du kích Ngọc Trạo đã chiến đấu kiên cường vì độc lập, tự do của dân tộc. Mỗi dịp tháng Tám, tôi cùng đồng đội lại về đây thắp hương, thành kính tri ân các Anh hùng liệt sĩ, nhắc nhở thế hệ trẻ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng”.

Đình làng Thành - nơi lưu giữ dấu ấn cách mạng

Cùng với Chiến khu Ngọc Trạo, đình làng Thành ở vùng đất Hồ Vương cũng là một địa chỉ gắn với những năm tháng đấu tranh giành độc lập của Nhân dân địa phương.

Theo các tài liệu lịch sử, đình làng Thành là nơi thờ 3 vị Thành hoàng thuộc 3 dòng họ Hồ, Mai và Phạm - những người có công khai khẩn, lập làng, mở đất.

Không chỉ có giá trị về văn hóa, tín ngưỡng, đình làng Thành còn gắn với phong trào cách mạng của địa phương. Trong những năm đấu tranh giành độc lập dân tộc, nơi đây từng là địa điểm liên lạc bí mật, che giấu cán bộ, trung chuyển tài liệu cách mạng.

Đáng chú ý, đình làng Thành là nơi thành lập Mặt trận Việt Minh xã Kiên Giáp. Từ đây, lực lượng quần chúng được tập hợp, phong trào cách mạng ở địa phương có thêm điều kiện phát triển, góp phần chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Đình làng Thành - Di tích lịch sử văn hóa cách mạng cấp tỉnh. Ảnh Nga Sơn Biz

Những dấu tích ấy làm nên giá trị riêng của đình làng Thành. Từ một không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, nơi đây đã trở thành một địa điểm gắn với hoạt động cách mạng, với những con người từng góp sức vào cuộc đấu tranh giành độc lập.

Năm 2005, Đình làng Thành được UBND tỉnh Thanh Hóa xếp hạng di tích lịch sử cách mạng tại Quyết định số 3250/QĐ-UBND ngày 31/10/2005. Những năm qua, di tích trở thành nơi tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Anh Hoàng Bá Luyến, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hồ Vương cho biết: “Đoàn Thanh niên xã thường xuyên tổ chức các hoạt động chăm sóc di tích, chương trình về nguồn, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử và truyền thống quê hương”.

Tiếp nối mạch nguồn truyền thống

Trải qua thời gian, những địa chỉ gắn với phong trào cách mạng trên quê hương Thanh Hóa vẫn luôn được gìn giữ, phát huy giá trị. Từ Chiến khu Ngọc Trạo, đình làng Thành đến nhiều di tích cách mạng khác, mỗi địa danh đều lưu giữ những câu chuyện về một thời đấu tranh giành độc lập.

Nhưng điều quan trọng hơn cả là những câu chuyện ấy vẫn đang được kể lại. Qua các hoạt động dâng hương, tham quan, về nguồn, chăm sóc di tích, lịch sử được đưa đến gần hơn với thế hệ trẻ, để những sự kiện, những con người của một thời không chỉ nằm lại trong sách vở.

Những mái đình, khu căn cứ, bia tưởng niệm vì thế không chỉ là dấu tích của quá khứ. Đó còn là nơi để hôm nay nhìn lại một chặng đường đã qua, hiểu hơn giá trị của độc lập, tự do và thêm trân trọng những gì các thế hệ cha ông đã đánh đổi để có được.

Ngọc Yến

Những năm tháng đấu tranh cách mạng hào hùng đã để lại trên quê hương Thanh Hóa nhiều địa danh gắn với những dấu mốc quan trọng của phong trào cách mạng. Đó không chỉ là nơi lưu giữ những câu chuyện của một thời đấu tranh gian khổ, mà còn là những địa chỉ để các thế hệ hôm nay tìm về, hiểu hơn về lịch sử và truyền thống của quê hương.