Luật sư đồng hành cùng người yếu thế

Luật sư Phan Mạnh Hoàng (bên trái) cùng cộng sự nghiên cứu hồ sơ vụ việc liên quan đến trợ giúp pháp lý. Ảnh: An Nhơn

Tại Đồng Nai, với sự phối hợp giữa Trung tâm TGPL nhà nước và đội ngũ luật sư trên địa bàn, nhiều vụ việc đã được giải quyết hiệu quả, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng.

Tâm huyết với hoạt động trợ giúp pháp lý

Được sự giới thiệu của Trung tâm TGPL nhà nước số 1, chúng tôi có dịp gặp luật sư Phan Mạnh Hoàng (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai), người đã có nhiều năm gắn bó với hoạt động TGPL.

Luật sư Hoàng cho biết: Ngay từ khi còn trẻ, ông đã đặc biệt quan tâm đến việc TGPL cho những người yếu thế trong xã hội như: người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, trẻ em hoặc phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Do hạn chế về điều kiện kinh tế cũng như hiểu biết pháp luật, nhiều người không đủ khả năng tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình khi xảy ra tranh chấp hoặc vướng mắc pháp lý. Chính vì vậy, khi Trung tâm TGPL nhà nước của tỉnh Đồng Nai (cũ) được thành lập vào cuối những năm 1990, ông đã tích cực tham gia ngay từ những ngày đầu và gắn bó với hoạt động này từ nhiều năm qua.

“Những năm trước, trung tâm thường tổ chức các chuyến tư vấn pháp luật lưu động đến vùng sâu, vùng xa, nơi người dân ít có điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật. Tôi gần như tham gia đầy đủ các chuyến đi. Mỗi lần đến cơ sở, được giải đáp thắc mắc và giúp bà con hiểu rõ quyền lợi của bản thân, tôi cảm thấy công việc của mình thực sự có ý nghĩa” - luật sư Hoàng chia sẻ.

Sau này, khi hoạt động với tư cách luật sư, ông Hoàng còn trực tiếp tham gia bào chữa cho nhiều trường hợp thuộc diện được TGPL tại tòa án. Ông luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, cố gắng tìm ra giải pháp tốt nhất để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp. Hơn 100 vụ việc do ông tiếp nhận và tham gia TGPL đều đạt kết quả tích cực.

Theo kinh nghiệm của luật sư Hoàng, để hỗ trợ hiệu quả cho người dân, ngoài việc nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ việc, luật sư cần chủ động tìm hiểu thực tế tại địa phương. Ông thường trực tiếp đến nơi xảy ra vụ việc, gặp gỡ các bên liên quan, tìm hiểu hoàn cảnh cụ thể của người được TGPL. Khi hiểu rõ bản chất sự việc, luật sư mới có thể đưa ra hướng xử lý phù hợp và bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho họ.

“Nhờ cách làm cẩn trọng và sát thực tế này, nhiều vụ việc do tôi tham gia đã đạt kết quả tốt, giúp người dân tháo gỡ khó khăn về pháp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình” - ông Hoàng cho biết.

Nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý

Theo Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm TGPL nhà nước số 1 Lê Minh Tuấn, luật sư tham gia TGPL có thể với tư cách là người thực hiện TGPL hoặc phối hợp với tổ chức TGPL của Nhà nước. Cụ thể, luật sư có thể tham gia tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng, tham gia tố tụng tại tòa án, hòa giải hoặc thực hiện các hoạt động hỗ trợ pháp lý khác.

“Sự tham gia của luật sư trong hoạt động TGPL không chỉ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân mà còn góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý, nâng cao tính công bằng và minh bạch của hoạt động tố tụng” - ông Tuấn cho hay.

Thời gian qua, hoạt động TGPL trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có sự tham gia tích cực của đội ngũ luật sư thông qua sự phối hợp với Trung tâm TGPL nhà nước, các tổ chức hành nghề luật sư và cơ quan tư pháp địa phương. Nhờ đó, nhiều vụ việc của người dân đã được giải quyết kịp thời và đúng quy định pháp luật.

Luật sư Phan Mạnh Hoàng (bìa trái) tham gia tư vấn pháp luật miễn phí cho đồng bào dân tộc Chơro tại xã Phước Thái, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: NVCC

Qua thực tiễn, các lĩnh vực người dân yêu cầu luật sư TGPL nhiều nhất thường liên quan đến đất đai như: tranh chấp quyền sử dụng đất, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng chuyển nhượng hoặc thừa kế đất đai. Bên cạnh đó, nhiều người dân cũng tìm đến luật sư để được hỗ trợ trong các vấn đề về hôn nhân và gia đình như: ly hôn, tranh chấp quyền nuôi con, chia tài sản chung hoặc các vụ việc liên quan đến bạo lực gia đình.

Trong lĩnh vực hình sự, luật sư TGPL thường tham gia bào chữa cho bị can, bị cáo thuộc diện được TGPL như: người nghèo hoặc người chưa thành niên. Thực tế cho thấy, trong một số vụ án hình sự có bị cáo là người nghèo hoặc người chưa thành niên, luật sư TGPL đã tham gia bào chữa, phân tích các tình tiết giảm nhẹ và giúp hội đồng xét xử xem xét đầy đủ hoàn cảnh của bị cáo. Qua đó, tòa án có thêm cơ sở để đưa ra phán quyết khách quan, bảo đảm tính nhân đạo và công bằng của pháp luật.

Đến nay, hoạt động TGPL không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn góp phần nâng cao nhận thức pháp luật trong xã hội, từ đó hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Theo ông Tuấn, để hoạt động TGPL phát huy hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới, các cơ quan, tổ chức và đội ngũ luật sư trên địa bàn tỉnh cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ luật sư thông qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu về kỹ năng TGPL, đặc biệt là trong các lĩnh vực mà người dân thường gặp vướng mắc.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kỹ năng làm việc với các nhóm yếu thế như: người nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, phụ nữ và trẻ em. Một giải pháp quan trọng khác là đẩy mạnh sự phối hợp giữa Trung tâm TGPL nhà nước với Đoàn Luật sư, tòa án, viện kiểm sát, công an và chính quyền địa phương để việc tiếp nhận và giải quyết các vụ việc TGPL được nhanh chóng, hiệu quả. Công tác truyền thông về TGPL cũng cần được đẩy mạnh nhằm giúp người dân hiểu rõ quyền được TGPL miễn phí và biết cách tiếp cận dịch vụ khi cần thiết. Các hình thức tuyên truyền có thể được triển khai đa dạng như: thông qua báo chí, truyền hình, phát thanh, mạng xã hội hoặc các buổi tư vấn pháp luật lưu động tại địa phương.

Trong thời gian tới, Đồng Nai cũng định hướng mở rộng mạng lưới TGPL, khuyến khích các tổ chức hành nghề luật sư ký hợp đồng tham gia TGPL với Trung tâm TGPL nhà nước, đồng thời phát triển đội ngũ cộng tác viên TGPL tại cơ sở. Cùng với đó là tăng cường các đợt TGPL lưu động tại vùng sâu, vùng xa, khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, kết hợp TGPL với phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động TGPL cũng được chú trọng, hướng tới xây dựng các nền tảng tư vấn pháp lý trực tuyến để người dân có thể tiếp cận dịch vụ pháp lý thuận tiện hơn…

An Nhơn