Khai thác tiềm năng, phát triển du lịch cộng đồng ở Khánh Sơn

Thời gian qua, xã Khánh Sơn được nhiều du khách trong và ngoài tỉnh biết đến là một điểm du lịch hấp dẫn, đặc biệt với những ai yêu thích khám phá văn hóa bản địa và thiên nhiên hoang sơ. Chính quyền địa phương cũng đang tập trung khai thác bản sắc văn hóa độc đáo, thế mạnh nông nghiệp, không gian sinh thái núi rừng... để phát triển du lịch cộng đồng.

Biểu diễn văn nghệ tại Nhà dài thôn Hòn Dung.

Điểm đến hấp dẫn

Ngược ngàn lên xã Khánh Sơn mùa này, trong bồng bềnh những biển mây ban sáng, chúng tôi rong ruổi qua những cung đường miền núi xanh mướt mắt. Men theo dòng Tô Hạp là những vườn sầu riêng, măng cụt, chôm chôm đang độ trĩu cành. Bà Mấu Thị Bạch - Trưởng thôn Hòn Dung, Phó trưởng Ban Quản lý du lịch cộng đồng thôn đưa chúng tôi đi thăm Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung và niềm nở chia sẻ: “Hòn Dung là thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Nơi đây còn lưu giữ rất nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Raglai. Thôn cũng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch cộng đồng... Đầu năm 2025, Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung đã được UBND tỉnh công nhận là một trong những địa điểm có tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh. Thời gian qua, có nhiều du khách gần xa đến vui chơi, khám phá, tìm hiểu về thiên nhiên, văn hóa, đời sống người dân ở Hòn Dung”.

Du khách luôn thích thú khi khám phá các nhà vườn tại xã Khánh Sơn. (Ảnh do địa phương cung cấp)

Nhà dài truyền thống thôn Hòn Dung thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật của đồng bào Raglai. Tại đây, vào tối thứ 7 hằng tuần, du khách có dịp hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc của người Raglai với các nghi lễ, phong tục như: Lễ bỏ mả, lễ ăn đầu lúa mới, nghi lễ vòng đời, lễ tạ ơn... Đồng thời, tìm hiểu các làn điệu sử thi, dân ca, dân vũ của đồng bào Raglai vẫn được lưu truyền. Du khách cũng có thể hòa mình trong không gian của những thanh âm mã la trầm hùng, nghe tiếng đàn chapi; thưởng thức rượu cần cùng các món ăn dân dã, truyền thống của người Raglai... Đến với Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung, du khách cũng có thể tìm hiểu thêm về nghề chế tác đàn chapi, khèn bầu hoặc xem đan gùi, làm nỏ, chế biến rượu cần... của người dân địa phương. “Sau thời gian khám phá, tìm hiểu về thiên nhiên, con người, văn hóa, ẩm thực ở nơi đây, chúng tôi đều cảm thấy rất hài lòng. Ấn tượng nhất với tôi là được đắm mình trong vẻ đẹp hoang sơ của thác Tà Gụ, dạo bộ trong rừng thông, nhất là được thưởng thức sầu riêng chín tự nhiên ngay tại vườn”, anh Phạm Công Thành (du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ.

Biểu diễn đàn đá, mã la phục vụ du khách. (Ảnh do địa phương cung cấp)

Một hạt nhân, ba vệ tinh phát triển

Xã Khánh Sơn được đánh giá là địa phương hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm du lịch cộng đồng tiêu biểu, mang đậm bản sắc văn hóa của người Raglai. Nơi đây sở hữu những giá trị cốt lõi như: Sự nguyên sơ của thiên nhiên; bản sắc của văn hóa độc đáo của người Raglai; sức hút từ vùng trái cây đặc sản. Vậy nên, xã Khánh Sơn định hướng phát triển du lịch cộng đồng theo mô hình “Một hạt nhân - Ba vệ tinh”. Cụ thể, Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung được xác định là hạt nhân phát triển. Tại đây sẽ được xây dựng trở thành mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu. Trong đó, khai thác sâu các trải nghiệm văn hóa Raglai như: Không gian nhà dài truyền thống; các homestay cộng đồng; ẩm thực đậm đà bản sắc của người Raglai; biểu diễn văn nghệ truyền thống, trình diễn đàn đá, mã la, đàn chapi; tham quan, trải nghiệm nghệ thuật dân gian và nghề thủ công truyền thống. Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung cũng sẽ tổ chức các hoạt động trải nghiệm cộng đồng cho du khách để hiểu hơn về các nghi lễ, lễ hội truyền thống, phong tục độc đáo, quan niệm, triết lý sống tốt đẹp của cư dân địa phương.

Du khách chụp hình lưu niệm tại Nhà dài thôn Hòn Dung.

Các vệ tinh phát triển gồm có: Khu du lịch sinh thái thác Tà Gụ; không gian du lịch nông nghiệp tại các thôn Tà Gụ, Liên Hòa, Xóm Cỏ, Dốc Gạo; khu trung tâm Tô Hạp. Mỗi vệ tinh tùy theo tiềm năng, thế mạnh để khai thác hoạt động du lịch cộng đồng. Trong đó, Khu du lịch sinh thái thác Tà Gụ tổ chức các hoạt động tham quan thắng cảnh thiên nhiên, trekking, giáo dục môi trường, trải nghiệm sinh thái. Tại không gian du lịch nông nghiệp, du khách có thể tham quan vườn trái cây, trải nghiệm thu hoạch nông sản, tìm hiểu tri thức canh tác nông nghiệp. Khu trung tâm Tô Hạp giới thiệu sản phẩm OCOP, bán hàng, dịch vụ hỗ trợ, điều phối du lịch, vui chơi, giải trí, kinh tế đêm và không gian thương mại, kết nối tour tuyến.

Theo bà Vũ Thị Mai - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Khánh Sơn, để thu hút du khách, địa phương đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch theo 4 nhóm chủ đạo gồm: Sản phẩm du lịch văn hóa của người Raglai; sản phẩm du lịch sinh thái và khám phá thiên nhiên; sản phẩm du lịch nông nghiệp và sản phẩm trải nghiệm cộng đồng và hoạt động kinh tế đêm. Xã sẽ tập trung đầu tư để thực hiện mục tiêu đến năm 2030 hình thành hệ sinh thái sản phẩm du lịch có tính liên kết, tạo chuỗi trải nghiệm từ thiên nhiên - nông nghiệp - văn hóa cộng đồng và là thương hiệu du lịch cộng đồng tiêu biểu của tỉnh, cũng như khu vực.