Lần đầu làm cha mẹ, nên đọc sách gì?

Những cuốn sách của bác sĩ và chuyên gia cung cấp kiến thức từ chăm sóc trẻ sơ sinh, theo dõi sức khỏe đến xử trí khi con ốm và đồng hành cùng sự phát triển cảm xúc. Ảnh: Magnific.

Lần đầu làm cha mẹ thường đi kèm với rất nhiều cảm xúc bỡ ngỡ, háo hức khi nhìn thấy con chào đời, hạnh phúc trước những thay đổi nhỏ mỗi ngày nhưng cũng không tránh khỏi lo lắng khi phải tự chăm sóc một em bé.

Trẻ không có một “bản hướng dẫn sử dụng” cố định, trong khi hành trình làm cha mẹ luôn đi kèm những câu hỏi tưởng đơn giản nhưng không dễ trả lời: Vì sao con khóc? Con ăn bao nhiêu là đủ? Khi nào cần đưa con đi khám? Và nên ứng xử thế nào trước một cơn ăn vạ của con trẻ?

Thay vì cố gắng ghi nhớ mọi thông tin ngay từ đầu, cha mẹ có thể tìm đến những cuốn sách được viết bởi bác sĩ và chuyên gia để xây dựng nền tảng kiến thức theo từng giai đoạn phát triển của trẻ.

Từ chăm sóc trẻ sơ sinh, nhận biết các vấn đề sức khỏe thường gặp, xử trí khi con ốm đến thấu hiểu cảm xúc và hành vi của con, mỗi cuốn sách có thể trở thành người đồng hành ở một chặng đường khác nhau.

Chào con! Ba mẹ đã sẵn sàng!

Chào con! Ba mẹ đã sẵn sàng! của ThS.BS Trần Thị Huyên Thảo có thể xem là cuốn sách nhập môn dành cho những người lần đầu bước vào hành trình làm cha mẹ. Là bác sĩ nhi khoa, tác giả cung cấp kiến thức từ giai đoạn chuẩn bị mang thai, thai kỳ đến chăm sóc trẻ trong những tháng đầu đời.

Khi lần đầu chuẩn bị đón em bé, nhiều phụ huynh thường dành phần lớn cho việc sắm sửa đồ dùng mà quên rằng điều cần chuẩn bị trước hết là kiến thức.

Trẻ sơ sinh có cách ăn, ngủ, giao tiếp và biểu hiện nhu cầu rất khác người lớn. Vì vậy, những vấn đề tưởng chừng đơn giản như cho trẻ bú, chăm sóc rốn, theo dõi giấc ngủ hay nhận biết tiếng khóc cũng có thể trở thành thử thách với người chưa có kinh nghiệm.

Cuốn sách hệ thống những kiến thức thiết yếu theo cách gần gũi, tập trung vào đặc điểm của trẻ sơ sinh và cách cha mẹ quan sát, nhận biết những thay đổi của con. Qua đó, phụ huynh có thể hình dung rõ hơn cuộc sống sau khi em bé chào đời và chủ động chuẩn bị cho hành trình chăm sóc trẻ.

Cẩm nang nhi khoa - Cách chăm sóc trẻ ốm tại nhà

Cẩm nang nhi khoa - Cách chăm sóc trẻ ốm tại nhàcủa bác sĩ Yasumi Morito tập trung vào những vấn đề sức khỏe thường gặp ở trẻ, cung cấp cho phụ huynh kiến thức và hướng dẫn thực tế để chăm sóc con khi bị bệnh. Là bác sĩ chuyên khoa nhi tại Nhật Bản, Yasumi Morito có kinh nghiệm trong nhi khoa tổng quát và hồi sức sơ sinh.

Không chỉ tập trung vào cách xử trí, cuốn sách còn giúp cha mẹ chú ý đến diễn biến của trẻ trong thời gian bệnh. Những thay đổi về mức độ sốt, khả năng ăn uống, tình trạng tỉnh táo, nhịp thở hay các triệu chứng đi kèm có thể là cơ sở để phụ huynh đánh giá tình trạng của con và quyết định khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Khi có kiến thức nền tảng, phụ huynh có thể bình tĩnh hơn trước những triệu chứng thường gặp, tránh tự ý xử trí thiếu cơ sở và chủ động tìm kiếm sự trợ giúp y tế khi nhận thấy dấu hiệu đáng lo ngại.

Với những người lần đầu làm cha mẹ, đây cũng là kỹ năng quan trọng để tránh hai thái cực: quá lo lắng trước những triệu chứng thông thường hoặc chủ quan trước dấu hiệu bất thường. Việc trang bị kiến thức giúp phụ huynh bình tĩnh hơn, biết chăm sóc con đúng cách và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cần thiết.

Dạy con phát triển toàn não bộ

Càng lớn, trẻ càng thể hiện rõ cá tính và có những phản ứng cảm xúc mà người lớn đôi khi khó lý giải. Một đứa trẻ có thể đang vui vẻ rồi đột nhiên bật khóc, nổi giận vì một chuyện rất nhỏ, nhất quyết không chấp nhận lời giải thích của cha mẹ.

Những hành vi này dễ bị gắn với các cụm từ như “bướng bỉnh”, “khó bảo”, nhưng phía sau đó có thể là những thay đổi tự nhiên trong quá trình phát triển não bộ và khả năng kiểm soát cảm xúc.

Dạy con phát triển toàn não bộ của bác sĩ tâm thần Daniel J. Siegel và chuyên gia trong lĩnh vực nuôi dạy trẻ và sức khỏe tâm thần Tina Payne Bryson mang đến góc nhìn về quá trình này.

Cuốn sách giúp cha mẹ nhìn nhận cảm xúc, hành vi của trẻ dưới góc độ phát triển não bộ, từ đó hiểu nguyên nhân và lựa chọn cách phản hồi phù hợp. Khi trẻ được lắng nghe và thấu hiểu, trẻ có thể dần nhận diện, điều chỉnh cảm xúc và xây dựng các mối quan hệ tích cực với những người xung quanh.

Từ những ngày đầu chuẩn bị đón con, đến lúc chăm sóc sức khỏe và vượt qua những lần trẻ ốm, rồi bước vào thế giới cảm xúc ngày càng phong phú, mỗi cuốn sách là một điểm tựa cho một chặng đường khác nhau. Và có lẽ, điều quan trọng nhất mà cha mẹ có thể học được không phải là trở thành người nuôi con hoàn hảo, mà là biết quan sát, lắng nghe và cùng con trưởng thành.