Ngôi đền cổ giữa lòng phố thị

Giữa nhịp sống hiện đại, ngôi đền gần 280 năm tuổi vẫn lặng lẽ hiện diện, lưu giữ ký ức của làng Vệ Yên xưa.

Đền thờ Nguyễn Phục gắn với Đông Hải Đại vương Nguyễn Phục - một vị quan dưới triều vua Lê Thánh Tông. Theo sử liệu, ông quê ở thôn Đông, xã Đoàn Tùng, huyện Trường Tân, phủ Hạ Hồng, trấn Hải Dương, nay thuộc xã Nguyễn Lương Bằng, thành phố Hải Phòng. Ông từng giữ chức Hàn Lâm viện Đông các Đại học sĩ, sau đó là Phó tả Thị giảng.

Trải qua nhiều thế hệ, nơi đây vẫn giữ vai trò là điểm tựa văn hóa, tín ngưỡng trong đời sống cộng đồng.

Khi vua Lê Thánh Tông thân chinh đánh Chiêm Thành, Nguyễn Phục được giao làm Đô Chỉ huy sứ, phụ trách vận chuyển quân nhu. Trên đường tiếp tế, đoàn thuyền gặp bão lớn tại khu vực Cửa Hới, Sầm Sơn. Vì lo ngại nguy hiểm cho người và lương thảo, ông cho thuyền neo lại chờ bão tan. Việc vận chuyển vì thế bị chậm, Nguyễn Phục bị khép vào tội bất tuân quân lệnh và chịu án chém ngày 20 tháng 10 năm Canh Dần (1470).

Sau này, Nguyễn Phục được minh oan, được vua ghi nhận công lao, truy phong là Thần Đông Hải Long vương và được lập đền thờ ở nhiều địa phương. Đền thờ tại Vệ Yên là một trong những nơi lưu giữ tín ngưỡng thờ phụng ông qua nhiều thế hệ.

Ngôi đền là nơi gửi gắm ước nguyện bình an, đồng thời nhắc nhở các thế hệ sau luôn ghi nhớ công đức tiền nhân.

Ngôi đền được dựng lại lần đầu vào năm Nhâm Thân (1752), trùng tu vào năm 2000. Trải qua thời gian, công trình vẫn mang những nét kiến trúc truyền thống với mái cong, họa tiết rồng trên bờ nóc, từng nét chữ Hán khắc trên cột, hay bức tượng ngựa đá lặng lẽ chầu bên hiên.

Đặc biệt, bốn chữ “Thiên hạ thái bình” hiện diện tại ngôi đền không chỉ là một ước vọng tôn giáo, mà còn là lời nhắn gửi sâu xa về triết lý an dân của tiền nhân.

Trò chạy chữ được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội, thể hiện ước vọng về một năm mới bình an, thịnh vượng.

Hằng năm, vào ngày mùng 7 và mùng 8 tháng Giêng, Nhân dân địa phương lại tề tựu về đây tổ chức tế lễ, tưởng nhớ công lao của Đông Hải Đại vương - Thành hoàng làng Nguyễn Phục. Trong hai ngày hội, các nghi thức rước kiệu, tế Thành hoàng, dâng hương được tổ chức trang trọng, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn và lòng thành kính với tiền nhân.

Bên cạnh phần lễ, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò diễn dân gian được tổ chức như tung cù, múa lân, võ thuật, văn nghệ. Đặc sắc nhất là trò chạy chữ “Thiên - Hạ - Thái - Bình”. Không chỉ tạo không khí vui tươi trong những ngày đầu xuân, những hoạt động này còn tạo cơ hội để các thế hệ cùng tham gia, tiếp nối và gìn giữ những phong tục đẹp của quê hương.

Dẫu thời gian đổi thay, ngôi đền vẫn là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa quê hương.

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng sôi động, đền thờ Nguyễn Phục vẫn lặng lẽ hiện diện như một điểm nối giữa quá khứ và hiện tại của vùng đất Vệ Yên xưa.

Gìn giữ ngôi đền không chỉ là bảo tồn một công trình kiến trúc, mà còn là gìn giữ ký ức cộng đồng, phong tục, tín ngưỡng và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Qua đó, giúp thế hệ hôm nay và mai sau thêm hiểu, trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.