Năm 2026 mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành Giáo dục

Năm 2026 mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành Giáo dục. Ảnh: Lê Nguyễn

Cùng với việc triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, những kết quả đạt được trong năm 2025 là nền tảng để toàn ngành tập trung nâng cao chất lượng, kiện toàn đội ngũ và hiện đại hóa điều kiện dạy và học trong thời gian tới.

Những kết quả tạo đà cho năm 2026

Năm 2025 được nhìn nhận là thời điểm ngành Giáo dục và Đào tạo triển khai nhiều nhiệm vụ có quy mô lớn, trong đó đáng chú ý là việc hoàn thiện khuôn khổ thể chế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của hệ thống giáo dục quốc dân.

Việc Quốc hội thông qua 4 Luật và 4 nghị quyết trong lĩnh vực giáo dục đã tạo nên bước tiến quan trọng về xây dựng chính sách, đặt nền móng cho việc vận hành một nền giáo dục hiện đại, liên thông và hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Bước ngoặt lớn nhất của năm 2026 là việc bốn đạo luật gồm Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.

Cùng với đó, nhiều chính sách lớn được triển khai như miễn học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến phổ thông, hỗ trợ học phí đối với học sinh ngoài công lập; thí điểm mô hình trường liên cấp tại các xã biên giới; đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường; triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo… Những chính sách này vừa mang ý nghĩa an sinh xã hội, vừa hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cho người học.

Song song với hoàn thiện thể chế, ngành cũng triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giảm đầu mối một số đơn vị thuộc Bộ và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương. Việc tăng cường kiểm tra, tập huấn và tháo gỡ khó khăn cho cơ sở góp phần tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Một dấu ấn đáng chú ý khác trong năm 2025 là việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời đáp ứng yêu cầu đặc thù khi có hai nhóm thí sinh thuộc các chương trình giáo dục khác nhau. Trong bối cảnh hệ thống thanh tra và lực lượng phối hợp được sắp xếp lại, kỳ thi vẫn bảo đảm an toàn, nghiêm túc, thể hiện năng lực điều phối và tổ chức của toàn ngành.

Giáo dục mũi nhọn tiếp tục phát huy thế mạnh khi các đội tuyển học sinh Việt Nam tham dự Olympic khu vực và quốc tế đều đạt giải, qua đó khẳng định chất lượng đào tạo và năng lực của học sinh Việt Nam trên đấu trường tri thức quốc tế. Những kết quả này được đánh giá là tiền đề quan trọng, định hướng rõ rệt cho chặng đường phát triển của ngành trong các giai đoạn tiếp theo.

4 Nghị quyết mới được ban hành gồm: Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi; miễn học phí cho học sinh mầm non, phổ thông; cơ chế, chính sách đặc thù phát triển giáo dục và đào tạo; triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về hiện đại hóa và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo.

Tập trung phát triển đội ngũ nhà giáo

Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, năm 2026, việc thực thi đồng bộ Nghị quyết số 71-NQ/TW cùng các đạo luật mới sẽ tạo động lực mạnh mẽ để ngành tập trung vào những giải pháp then chốt, từ phát triển đội ngũ nhà giáo, nâng cao năng lực quản trị đến hoàn thiện điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục...

Tập trung phát triển đội ngũ nhà giáo là nhiệm vụ quan trọng của toàn ngành. Ảnh: CTV

Trong đó, đội ngũ nhà giáo tiếp tục được xác định là nhân tố giữ vai trò quyết định đối với chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, việc ban hành Luật Nhà giáo được xem là bước đầu tư mang tính chiến lược nhằm hoàn thiện chế độ, chính sách, qua đó nâng cao vị thế và điều kiện làm việc của đội ngũ. Cùng với việc bảo đảm số lượng và cơ cấu hợp lý, ngành Giáo dục sẽ tập trung phát triển năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp và khả năng thích ứng với đổi mới chương trình, phương pháp dạy học.

Ở bậc mầm non, việc tăng cường biên chế và cải thiện chế độ cho giáo viên trong thời gian gần đây giúp tạo điều kiện thuận lợi cho triển khai phổ cập giáo dục mầm non, đồng thời bảo đảm chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.

Đối với giáo dục phổ thông, ngành tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt ở các môn học mới, các môn tích hợp, nghệ thuật, thể thao và văn hóa nhằm phát triển toàn diện năng lực người học.

Đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, việc nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên tiếp tục được triển khai theo hướng kết hợp đào tạo trong nước và nước ngoài, đẩy mạnh đào tạo sau đại học, nhất là đào tạo tiến sĩ tại các cơ sở có uy tín. Song song với đó là các chính sách thu hút, bồi dưỡng nhân tài, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống giáo dục và cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh yếu tố con người, đầu tư cơ sở vật chất, trường lớp và trang thiết bị dạy học tiếp tục được coi là điều kiện quan trọng bảo đảm chất lượng giáo dục. Các chương trình mục tiêu quốc gia ưu tiên cho vùng khó khăn, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 kiên cố hóa toàn bộ phòng học.

Năm 2026, ngành Giáo dục cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá. Việc đổi mới theo hướng khoa học, hiện đại được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả dạy học, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và thúc đẩy hình thành môi trường học tập thích ứng với bối cảnh mới.

Với nền tảng pháp lý mới, định hướng phát triển rõ ràng và những kết quả tích lũy từ năm 2025, năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội để ngành Giáo dục và Đào tạo tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, chất lượng và hội nhập sâu rộng.

Thống Nhất