Khi Jazz gọi mùa thu Hà Nội

Hà Nội đã tổ chức nhiều chương trình Jazz tại không gian công cộng trong chương trình "Âm nhạc cộng đồng" ở Nhà Bát Giác. Ảnh: M.H

Thanh âm mới của Hà Nội

Là một thành phố giàu văn hóa, Hà Nội đã và đang hình thành những thương hiệu văn hóa cho riêng mình. Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội năm 2026 lần đầu tiên tổ chức cũng chất chứa những kỳ vọng đó. Như lời của Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai trong buổi giới thiệu Hanoi Jazztival 2026 vào tháng 8 vừa qua, thành phố không chỉ gìn giữ những gì đã có mà còn cần tạo điều kiện để cái mới xuất hiện, thử nghiệm và đối thoại với những giá trị cũ. Di sản không nhất thiết phải đứng yên, ngược lại, có thể trở thành chất liệu để những sáng tạo đương đại tiếp tục được hình thành. Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội sẽ tạo nét chấm phá mới cho thương hiệu văn hóa Thủ đô trong bối cảnh hội nhập.

“Mong muốn của chúng tôi là đưa Hanoi Jazztival trở thành một Liên hoan Jazz quốc tế thường niên, kiến tạo một thương hiệu văn hóa độc bản của Hà Nội, có tiếng vang trong khu vực và vươn tầm thế giới”, bà Lê Thị Ánh Mai cho biết.

Nhiều nghệ sĩ độc lập đã có những buổi biểu diễn Jazz trên đường phố Hà Nội. Ảnh: M.H

Hanoi Jazztival 2026 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới”, được định hướng trở thành hoạt động thường niên của Thủ đô, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và cam kết của Hà Nội trong mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Chia sẻ về Hanoi Jazztival 2026, nhạc sĩ Dương Cầm, Tổng đạo diễn, Giám đốc âm nhạc của Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội cho biết, một đô thị không chỉ được tạo nên bởi đường sá, công trình hay những chỉ số kinh tế. Thành phố còn sống bằng ký ức, âm thanh, những cuộc gặp gỡ và cảm giác mà mỗi người mang theo khi rời đi. Liên hoan Jazz quốc tế Hà Nội được tổ chức với mong muốn xây dựng chương trình Jazz hiện đại đối thoại với không gian văn hóa nghệ thuật truyền thống.

Theo nghệ sĩ Quyền Văn Minh, Đại sứ thương hiệu dự án Hanoi Jazztival 2026, Jazz có khả năng đặc biệt trong việc hòa mình và biến đổi theo không gian, thời gian. Một bản nhạc vang lên trong căn phòng tĩnh lặng lúc nửa đêm có thể mang đến những rung cảm hoàn toàn khác khi được cất lên giữa buổi sớm có gió heo may. Tiếng trumpet trong ngày đông có thể làm không gian trở nên ấm áp.

Với Hà Nội, Jazz càng có sự đồng điệu đặc biệt với mùa thu. Khi tiết trời dịu nhẹ, phố phường khoác lên vẻ yêu kiều, trầm lắng và tĩnh tại, những giai điệu Jazz vang lên giữa không gian ngoài trời sẽ như hòa vào nhịp thở của thành phố. Sự giao hòa giữa âm nhạc, cảnh sắc và tiết trời ấy không chỉ tạo nên một trải nghiệm nghệ thuật khác biệt mà còn góp phần làm nên sức hấp dẫn riêng của Hà Nội trong mùa đẹp nhất năm.

Để Jazz hòa cùng nhịp thở Hà Nội

Điểm đáng chú ý của Hanoi Jazztival 2026 là không gian tổ chức không chỉ giới hạn trong một sân khấu. Trong ba ngày 17, 18 và 19-9, các hoạt động của Liên hoan diễn ra tại nhiều không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô như Vườn âm nhạc Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà Bát Giác tại Vườn hoa tượng đài Vua Lý Thái Tổ, Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tại 22 Hàng Buồm, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, khách sạn Thăng Long Opera và các câu lạc bộ Jazz trên địa bàn thành phố.

Các sự kiện nổi bật sẽ diễn ra tại Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội - Hanoi Jazztival 2026 trong tháng 9 này. Ảnh: BTC

Tại những không gian ấy sẽ có biểu diễn, triển lãm, tọa đàm, workshop, giao lưu nghệ sĩ và âm nhạc đường phố. Đó là cách Jazz bước ra khỏi một không gian biểu diễn khép kín để đi vào nhịp sống đô thị.

“Một lễ hội chỉ thực sự trở thành một phần của thành phố khi nó có thể bước ra khỏi cánh cửa nhà hát. Jazz có thể đi ngang qua người đang dạo bên Hồ Gươm, xuất hiện trong một căn nhà cổ, vang lên bên những bức tường đã chứng kiến nhiều thế hệ Hà Nội đến rồi đi, len vào một câu lạc bộ cuối đêm hoặc bất ngờ khiến một người chưa từng nghe Jazz đứng lại vài phút bên đường. Khi ấy, ranh giới giữa nghệ sĩ và công chúng cũng trở nên mềm hơn. Đó chính là giá trị của việc đưa một loại hình nghệ thuật đến với nhiều không gian khác nhau của thành phố”, nhạc sĩ Dương Cầm chia sẻ.

Ban Tổ chức Hanoi Jazztival 2026 đặt mục tiêu đưa Hà Nội trở thành một trung tâm Jazz của Việt Nam, nơi nghệ sĩ, học giả và các cơ sở đào tạo có thể gặp gỡ; đồng thời mở rộng không gian sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh một Thủ đô hội nhập nhưng vẫn giữ bản sắc. Khi trở thành thương hiệu văn hóa mới, giá trị lâu dài của một liên hoan âm nhạc không chỉ là tạo không gian nghệ thuật cho cộng đồng mà còn nằm ở khả năng tạo ra ký ức đô thị cho thành phố.

Thực tế cho thấy, có những thành phố mà tên gọi gần như đã gắn với một lễ hội, một sự kiện văn hóa. Chẳng hạn như Lễ hội Rock Am Ring có lịch sử lâu đời và khá nổi tiếng tại Đức, Lễ hội âm nhạc British Summer Time tại London, Anh; hay Liên hoan The Festival Internacional de Benicàssim (FIB), thành phố Benicassim, Tây Ban Nha... Du khách đến đó vì một chương trình, nhưng cuối cùng lại nhớ cả thành phố và hệ sinh thái các dịch vụ liên quan như du lịch, lưu trú, ẩm thực. Công nghiệp văn hóa, ở tầng sâu, có thể được xây dựng từ chính những điều tưởng như rất mong manh ấy.

Hanoi Jazztival 2026 đang hướng tới một mục tiêu lớn hơn: Không chỉ là một sự kiện âm nhạc diễn ra thường niên vào tháng 9, mà từng bước trở thành một phần trong nhịp sống văn hóa của thành phố, góp phần định vị thương hiệu văn hóa của Thủ đô mỗi độ thu sang.

Khi Hà Nội tìm thấy thêm một thanh âm để kể câu chuyện của chính mình, Jazz cũng không còn bị giới hạn trong những không gian biểu diễn quen thuộc. Những giai điệu ngẫu hứng bước ra phố, hướng tới cộng đồng, hòa vào đời sống đô thị và mở ra những cuộc đối thoại không biên giới giữa âm nhạc, con người và thành phố. Qua đó, Hanoi Jazztival không chỉ mang Jazz đến gần hơn với công chúng, mà còn góp thêm một sắc màu mới cho bức tranh văn hóa Hà Nội.