Nhiều thay đổi trong quy định lựa chọn nhà thầu

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP ngày 9/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 165/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 và Nghị định số 170/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026.

Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định về lựa chọn nhà thầu, trong đó có nâng hạn mức chỉ định thầu và mua sắm nhỏ

Đồng thời, Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 111/2025/NĐ-CP ngày 22/5/2025 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025.

Loại trừ báo giá chênh lệch trên 30% so với giá trung bình

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 349/2026/NĐ-CP là sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 18 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP về căn cứ xác định giá gói thầu.

Theo quy định mới, tối thiểu phải có 1 báo giá của hàng hóa, dịch vụ và khuyến khích thu thập nhiều hơn 1 báo giá. Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; đơn vị quan tâm gửi báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá.

Trường hợp có nhiều hơn 1 báo giá thì được lấy giá trung bình của các báo giá. Khi xác định giá trung bình, nếu có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có giá cao hoặc thấp hơn 30% giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ các báo giá này để xác định giá trung bình.

Đối với gói thầu mua thuốc; hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế; linh kiện, phụ kiện, vật tư thay thế sử dụng cho thiết bị y tế, trên cơ sở yêu cầu chuyên môn, chủ đầu tư quyết định các tiêu chí kỹ thuật và tổ chức lấy báo giá.

Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; đồng thời khuyến khích đăng tải trên Cổng thông tin điện tử hoặc Trang thông tin điện tử của chủ đầu tư, Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế hoặc Cổng dịch vụ công trực tuyến về quản lý thiết bị y tế.

Đơn vị quan tâm gửi báo giá trong thời hạn tối thiểu 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Trường hợp có từ 2 báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.

Nghị định cũng quy định chủ đầu tư chịu trách nhiệm thu thập báo giá bảo đảm công khai, minh bạch. Đơn vị cung cấp báo giá chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về giá của hàng hóa, dịch vụ phù hợp với khả năng cung cấp của mình và phải bảo đảm việc cung cấp báo giá không vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá.

Trường hợp chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định về tổ chức thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch thì chủ đầu tư không phải chịu trách nhiệm đối với việc đơn vị cung cấp vi phạm quy định về cung cấp báo giá.

Như vậy, so với quy định trước đây, việc đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được quy định bắt buộc. Thời gian nhận báo giá thông thường cũng được điều chỉnh từ tối thiểu 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc.

Đáng chú ý, quy định mới bổ sung cơ chế loại trừ báo giá hoặc hạng mục có mức chênh lệch trên 30% so với giá trung bình. Đồng thời, quy định rõ hơn về trách nhiệm của chủ đầu tư trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ, công khai, minh bạch quy trình thu thập báo giá nhưng đơn vị cung cấp lại vi phạm quy định về báo giá.

Bổ sung thêm trường hợp được chỉ định thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP bổ sung điểm e1 khoản 2 Điều 78 về các trường hợp chỉ định thầu đối với gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.

Theo đó, trường hợp gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, thông báo mời quan tâm, thông báo mời sơ tuyển nhưng xảy ra một trong các trường hợp: Không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển; tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng hồ sơ mời thầu; hoặc tất cả nhà thầu không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu, thì thuộc trường hợp được bổ sung để áp dụng chỉ định thầu.

Bên cạnh đó, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP bổ sung điểm i, k khoản 5 Điều 78 về các trường hợp chỉ định thầu đối với gói thầu có yêu cầu, điều kiện đặc thù về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật, công nghệ, thị trường cung ứng.

Cụ thể, gồm gói thầu mua sắm từ các hoạt động thanh lý, giải thể, phá sản; hàng hóa được mua thông qua giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa.

Nâng hạn mức áp dụng chỉ định thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP đồng thời sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP theo hướng nâng hạn mức áp dụng chỉ định thầu.

Cụ thể, chỉ định thầu được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá gói thầu không quá 1 tỷ đồng, thay cho mức 500 triệu đồng trước đây.

Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án, hạn mức được nâng lên không quá 3 tỷ đồng, thay cho mức 800 triệu đồng.

Đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án, hạn mức được nâng từ 2 tỷ đồng lên không quá 3 tỷ đồng.

Nâng hạn mức mua sắm nhỏ lên 100 triệu đồng

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP theo hướng nâng hạn mức giá trị gói thầu hoặc nội dung mua sắm mà cơ quan, đơn vị được tự quyết định việc mua sắm.

Theo quy định mới, hạn mức này được nâng từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.

Đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Các trường hợp này không phải đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 79 của Nghị định, không phải thực hiện quy trình quy định tại khoản 3 Điều 80, nhưng phải bảo đảm chế độ hóa đơn, chứng từ đầy đủ theo quy định của pháp luật hoặc được thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn quy định tại khoản 3 Điều 80.

Việc nâng hạn mức nhằm đơn giản hóa thủ tục đối với các nhu cầu mua sắm thường xuyên, giá trị nhỏ; giảm thời gian và chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Bổ sung cách xử lý một số tình huống trong đấu thầu

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung cách xử lý một số tình huống phát sinh trong đấu thầu qua mạng và không qua mạng.

Cụ thể, Nghị định bổ sung khoản 33a và khoản 33b sau khoản 33 Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.

Theo khoản 33a, trường hợp gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự thầu và hồ sơ dự thầu đáp ứng cơ bản yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với hạng mục hàng hóa là vật tư, thiết bị thông thường, thông dụng, sẵn có trên thị trường, với tổng giá trị các hạng mục hàng hóa này trong giá gói thầu chiếm tỷ trọng không quá 1% giá gói thầu, thì chủ đầu tư xem xét, quyết định cho phép nhà thầu bổ sung, thay thế các hàng hóa đó.

Việc bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá của hàng hóa đã chào.

Đối với trường hợp thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất bị kéo dài khiến hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của nhà thầu hết hiệu lực, theo khoản 33b, chủ đầu tư được quyền yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và bảo đảm dự thầu tương ứng.

Nếu nhà thầu không chấp thuận hoặc từ chối việc khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, bảo đảm dự thầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của nhà thầu không được tiếp tục xem xét, đánh giá và không bị xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 9/9/2026).