Khởi nghiệp từ những điều thân thuộc
Không chọn đô thị lớn làm điểm khởi đầu, nhiều bạn trẻ trở về quê, tìm cơ hội lập nghiệp từ những lợi thế sẵn có của địa phương. Bằng tri thức, sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm, họ biến những điều thân thuộc thành sản phẩm, dịch vụ, tạo sinh kế và giá trị mới cho quê hương.
Biến cây dừa thành quà quê
Nhận thấy cây dừa ở địa phương còn nhiều tiềm năng để tạo ra sản phẩm thủ công, quà lưu niệm độc đáo, anh Nguyễn Đắc Đợi (SN 1992, tổ dân phố An Lộc, phường Hoài Nhơn) tìm hướng đi riêng bằng cách kết hợp công nghệ laser, CNC với phương pháp chế tác thủ công để nâng cao giá trị của loại cây quen thuộc này.

Anh Nguyễn Đắc Đợi đang chế tác các sản phẩm từ quả dừa. Ảnh: P.L
Tốt nghiệp ngành Quản trị mạng, Trường CĐ An ninh mạng iSPACE (TP Hồ Chí Minh) năm 2013, anh Đợi từng làm việc tại một số công ty ở thành phố với thu nhập ổn định. Trong những chuyến công tác đến tỉnh Bến Tre (cũ), anh có dịp tìm hiểu các sản phẩm thủ công làm từ dừa. Từ gáo, thân, gỗ dừa, người dân nơi đây sáng tạo thành nhiều sản phẩm vừa hữu ích, vừa đẹp mắt.
“Quê mình cũng trồng nhiều dừa, nhưng lâu nay chủ yếu bán trái. Trong khi đó, nếu biết tận dụng gáo, gỗ dừa để làm các sản phẩm quà lưu niệm thì giá trị của cây dừa sẽ được nâng lên rất nhiều” - anh Đợi chia sẻ.
Năm 2019, anh quyết định trở về quê lập nghiệp. Những ngày đầu, anh đầu tư xây dựng xưởng, mua máy móc, thiết bị, tự mày mò nghiên cứu, thử nghiệm từng sản phẩm. Mỗi trái dừa có hình dáng, màu sắc, độ dày và đường vân khác nhau, nhưng cũng chính sự khác biệt ấy tạo nên nét riêng cho từng sản phẩm.
Những trái dừa già, nguyên vẹn được anh lựa chọn kỹ, làm sạch, xử lý và gia công. Tùy yêu cầu, sản phẩm có thể được khắc tên, logo hoặc họa tiết riêng. Từ gáo và gỗ dừa, anh tạo ra tranh dừa, móc khóa, đồ trang trí bàn làm việc, quà lưu niệm và nhiều vật dụng khác. Anh còn nghiên cứu làm hũ đựng trà, bộ bình uống nước từ tre; nhận thiết kế, trang trí không gian bằng vật liệu tự nhiên cho nhà hàng, homestay.
Tùy theo kích cỡ và kỹ thuật, sản phẩm quà lưu niệm từ dừa và tre có giá bán từ vài chục nghìn đồng đến vài triệu đồng/sản phẩm. Ông Trương Thanh Tịnh - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Dịch vụ XEPRO (phường Bồng Sơn), nhận xét: Sản phẩm từ dừa của anh Đợi đẹp mắt, đa dạng, tạo điểm nhấn nên tôi thường đặt mua để bán và trưng bày tại công ty.

