Những con đường âm thầm lây truyền viêm gan

Tiêm vaccine không đồng nghĩa với việc an toàn 100% trước virus gây viêm gan. Ảnh: MedlinePlus.

Tiêm vaccine là biện pháp an toàn và hiệu quả để phòng ngừa viêm gan A và viêm gan B. Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), ngay cả khi đã hoàn thành đầy đủ phác đồ tiêm chủng, người dân cũng không nên chủ quan trước nguy cơ lây nhiễm. Việc chủ động kiểm tra miễn dịch sau tiêm kết hợp duy trì các biện pháp phòng bệnh vẫn là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.

HCDC cho biết nếu được tiêm đủ liều, đúng thời điểm và cơ thể đáp ứng miễn dịch tốt, hiệu quả bảo vệ của vaccine viêm gan A có thể đạt trên 95%, trong khi vaccine viêm gan B đạt trên 98%.

Khả năng bảo vệ của vaccine có thể kéo dài ít nhất 20 năm hoặc suốt đời. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng miễn dịch ở mỗi người không giống nhau. Một số trường hợp dù đã hoàn thành đầy đủ phác đồ tiêm chủng vẫn không tạo được miễn dịch bảo vệ hoặc lượng kháng thể giảm dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ mắc bệnh khi tiếp xúc với virus.

Theo HCDC, xét nghiệm kháng thể sau khi hoàn tất phác đồ tiêm vaccine viêm gan B là cách giúp đánh giá chính xác khả năng bảo vệ của cơ thể cũng như hiệu quả của việc tiêm chủng.

Thời điểm thích hợp nhất để thực hiện xét nghiệm là từ 1 đến 2 tháng sau mũi tiêm cuối cùng, khi lượng kháng thể đã đạt mức ổn định.

Việc kiểm tra miễn dịch đặc biệt cần thiết đối với trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm virus viêm gan B, nhân viên y tế, người có nguy cơ phơi nhiễm cao, người suy giảm miễn dịch hoặc những trường hợp có chỉ định của bác sĩ. Kết quả xét nghiệm sẽ là cơ sở để theo dõi sức khỏe và cân nhắc tiêm mũi bổ sung khi cần thiết.

Bên cạnh tiêm chủng, HCDC khuyến cáo người dân tiếp tục duy trì các biện pháp phòng bệnh phù hợp với từng chủng virus.

Đối với viêm gan A, virus chủ yếu lây truyền qua đường tiêu hóa nên việc giữ gìn vệ sinh cá nhân và bảo đảm an toàn thực phẩm đóng vai trò quan trọng. Người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, thực hiện ăn chín uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch và giữ vệ sinh môi trường.

Trong khi đó, viêm gan B lây truyền qua đường máu, quan hệ không an toàn và từ mẹ sang con. Vì vậy, mỗi người cần tránh dùng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu như dao cạo râu, kềm cắt móng, bàn chải đánh răng; đồng thời thực hành tình dục an toàn và tuân thủ các nguyên tắc phòng tránh lây nhiễm.

Theo HCDC, vaccine là "lá chắn" hiệu quả trong phòng ngừa viêm gan A và B, nhưng không thể thay thế hoàn toàn các thói quen bảo vệ sức khỏe hàng ngày. Sự kết hợp giữa tiêm chủng đầy đủ, kiểm tra miễn dịch khi cần và duy trì các biện pháp phòng bệnh là giải pháp tối ưu để bảo vệ bản thân, gia đình cũng như góp phần ngăn chặn sự lây lan của virus viêm gan trong cộng đồng.