Nâng tầm vị thế người thầy, kỳ vọng đột phá cho giáo dục

Theo Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Luật quy định rõ: “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này. Đây là căn cứ quan trọng để Chính phủ có những quy định điều chỉnh liên quan đến tiền lương của nhà giáo, bảo đảm chủ trương “xếp cao nhất”.

Ngoài ra, Luật Nhà giáo còn có nhiều nội dung để thu hút và bảo đảm công bằng với nhà giáo làm việc trong điều kiện khó khăn.

Luật cũng lần đầu tiên quy định chính sách hỗ trợ và thu hút, trọng dụng đối với tất cả nhà giáo, không phân biệt công lập hay ngoài công lập. Theo đó, nhà giáo được hưởng chế độ trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, chăm sóc sức khỏe định kỳ, phụ cấp lưu động khi thực hiện công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, biệt phái, dạy tăng cường, dạy liên trường, dạy ở các điểm trường. Ngoài ra, nhà giáo công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được thuê nhà ở công vụ hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà nếu không có chỗ ở tập thể.

Luật Nhà giáo còn quy định hai chính sách nghỉ hưu đặc thù. Thứ nhất, giáo viên mầm non có nguyện vọng có thể nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định trong điều kiện bình thường. Quy định này đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ giáo viên mầm non suốt thời gian qua và nhận được sự đồng thuận cao.

Thứ hai, để giữ chân người có trình độ cao, nhà giáo có học hàm giáo sư, phó giáo sư, trình độ tiến sĩ hoặc làm trong ngành, lĩnh vực chuyên sâu có thể nghỉ hưu muộn hơn. Chính sách này góp phần cụ thể hóa chủ trương thu hút, tuyển dụng và giữ chân nhân lực về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

Kỳ vọng thu hút nhiều người tài đến với ngành giáo dục

Cô Bùi Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường Lê Văn Tám (Lào Cai) cho rằng, Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 là một dấu mốc rất quan trọng, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ nhà giáo.

“Cá nhân tôi rất vui và đặt nhiều kỳ vọng vào đạo luật này. Nhà giáo chúng tôi có hành lang pháp lý để bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín và quyền lợi chính đáng, giúp chúng tôi yên tâm công tác, dám nghĩ, dám nói, dám làm và dám đổi mới, sáng tạo. Và khi nhà giáo được bảo vệ, được quan tâm, được tôn vinh, đãi ngộ xứng đáng, nhà giáo sẽ tự tin, tích cực tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực. Từ đó, chắc chắn chất lượng dạy học và giáo dục học sinh sẽ được nâng lên”, cô Bùi Thị Kim Chi kỳ vọng.

Đặc biệt, trong Luật Nhà giáo, lần đầu tiên quy định mức lương giáo viên cao nhất trong thang bảng lương hành chính sự nghiệp, cô Bùi Thị Kim Chi cho rằng, đây là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước với vai trò, vị trí đặc biệt của nhà giáo trong sự nghiệp trồng người. Quy định này không chỉ mang ý nghĩa về mặt vật chất mà còn thể hiện sự tôn vinh nghề dạy học, góp phần nâng cao uy tín xã hội của người thầy. Với chính sách tiền lương mới sẽ giúp nhà giáo viên giảm bớt áp lực đời sống, yên tâm hơn trong công tác, có ý thức trách nhiệm hơn với nhiệm vụ được giao.

“Khi nhà giáo được tôn vinh, được ghi nhận, bản thân mỗi nhà giáo sẽ tận tâm, tận lực với công việc, tâm huyết với đổi mới phương pháp giảng dạy, làm mới mình mỗi ngày để thực sự mang lại hạnh phúc cho học trò. Tôi cũng hy vọng rằng với sự quan tâm đặc biệt về chế độ tiền lương với nhà giáo sẽ thu hút được học sinh giỏi theo học ngành sư phạm để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay”, cô Kim Chi chia sẻ.

GS.TS Phạm Tất Dong, cố vấn Hội khuyến học Việt Nam cho rằng, xưa nay vẫn nói nhiều đến phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo, nhưng nhiều khi nhà giáo vẫn phải làm việc trong môi trường không an toàn, không được tôn trọng.

“Luật Nhà giáo là hành lang pháp lý quan trọng để bảo vệ, khích lệ giáo viên, nhưng quan trọng hơn hết các nhà trường cần chăm lo, tạo ra môi trường sư phạm, trường học hạnh phúc, để cả trò và thầy đều hạnh phúc khi đến trường. Khi đó, những hành lang pháp lý ấy sẽ tự động được thực hiện một cách tự nguyện, nghiêm túc. Các nước trên thế giới đưa ra các tiêu chí về trường học hạnh phúc bao gồm: Nhà trường an toàn, kết nối, đề cao tinh thần tôn trọng. Nếu đảm bảo được trường học hạnh phúc, tự khắc giáo viên sẽ cảm thấy an toàn, được tôn trọng”.

Nói thêm về quy định lương giáo viên cao nhất trong thang bảng lương hành chính sự nghiệp, GS.TS Phạm Tất Dong cho rằng, tại các nước phát triển, lương giáo viên đều rất cao, bởi chỉ khi cuộc sống của họ được đảm bảo, đội ngũ giáo viên mới có thể toàn tâm, toàn ý, nâng cao năng lực trình độ của bản thân, từ đó chất lượng giáo dục mới có thể cải thiện.

Việc ban hành một luật riêng dành cho nhà giáo có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Quá trình xây dựng, ban hành Luật đã khó, nhưng để Luật thực sự đi vào cuộc sống còn khó hơn nữa, trong giai đoạn này, vừa áp dụng, vừa điều chỉnh sao cho các quy định sát với thực tế.

GS.TS Phạm Tất Dong kỳ vọng, với việc thay đổi hàng loạt các chính sách lớn của ngành giáo dục, kết hợp với thực hiện tốt quá trình chuyển đổi số, giáo dục Việt Nam sẽ có những bước tiến đáng kể trong thời gian tới.

Nguyễn Trang/VOV.VN