Anh Nguyễn Đắc Đợi (bìa phải) chia sẻ về những sản phẩm quà lưu niệm được làm từ quả dừa và tre. Ảnh: P.L
Để mở rộng sản xuất, anh Đợi liên kết với một số hộ dân, thu mua quả dừa. Cách làm này vừa giúp cơ sở chủ động nguyên liệu, vừa tạo thêm việc làm cho người dân địa phương. Cơ sở hiện tạo việc làm thường xuyên cho 3 thanh niên địa phương, thu nhập khoảng 5 triệu đồng/người/tháng; doanh thu khoảng 200 triệu đồng/năm. Từ một loại cây quen thuộc, anh Đợi đang từng bước tạo ra giá trị mới, mở thêm hướng đi cho cây dừa và người trẻ ở quê.
Làm giàu từ cây nấm
Nếu anh Đợi tìm thấy cơ hội từ cây dừa thì anh Trần Quang Tiến (SN 1997, thôn An Giang, xã Phù Mỹ Bắc) lại chọn nông nghiệp công nghệ cao làm hướng lập nghiệp.
Tốt nghiệp ngành Công nghệ sinh học, Trường ĐH Quy Nhơn, anh Tiến trở về quê, vận dụng kiến thức chuyên ngành vào sản xuất. Năm 2020, với khoảng 300 m² ban đầu, anh thử sức với nghề trồng nấm bào ngư, nấm hoàng đế và nấm linh chi.
Khởi nghiệp chưa bao giờ là hành trình bằng phẳng. Do kinh nghiệm còn hạn chế, những lứa nấm đầu tiên chậm phát triển, thậm chí nhiễm bệnh. Không bỏ cuộc, anh dành thời gian nghiên cứu, học hỏi quy trình sản xuất phôi và chăm sóc từng loại nấm.
Ngày 8-8, tại hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND tỉnh với thanh niên, anh Nguyễn Đắc Đợi và anh Trần Quang Tiến là 2 trong 13 cá nhân có mô hình, dự án tiêu biểu trong khởi nghiệp, lập nghiệp, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế và chuyển đổi số được nhận bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh.
Khi chất lượng phôi nấm được kiểm soát, việc sản xuất ổn định hơn. Nguồn nguyên liệu được lựa chọn kỹ, quy trình chăm sóc tuân thủ kỹ thuật giúp nấm sinh trưởng tốt. Anh áp dụng phương thức trồng gối vụ để duy trì nguồn cung, bảo đảm sản phẩm được xuất bán thường xuyên.
Từ diện tích thử nghiệm 300 m², đến nay trại nấm của anh Tiến mở rộng lên khoảng 3.000 m², doanh thu khoảng 600 triệu đồng/năm và tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động địa phương.
Chị Nguyễn Thị Kiều Trinh - Bí thư Đoàn xã Phù Mỹ Bắc - nhận xét: “Anh Tiến chính là tấm gương sáng về tinh thần khởi nghiệp ngay tại địa phương, xứng đáng để ĐVTN học hỏi, nhân rộng. Trại nấm của anh Tiến thường được Đoàn xã chọn để ĐVTN đến tham quan, tìm hiểu quy trình và trao đổi kinh nghiệm khởi nghiệp”.
Đánh thức tiềm năng du lịch biển
Sinh ra, lớn lên tại vùng đất giàu tiềm năng du lịch, anh Đỗ Quốc Phú (SN 1998, khu phố 16, phường Quy Nhơn Nam) sớm nhận ra vẻ đẹp của biển Quy Nhơn Nam cùng nguồn hải sản phong phú là lợi thế không phải nơi nào cũng có. Sau thời gian làm đầu bếp tại một số nhà hàng, khách sạn ở các thành phố lớn để tích lũy kinh nghiệm, năm 2020, anh trở về quê xây dựng mô hình kinh doanh riêng.

Anh Đỗ Quốc Phú (bìa trái) giới thiệu với du khách nước ngoài về cảnh đẹp của phường Quy Nhơn Nam. Ảnh: P.L
Điểm khởi đầu là nhà hàng Hải sản Phú Làng Chài tại khu vực Bãi Xếp (phường Quy Nhơn Nam). Những ngày đầu, cơ sở chỉ có vài bàn ăn. Vốn ít, kinh nghiệm kinh doanh còn hạn chế, anh xác định muốn giữ chân khách phải bắt đầu từ những điều căn bản: hải sản tươi, món ăn chất lượng và phục vụ tận tình. Sự kỹ lưỡng và tâm huyết dần giúp Phú Làng Chài tạo dựng uy tín, từ một quán ăn nhỏ trở thành điểm đến được nhiều thực khách biết đến.
Nhận thấy du khách không chỉ muốn ăn ngon mà còn muốn trải nghiệm, anh tiếp tục mở rộng dịch vụ cho thuê SUP, trực tiếp làm hướng dẫn viên đưa khách tham quan Bãi Xếp, Hòn Đất.
Đến nay, cơ sở Phú Làng Chài có khả năng phục vụ hơn 150 khách cùng lúc với 5 homestay. Tổng doanh thu các dịch vụ đạt hơn 1 tỷ đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động địa phương, với thu nhập khoảng 5 - 7 triệu đồng/người/tháng. Anh Lê Bá Thọ (SN 2000, khu phố 16, phường Quy Nhơn Nam), một lao động gắn bó với cơ sở từ ngày đầu, chia sẻ: “Địa phương có nhiều lợi thế về cảnh đẹp, đồ ăn ngon. Vì thế, tôi làm việc ở đây vừa có thu nhập, vừa có cơ hội giới thiệu du lịch của quê hương”.
Không chỉ phát triển kinh tế, anh Phú còn dành một phần nguồn thu để sẻ chia với cộng đồng, tổ chức khoảng 3 - 4 đợt tặng quà mỗi năm cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường, mỗi đợt khoảng 30 suất, trị giá từ 300 - 500 nghìn đồng/suất.
Nói về định hướng thời gian tới, anh Phú tâm sự: “Tôi sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu gắn với Bãi Xếp và quê hương Quy Nhơn Nam. Người trẻ không nhất thiết phải đi thật xa mới có thể lập nghiệp. Nếu biết nhìn ra thế mạnh của quê hương, mạnh dạn và kiên trì theo đuổi đam mê thì ngay trên mảnh đất mình sinh ra cũng có thể tạo dựng được tương lai”.

