M60: Vì sao Mỹ phải tạo ra một 'Patton' mới?
M48 vẫn là xe tăng chủ lực của Mỹ khi Chiến tranh Lạnh bước vào giai đoạn căng thẳng. Nhưng sự xuất hiện của những xe tăng Liên Xô thế hệ mới buộc Washington phải tìm cách tăng hỏa lực, tầm hoạt động và khả năng bảo vệ.
M48 Patton là bước tiến lớn của Mỹ sau Thế chiến II. Tuy nhiên, đến cuối thập niên 1950, thiết kế này bắt đầu bộc lộ giới hạn. Liên Xô đã đưa vào sử dụng những xe tăng như T-54 và T-62, khiến Mỹ phải tìm cách duy trì ưu thế về hỏa lực và khả năng chiến đấu.
U.S. Army xác định M60 được phát triển nhằm đối phó với sự phát triển nhanh chóng của các dòng xe tăng Liên Xô.
Ban đầu, Mỹ không định tạo ra một mẫu xe tăng hoàn toàn mới ngay lập tức. Lục quân từng phát triển T95 như ứng viên thay thế M48. Mẫu thử nghiệm này tích hợp nhiều công nghệ mới, trong đó có hệ thống đo xa bằng quang học.
Tuy nhiên, T95 quá phức tạp và tốn kém. Cuối cùng, chương trình bị từ bỏ. Mỹ chuyển sang phương án thực tế hơn là phát triển một xe tăng mới dựa trên những thành phần đã được kiểm chứng của M48.
Thay đổi quan trọng nhất nằm ở hỏa lực. M60 được trang bị pháo 105 mm thay cho pháo 90 mm trên M48. Đây là bước tăng đáng kể về khả năng chống thiết giáp.
Pháo 105 mm cũng trở thành vũ khí tiêu chuẩn của nhiều xe tăng phương Tây trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. M60 đồng thời sử dụng động cơ diesel AVDS, giúp tăng tầm hoạt động và giảm những hạn chế của động cơ xăng trên các phiên bản M48 trước đó.
M60 vẫn giữ nhiều đặc điểm của M48. Đây là lý do nó có thể được phát triển và đưa vào sản xuất nhanh hơn một thiết kế hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, thân xe và tháp pháo được cải tiến. M60 có tháp pháo góc cạnh hơn, hệ thống treo được nâng cấp và bố trí điều khiển được thay đổi. Những cải tiến này giúp M60 trở thành một bước chuyển tiếp quan trọng từ M48 sang thế hệ xe tăng Mỹ sau đó.
M60 được tiêu chuẩn hóa vào tháng 3/1959. Các đơn vị chiến đấu tại châu Âu bắt đầu tiếp nhận xe từ tháng 12/1960.
Tổng cộng 2.205 chiếc M60 nguyên bản được sản xuất trước khi dây chuyền chuyển sang M60A1.
Điều đáng chú ý là M60 được xem như một thiết kế “tạm thời”. Mỹ vẫn muốn phát triển một thế hệ xe tăng tiên tiến hơn.
Nhưng trong khi các chương trình như T95 và sau này MBT-70 gặp vấn đề về chi phí và độ phức tạp, M60 lại chứng minh hiệu quả của cách tiếp cận thực dụng.
M60 vì thế không phải một cuộc cách mạng hoàn toàn. Nó là bước tiến hóa được tính toán từ M48.
Nhưng chính sự thực dụng đó đã giúp M60 trở thành một trong những xe tăng quan trọng nhất của Mỹ trong thời kỳ đỉnh cao Chiến tranh Lạnh.
