Khẩn trương sắp xếp thôn, tổ dân phố

Cán bộ khu phố Bình Thạch, phường Tân Triều thực hiện các công việc phục vụ cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Hồ Thảo

Để thực hiện việc này một cách thống nhất trên cả nước, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 34-KL/TW, ngày 18-5-2026 và Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố (Chỉ thị số 21). Toàn thành phố Đồng Nai đang khẩn trương thực hiện để hoàn thành trước ngày 30-6-2026.

Tập trung thực hiện

Chỉ thị số 21 đánh giá, công tác sắp xếp địa bàn dân cư cả nước thời gian qua đã đạt nhiều kết quả quan trọng, song hiện vẫn còn nhiều nơi chưa bảo đảm tiêu chí quy định. Bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị cấp xã tăng lên đáng kể, tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở.

Trước thực tế đó, nhằm cụ thể hóa Kết luận số 34-KL/TW, ngày 18-5-2026 của Bộ Chính trị, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương tổ chức lại địa bàn dân cư. Yêu cầu đặt ra là việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và thực tế vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quá trình triển khai cần xem xét toàn diện các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng - an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Yêu cầu này đặc biệt quan trọng tại các địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có yếu tố tôn giáo. Đồng thời phải gắn liền với việc nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, mục tiêu tăng trưởng 2 con số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Tại Hội nghị Sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, chính quyền địa phương 2 cấp của Thành ủy mới đây, đồng chí Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh: Theo đúng quy định và chỉ đạo của Trung ương, hạn chót để hoàn thành toàn bộ công tác sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn là trước ngày 30-6-2026. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy đề nghị các đơn vị phải hành động thật khẩn trương, chủ động giải quyết các vướng mắc phát sinh tại cơ sở để đảm bảo hoàn thành đúng lộ trình.

Tiếp thu tinh thần chỉ đạo, đồng chí Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố khẳng định: UBND thành phố xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng và đã tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ theo đúng chủ trương.

Để cụ thể hóa lộ trình, UBND thành phố đã ban hành Văn bản số 1833/UBND-KGVX, ngày 29-5 về việc rà soát số liệu và dự kiến phương án thực hiện sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn. Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Công an thành phố và UBND các xã, phường tham mưu phương án tổng thể trình UBND thành phố dựa trên các tiêu chuẩn và nguyên tắc cốt lõi của Trung ương.

Cụ thể, phương án sắp xếp, tổ chức lại ở thôn, tổ dân phố phải đảm bảo theo quy định. Theo đó, khu phố có quy mô từ 550 hộ gia đình trở lên; ấp, thôn có quy mô số hộ gia đình từ 400 hộ gia đình trở lên. Việc sắp xếp, tổ chức lại được tập trung triển khai đối với các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí theo quy định, hoặc theo yêu cầu quản lý, phát triển kinh tế - xã hội, đô thị hóa, phân bố dân cư.

Áp dụng cơ chế đặc thù

UBND thành phố cũng lưu ý một số nhóm địa bàn không nhất thiết phải thực hiện sắp xếp nếu quy mô số hộ gia đình thấp hơn quy chuẩn chung nhưng vẫn đạt trên 50% số hộ so với quy định. Mức quy mô hộ gia đình tối thiểu để được giữ nguyên trạng là từ 275 hộ đến dưới 550 hộ đối với khu phố và từ 200 hộ đến dưới 400 hộ đối với thôn, ấp.

Cụ thể, cơ chế đặc thù này được áp dụng cho các nhóm đối tượng, bao gồm: thôn, tổ dân phố thuộc địa bàn miền núi, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thôn đặc biệt khó khăn; thôn, ấp ở địa bàn có địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân cư sinh sống phân tán. Cùng với đó là thôn, tổ dân phố nằm biệt lập trên các cù lao, cồn trên sông (nếu có); các thôn, ấp thuộc địa bàn biên giới nằm trên diện quản lý của 8 xã: Bù Gia Mập, Đăk Ơ, Hưng Phước, Thiện Hưng, Tân Tiến, Lộc Thạnh, Lộc Tấn và Lộc Thành.

Ông Trần Công Tân, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ấp Cẩm Sơn, xã Cẩm Mỹ chia sẻ: Khi chủ trương sắp xếp lại thôn, ấp, khu phố được phổ biến xuống cơ sở, ông và bà con nhân dân đều nhận thức sâu sắc rằng đây là yêu cầu tất yếu trong tình hình mới nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. “Qua nắm bắt tư tưởng, nhìn chung bà con cơ bản đồng thuận cao. Trong giai đoạn chuyển giao này, chúng tôi rất mong Trung ương và thành phố tiếp tục dành sự quan tâm, thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách cũng như quyền lợi chính đáng cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, ấp, tổ dân phố” - ông Tân chia sẻ.

Từ nay đến mốc 30-6 không còn dài, công việc phía trước còn nhiều thách thức, nhưng khi chủ trương đúng đắn, người dân đồng thuận, mọi vướng mắc đều có thể tháo gỡ. Việc sắp xếp tinh gọn bộ máy từ thôn, tổ dân phố không chỉ giúp quản lý hiệu quả hơn mà quan trọng nhất là đưa chính quyền đến gần dân hơn, phục vụ người dân tốt hơn trong chặng đường sắp tới.

Hồ Thảo