Mikhail Koshkin: Người đứng sau chiếc xe tăng T-34 huyền thoại

Nếu nói về những người đứng sau T-34, cái tên Mikhail Koshkin gần như không thể bỏ qua.

Nhưng câu chuyện về ông thú vị ở chỗ Koshkin không chỉ là một kỹ sư ngồi bên bàn vẽ. Ông từng xuất thân từ một gia đình nông dân, bắt đầu đi làm từ năm 14 tuổi tại một xưởng bánh kẹo ở Moskva, sau đó mới theo học kỹ thuật và bước vào lĩnh vực chế tạo xe tăng

Năm 1937, Koshkin được giao phụ trách một nhóm thiết kế tại Nhà máy đầu máy Kharkov, nay thường được biết đến với tên Nhà máy số 183. Nhiệm vụ của nhóm là tìm kiếm thế hệ xe tăng mới thay thế dòng BT.

Từ những công việc đó, nhóm của Koshkin phát triển các nguyên mẫu A-20 và A-32. A-32 sau đó được cải tiến với giáp dày hơn và pháo 76 mm, trở thành nền tảng của T-34.

Nhưng để thuyết phục giới lãnh đạo Liên Xô đưa một thiết kế mới vào sản xuất, bản vẽ và nguyên mẫu trong nhà máy là chưa đủ. Koshkin cần chứng minh T-34 có thể thực sự hoạt động. Và ông đã chọn một cách đầy mạo hiểm.

Tháng 3/1940, 2 nguyên mẫu T-34 được chuẩn bị cho một chuyến chạy thử đặc biệt từ Kharkov tới Moskva. Đây không phải một chuyến vận chuyển thông thường.

Những chiếc xe tăng phải tự di chuyển trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt, qua đường đất, tuyết và địa hình khó khăn.

Koshkin trực tiếp đi cùng đoàn xe với tư cách đại diện của nhà máy. Các nguồn tư liệu của Cơ quan Lưu trữ Quân sự Nhà nước Nga ghi nhận quãng đường Kharkov - Moskva - Kharkov vào khoảng 750 km, với những chiếc xe vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện.

Đoàn xe xuất phát vào đầu tháng 3. Để giữ bí mật, những chiếc T-34 được ngụy trang và có xe kéo đi kèm. Một số tư liệu cho biết đoàn xe còn mang theo nhiên liệu, dụng cụ và phụ tùng để xử lý những vấn đề phát sinh trên đường.

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý. Koshkin không chỉ muốn đưa chiếc xe tới Moskva. Ông muốn cho thấy chiếc xe có thể tự mình vượt qua một hành trình mà một thiết kế chưa hoàn thiện hoàn toàn vẫn phải đối mặt nếu bước vào chiến tranh.

Ngày 17/3/1940, 2 chiếc T-34 tới Moskva và được đưa tới Điện Kremlin để trình diễn trước giới lãnh đạo Liên Xô. Sau đó, chúng tiếp tục trải qua các cuộc thử nghiệm tại thao trường.

Kết quả có ý nghĩa rất lớn. T-34 được khuyến nghị đưa vào sản xuất ngay. Đến cuối tháng 3, các cơ quan quốc phòng và công nghiệp Liên Xô tiếp tục xác nhận hướng đi này. Nhưng chuyến đi ấy cũng để lại cái giá rất lớn cho Koshkin.

Trong hành trình mùa đông và quá trình thử nghiệm, Koshkin bị cảm lạnh và sau đó mắc viêm phổi. Nhưng ông vẫn tiếp tục làm việc, chỉ đạo hoàn thiện T-34. Tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi. Koshkin phải trải qua phẫu thuật cắt một lá phổi và được đưa tới một cơ sở điều dưỡng gần Kharkov để điều trị.

Ngày 26/9/1940, ông qua đời, khi mới 41 tuổi. Điều đáng nói là khi Koshkin mất, T-34 vẫn chưa trở thành huyền thoại. Ông không chứng kiến trận chiến đầu tiên của T-34 trong Chiến dịch Barbarossa. Không chứng kiến những đoàn T-34 tiến về phía Berlin..

Và cũng không chứng kiến T-34 trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của lực lượng thiết giáp Liên Xô.

Công việc sau đó được tiếp tục bởi Alexander Morozov và đội ngũ kỹ sư của nhà máy. Chính họ tiếp tục hoàn thiện thiết kế và tổ chức sản xuất T-34 trong những năm chiến tranh.

Nhưng nếu phải tìm một khoảnh khắc thể hiện rõ nhất con người Koshkin, có lẽ đó không phải là một bản vẽ. Mà là 2 chiếc xe tăng chạy giữa mùa đông từ Kharkov tới Moskva.

Ông đã đặt cược sức khỏe của mình vào chiếc xe tăng mà mình tin rằng có thể trở thành nền tảng cho một thế hệ thiết giáp mới. Và chỉ vài tháng sau, ông qua đời. T-34 tiếp tục sống. Người thiết kế nó thì không.

Đó chính là nghịch lý khiến câu chuyện về Mikhail Koshkin trở nên đặc biệt: ông không sống đủ lâu để chứng kiến huyền thoại mà mình góp phần tạo ra.