Nghĩa tình đồng đội

Hội ngộ nơi “miền đất lửa”

Những ngày đầu tháng 8, nhiều CCB Sư đoàn 308 đến từ nhiều tỉnh, thành có dịp hội ngộ tại bờ sông Hiếu, phường Đông Hà. Niềm vui, sự xúc động trào dâng trong mỗi một người lính đã từng kề vai sát cánh chiến đấu giải phóng Đông Hà năm xưa. Trở lại chiến trường xưa, CCB Nguyễn Lấp ở TP. Hải Phòng, nguyên trinh sát Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 xúc động kể lại những chiến dịch, trận đánh mình từng tham gia tại chiến trường Quảng Trị.

Trong đó, riêng từ năm 1971 đến 1972 ông đã nhiều lần dẫn đường bộ đội vượt sông Bến Hải vào Nam, bắn những phát súng đầu tiên vào căn cứ Cồn Tiên-Dốc Miếu; rồi sau đó tiến vào tập trung đánh địch giải phóng Đông Hà; sau đó tiếp tục đánh vào La Vang-Ái Tử và tiến vào đánh địch ở Câu Nhi…

Công trình Bia Chiến thắng của Sư đoàn 308 là sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ của đơn vị đã ngã xuống trong chiến dịch Xuân hè Quảng Trị năm 1972 - Ảnh: Đ.V

Ông Lấp cho biết, lần vào Quảng Trị này ông cùng Ban liên lạc truyền thống Sư đoàn 308 đến dâng hương ở cao điểm 30-32; Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9; Thành Cổ Quảng Trị và đến viếng, dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ thuộc Đại đội 9, Đại đội 10 (Trung đoàn 88, Sư đoàn 308) đã anh dũng chiến đấu, hy sinh tại Câu Nhi (xã Nam Hải Lăng) vừa được tìm thấy. Ông Lấp xúc động bày tỏ: “Mỗi địa điểm chúng tôi trở lại, những hồi ức chiến đấu năm xưa lại ùa về. Chúng tôi luôn nhớ và tri ân các đồng chí, đồng đội đã anh dũng chiến đấu, hy sinh nơi mảnh đất này”.

Đứng bên dòng sông Hiếu, ông Phạm Đức Hoàn (78 tuổi), CCB Sư đoàn 308  ở tỉnh Ninh Bình không giấu được niềm xúc động khi gặp lại đồng chí, đồng đội sau hàng chục năm. Ông cùng nhiều CCB đã lần bước dọc bờ sông, chạm tay xuống dòng nước sông Hiếu và hồi ức về những câu chuyện một thời hào hùng.

Ông Hoàn nguyên là cán bộ dân vận, địch vận của Sư đoàn 308. Ông kể, đầu tháng 4/1972, Thị ủy Đông Hà cử cô Nguyễn Thị Dưỡng (bí danh Nguyễn Thị Bích Lan, Út Lan)- người cung cấp thông tin và dẫn đường Sư đoàn 308 tiến vào giải phóng Đông Hà. “Hồi đó, anh em chúng tôi còn trẻ và thân quen nhau.

Chúng tôi hẹn nhau khi giải phóng Đông Hà sẽ gặp lại. Nhưng sau khi giải phóng Đông Hà đúng một ngày thì cô Lan hy sinh do pháo bắn trúng trên Quốc lộ 1, tôi và các đồng đội hết sức đau buồn và không bao giờ quên câu chuyện này”, ông Hoàn chia sẻ. Nhiều lần trở lại thăm chiến trường xưa, trong đó vào năm 2022, ông đã về Đông Hà để sửa lại thông tin ngày mất của Út Lan cũng như sửa chữa thông tin và ảnh bia mộ cho cô. Ông nói rằng những việc làm đó khiến mình cảm thấy nhẹ lòng và thanh thản.

