Nghịch lý đáng lo ngại

Khoảng cách này cho thấy vấn đề của tỷ lệ sinh thấp không nằm đơn thuần ở việc người trẻ thay đổi quan niệm về gia đình, mà ngày càng gắn chặt với sức ép tài chính và những điều kiện xã hội khiến việc sinh và nuôi con trở thành một quyết định đầy cân nhắc.

Cha mẹ đưa trẻ nhỏ đi dạo trong công viên ở Seoul, Hàn Quốc. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo nghiên cứu do Ủy ban Tổng thống về Xã hội Già hóa và Chính sách Dân số Hàn Quốc công bố, 71% trong số 1.000 nam, nữ từ 20-49 tuổi được khảo sát cho rằng hai con trở lên là số con lý tưởng. Tuy nhiên, khi được hỏi về số con hiện có hoặc dự định có, chỉ 27,1% lựa chọn hai con, trong khi tỷ lệ cao nhất, 44,9%, chỉ có hoặc dự định có một con. Hơn 1/4 số người tham gia khảo sát cho biết họ không có con. Sự chênh lệch được thể hiện rõ qua con số trung bình. Nếu số con lý tưởng đạt 1,76, số con thực tế hoặc dự kiến chỉ là 1,07. Khoảng cách gần 0,7 con không đơn thuần phản ánh sự thay đổi trong mong muốn cá nhân, mà là dấu hiệu cho thấy nhiều người đang phải điều chỉnh kế hoạch gia đình trước những rào cản ngoài ý muốn.

Đáng chú ý, chi phí là lý do hàng đầu khiến những người được hỏi có ít con hơn mong muốn. Trong nhóm này, tất cả đều đề cập đến gánh nặng tài chính, trong khi 40,4% cho biết khó khăn trong việc cân bằng giữa công việc và chăm sóc con cái cũng là nguyên nhân quan trọng.

Những con số trên cho thấy bài toán sinh đẻ tại Hàn Quốc ngày càng mang màu sắc kinh tế. Với các gia đình trẻ, sinh thêm một đứa trẻ đồng nghĩa với hàng loạt khoản chi phí kéo dài trong nhiều năm, từ nhà ở, chăm sóc trẻ nhỏ, giáo dục đến các chi phí sinh hoạt. Khi thu nhập và mức độ ổn định việc làm không theo kịp những khoản chi này, mong muốn có thêm con rất dễ bị đẩy lùi.

Áp lực từ giá nhà, việc làm và chi phí nuôi con khiến nhiều gia đình dù muốn sinh thêm vẫn phải cân nhắc. Khoảng cách giữa “số con lý tưởng” và “số con thực tế” cho thấy vấn đề không nằm ở mong muốn, mà ở khả năng tài chính và điều kiện xã hội để hiện thực hóa mong muốn đó.

Khảo sát cho thấy 37,5% người có nhiều con hơn dự kiến nhờ sự hỗ trợ từ gia đình, trong khi 22,5% nhờ cân bằng tốt công việc và cuộc sống. Điều này cho thấy hỗ trợ từgia đình và điều kiện làm việc thuận lợi có thể thúc đẩy quyết định sinh thêm con.

Vì vậy, giải quyết tỷ lệ sinh thấp không thể chỉ dừng ở việc khuyến khích người dân “sinh thêm con” hay đưa ra những khoản trợ cấp ngắn hạn. Nếu chi phí sinh và nuôi con vẫn quá cao, nhà ở khó tiếp cận, công việc thiếu ổn định và việc chăm sóc trẻ tiếp tục đè nặng lên cha mẹ, đặc biệt là phụ nữ, thì khoảng cách giữa mong muốn và thực tế sẽ khó được thu hẹp.