Liên kết trồng chanh leo ở Tân Lập
Quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại xã Tân Lập mở ra nhiều hướng đi mới trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, một số nông sản dù phù hợp với khí hậu vẫn gặp khó khăn về đầu ra. Trước thực trạng đó, mô hình liên kết và bao tiêu sản phẩm chanh leo của anh Nguyễn Văn Thuẫn ở thôn Tân Hào đã mở ra hướng đi bền vững, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình và định hướng phát triển cho bà con nông dân ở miền núi.
Chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm
Trước đây, cây chanh leo từng được nông dân xã Tân Lập canh tác nhưng dần mất chỗ đứng do thiếu thị trường tiêu thụ ổn định. Nhận thấy vấn đề ở khâu tiêu thụ, anh Nguyễn Văn Thuẫn chủ động tìm tòi, liên kết với các doanh nghiệp lớn để bảo đảm đầu ra. Để khôi phục loại cây tiềm năng này, anh quyết định xây dựng mô hình thực nghiệm, dự kiến khi ổn định sẽ lập cơ sở sơ chế, thu mua sản phẩm và hỗ trợ bà con hình thành vùng nguyên liệu tập trung.
Để tích lũy kiến thức, anh Thuẫn vào Đắk Lắk học hỏi kinh nghiệm từ các trang trại lớn, kết hợp tìm hiểu kỹ thuật qua internet và chọn giống cây chất lượng từ Nghệ An. Năm đầu tiên, anh khai hoang 2ha đất rẫy của gia đình để dựng trụ, kéo giàn, lắp hệ thống tưới bài bản. Nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, vườn chanh leo phát triển thuận lợi, đạt năng suất cao và không bị sâu bệnh. Từ thành công bước đầu, anh tiếp tục thuê thêm đất tại các thôn khác để mở rộng quy mô sản xuất. Đến nay, tổng diện tích chanh leo của gia đình anh là 7ha và đều đang trong giai đoạn cho thu hoạch ổn định.

Anh Nguyễn Văn Thuẫn (trái) luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật trồng chanh leo cho bà con có nhu cầu phát triển kinh tế - Ảnh: K.S
Theo tính toán, trong chu kỳ 2 năm thu hoạch, trung bình 1ha chanh leo đạt sản lượng khoảng 80 tấn. Với mức giá thị trường dao động khoảng 20.000 đồng/kg, mỗi ha chanh leo mang lại doanh thu gần 1 tỉ đồng.
Anh Thuẫn chia sẻ: “Qua thực tế nghiên cứu và làm thí điểm, tôi nhận thấy chanh leo rất hợp với khí hậu, đất đai ở Tân Lập. Cây dễ trồng, không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, phân bón và ít sâu bệnh. Nếu người sản xuất thực hiện đúng quy trình kỹ thuật ngay từ khâu đầu tiên thì cây phát triển rất tốt, năng suất chất lượng đạt khá cao”.
Gắn sản xuất với tiêu thụ
Thực tế, khi xuất bán cho doanh nghiệp lớn, tiêu chuẩn kích cỡ, hình thức quả yêu cầu rất nghiêm ngặt, khiến lượng lớn sản phẩm không đạt chuẩn bị loại bỏ, gây lãng phí cho nông dân. Để giải quyết triệt để vấn đề này, anh Thuẫn quyết định đầu tư gần 500 triệu đồng xây dựng hệ thống sơ chế và kho cấp đông tại gia đình. Những quả chanh leo không đạt kích cỡ xuất khẩu sẽ được nạo ruột, đóng gói, cấp đông để cung cấp cho các nhà máy chế biến tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh.
Trung bình mỗi đợt, cơ sở xuất bán trên 25 tấn ruột chanh leo cấp đông với giá từ 35.000-45.000 đồng/kg, mùa khan hiếm lên tới 60.000 đồng/kg. Giải pháp này giúp thu mua triệt để sản phẩm, loại bỏ tình trạng lãng phí nông sản cho bà con. Không chỉ làm giàu cho gia đình, cơ sở còn tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho lao động địa phương theo hình thức khoán sản phẩm. Vào mùa cao điểm, nơi đây thu hút hơn 40 lao động với thu nhập từ 150.000-300.000 đồng/người/ngày, góp phần ổn định an sinh xã hội trên địa bàn xã Tân Lập.
Nhằm mở rộng vùng nguyên liệu, anh Thuẫn tích cực hỗ trợ cho các hộ dân có nguyện vọng canh tác. Cụ thể, anh chia sẻ kỹ thuật, liên hệ mua giống và hỗ trợ chi phí vận chuyển. Đối với hộ khó khăn, anh cho trả chậm tiền cây giống và trừ dần vào tiền thu mua sau thu hoạch. Đồng thời, anh cam kết bao tiêu toàn bộ đầu ra cho bà con trồng chanh leo trong vùng huyện Hướng Hóa (cũ) và thường xuyên mở cửa vườn đón hội viên nông dân đến tham quan, học tập kinh nghiệm. Thời gian tới, gia đình anh dự kiến đầu tư thêm kho cấp đông để mở rộng thu mua sản phẩm.
Mô hình phát triển kinh tế của anh Thuẫn cho thấy hiệu quả gắn sản xuất với tiêu thụ, phù hợp chủ trương phát triển nông nghiệp bền vững cần được quan tâm nhân rộng. Đánh giá về mô hình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Lập Nguyễn Trung Hiếu cho biết: “Đây là mô hình triển vọng. Anh Thuẫn không chỉ duy trì tốt sản xuất của gia đình mà còn hỗ trợ kỹ thuật, bảo đảm đầu ra nên một số hộ đã học tập kinh nghiệm. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tổ chức kết nối cho hội viên tham quan, chia sẻ kiến thức để nhân rộng”.