“Lần nào vào đây tôi cũng vẹn nguyên sự xúc động. Lần trở lại này còn gặp và trò chuyện với nhiều đồng chí, đồng đội cùng chiến đấu năm xưa nên càng trân quý hơn. Đặc biệt, chứng kiến Đông Hà ngày càng đổi thay, phát triển tôi cảm thấy rất vui mừng”, ông Hoàn chia sẻ thêm.

Bia chiến thắng bên bờ sông Hiếu

Nhiều năm qua, nguyện vọng của Ban liên lạc truyền thống Sư đoàn 308 và tâm nguyện của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn là mong muốn xây dựng công trình Bia Chiến thắng tại nơi giao tranh ác liệt và nhiều hy sinh mất mát bên bờ sông Hiếu. Sau khi được sự nhất trí của Bộ Tư lệnh Quân đoàn 12 và đồng ý của địa phương, Bia Chiến thắng của Sư đoàn 308 đã được triển khai xây dựng vào tháng 7/2026, bên bờ sông Hiếu thuộc Tổ dân phố Đông Thanh, phường Đông Hà.

Công trình có tổng diện tích xây dựng 32m2, có hướng chính Tây Nam. Vật liệu chính công trình bia được làm bằng đá xanh, chiều cao bia là 3,99m, chiều rộng thân bia 3,94m. Mặt bia hai bên khắc chữ có nội dung trích ra từ tư liệu lịch sử Sư đoàn. Cùng với đó là 4 hình ảnh tiêu biểu, gồm: Bộ Tư lệnh Sư đoàn họp bàn năm 1972; Ủy ban Quân quản thị xã Đông Hà sau giải phóng; cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn cùng xe tăng giải phóng Đông Hà, hình ảnh nữ Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Bích Lan và cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn trước lúc vào trận đánh.

CCB Sư đoàn 308 xúc động khi xem những hình ảnh và thông tin được khắc trên Bia chiến thắng - Ảnh: Đ.V

Sau gần một tháng thi công, Bia Chiến thắng đã hoàn thành và được tổ chức khánh thành trang trọng. Điều đáng trân trọng là công trình này được sự ủng hộ toàn bộ phần bia đá, công khắc họa chữ viết, hoa văn trên các mặt bia đá của gia đình CCB Nguyễn Lấp; gia đình Trung tướng Ngô Lương Hanh, Trưởng ban liên lạc truyền thống Sư đoàn 308 ủng hộ lư hương đá và 2 cột đèn đá hai bên. Trong ngày tổ chức lễ khánh thành Bia Chiến thắng, CCB Nguyễn Lấp xúc động cho biết: “Công trình Bia Chiến thắng hoàn thành khiến bản thân tôi và các CCB Sư đoàn, Ban liên lạc truyền thống Sư đoàn 308 hết sức vui mừng, xúc động.  

Đây là sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ của đơn vị đã ngã xuống trong chiến dịch Xuân Hè Quảng Trị năm 1972. Gia đình tôi rất tự hào, vinh dự khi được đóng góp xây dựng nên công trình ý nghĩa này”. Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Tỷ, em trai Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Bích Lan bày tỏ xúc động khi được chứng kiến hình ảnh quen thuộc người chị của mình được khắc lên mặt đá Bia Chiến thắng.

Ông Tỷ bồi hồi nói: “Chị Út Lan chính là niềm tự hào của gia đình chúng tôi. Hôm nay, nhìn thấy hình ảnh của chị được khắc trên bia đá cùng các đồng chí, đồng đội càng khiến chúng tôi xúc động hơn. Chúng tôi cảm ơn những tình cảm, sự quan tâm, động viên của Ban liên lạc truyền thống Sư đoàn 308 dành cho gia đình”.

Đại tá Nguyễn Đức Toàn, Chính ủy Sư đoàn 308 cho biết, công trình Bia Chiến thắng chính là tình cảm, trách nhiệm, lòng tri ân và nghĩa tình đồng chí, đồng đội của những người đang sống hôm nay đối với những người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây cũng là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và những hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh, góp phần giáo dục truyền thống cho lớp lớp cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn và Nhân dân địa phương.