Khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa bền vững

Các hoạt động giao lưu văn hóa được tổ chức góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn tỉnh.

Hằng ngày, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng vẫn đón du khách và Nhân dân về dâng hương tưởng nhớ các Vua Hùng. Không chỉ là điểm hội tụ của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, Đền Hùng còn là không gian văn hóa đặc biệt, nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ, lan tỏa và tiếp tục bồi đắp bằng những hoạt động bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển du lịch, giáo dục truyền thống và chuyển đổi số. Ở nhiều địa phương, nhà văn hóa đã trở thành điểm hẹn sinh hoạt cộng đồng. Các câu lạc bộ Hát Xoan, chiêng Mường, dân ca, dân vũ hoạt động thường xuyên. Nhiều di tích lịch sử, văn hóa được tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị.

Thực tiễn cho thấy, nơi nào thiết chế văn hóa được quan tâm đầu tư, nơi đó phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển; các giá trị truyền thống được gìn giữ; đời sống tinh thần của người dân được nâng lên. Bởi vậy, việc ưu tiên nguồn lực cho cơ sở luôn là yêu cầu quan trọng trong phát triển văn hóa.

Là vùng đất cội nguồn của dân tộc Việt Nam, Phú Thọ có lợi thế đặc biệt về tài nguyên văn hóa. Sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, tỉnh hiện có 2.778 di tích lịch sử, văn hóa; 6 bảo vật quốc gia; 5 di sản được UNESCO ghi danh và 41 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là nguồn lực quý giá để phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và xây dựng hình ảnh vùng Đất Tổ giàu bản sắc.

Những năm qua, tỉnh luôn quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích; phát triển hệ thống thiết chế văn hóa; bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; từng bước đưa di sản đến gần hơn với công chúng. Chương trình hành động số 26-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết số 28-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Phú Thọ về phát triển văn hóa, con người tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 1615/QĐ-UBND của UBND tỉnh phê duyệt Đề án Phát triển văn hóa, con người tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tiếp tục khẳng định phát triển văn hóa phải trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển của tỉnh.

Đảng ta luôn khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước. Tinh thần đó tiếp tục được cụ thể hóa bằng CTMTQG về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035. Đây là CTMTQG đầu tiên dành riêng cho lĩnh vực văn hóa, thể hiện quyết tâm đầu tư có trọng tâm, dài hạn nhằm xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới.

Mới đây, tại Kỳ họp thứ Ba, HĐND tỉnh khóa XX, HĐND tỉnh đã thông qua Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện CTMTQG về phát triển văn hóa giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Việc ban hành nghị quyết là yêu cầu cần thiết nhằm cụ thể hóa các quy định của Trung ương, đồng thời bảo đảm việc phân bổ nguồn vốn được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng mục tiêu và phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Đây cũng là căn cứ để các cấp, ngành chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện chương trình đồng bộ, hiệu quả, tránh tình trạng đầu tư dàn trải hoặc chồng chéo với các chương trình khác.

Theo đó, Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND đã cụ thể hóa quan điểm trên bằng việc quy định rõ nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn. Ưu tiên hỗ trợ các xã, phường có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, tỷ lệ bổ sung cân đối từ ngân sách cấp tỉnh trên tổng chi cân đối ngân sách cấp xã từ 60% trở lên. Đối với vốn đầu tư phát triển, tối đa 60% tổng nguồn vốn được bố trí cho các công trình, dự án cấp tỉnh. Điểm mới đáng chú ý là nghị quyết quy định ngân sách cấp xã hằng năm bố trí vốn đối ứng tối thiểu 3% tổng vốn ngân sách Trung ương được phân bổ, tùy khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương, đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp khác tham gia phát triển văn hóa... Quy định này không chỉ nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở, mà còn tạo điều kiện để huy động sức mạnh của toàn xã hội trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa.

Từ nghị quyết về cơ chế phân bổ nguồn lực đến những công trình, dự án cụ thể sẽ là hành trình đưa chủ trương của Đảng vào cuộc sống. Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận của Nhân dân, Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND sẽ góp phần nâng cao tính chủ động, hiệu quả trong quản lý, tổ chức thực hiện CTMTQG về phát triển văn hóa; khơi thông nguồn lực đầu tư, phát huy giá trị văn hóa Đất Tổ, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn mới.

Hương Lan