Kêu gọi không mua rùa để phóng sinh dịp Lễ Vu Lan

Phóng sinh sai cách gây nhiều hệ lụy cho  môi trường

Trước thềm lễ Vu Lan ngày 24/8, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) kêu gọi người dân không mua rùa để phóng sinh, tránh vô tình tiếp tay cho săn bắt, buôn bán trái phép và đe dọa đa dạng sinh học.

Theo đó, Lễ Vu Lan – một trong những dịp lễ lớn của Phật giáo – đang đến gần. Đây cũng là thời điểm nhiều người lựa chọn hoạt động phóng sinh như một cách thể hiện lòng từ bi và cầu mong bình an. Tuy nhiên, việc mua rùa để phóng sinh lại vô tình tiếp tay cho tình trạng săn bắt và buôn bán rùa trái phép, khiến cho nhiều loài rùa đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng.

Theo Cơ sở dữ liệu vi phạm về động vật hoang dã của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), trong 6 tháng đầu năm 2026, ENV đã ghi nhận 353 vụ buôn bán rùa, liên quan đến 11.613 cá thể, bộ phận và sản phẩm từ rùa bị quảng cáo, buôn bán trái phép. Ngoài việc mua rùa để làm cảnh, nhiều người dân cũng thường mua rùa để phóng sinh vào những ngày lễ tết mà không biết rằng hành động này thực ra đang "làm hại" rùa.

Hình ảnh rùa được bày bán trước các cổng chùa phục vụ cho khách có nhu cầu mua phóng sinh. Ảnh: ENV

Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, chia sẻ: "Mỗi cá thể rùa được mua để phóng sinh đồng nghĩa với việc sẽ có thêm nhiều cá thể rùa khác bị săn bắt từ tự nhiên nhằm phục vụ mục đích này. Không mua rùa chính là cách tốt nhất để thể hiện lòng từ bi, góp phần chấm dứt được tình trạng săn bắt rùa trong tự nhiên và mang đến sự bình yên cũng như may mắn cho gia đình."

Mua rùa phóng sinh không chỉ khiến các loài rùa bị săn bắt và buôn bán trái phép mà còn có thể gây ra nhiều hệ lụy cho môi trường và xã hội. Có nhiều trường hợp rùa bị thả vào môi trường không phù hợp nên không thể sinh tồn. Ngược lại, nếu phóng sinh các loài rùa ngoại lai vào tự nhiên, đặc biệt là loài ngoại lai xâm hại như rùa tai đỏ, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái bản địa, và làm gia tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh.

Ngoài ra, hầu hết các loài rùa hiện đang được buôn bán trên thị trường đều thuộc diện được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Các hành vi mua bán, vận chuyển hoặc nuôi nhốt trái phép các loài bị cấm hoặc những loài khác mà không đảm bảo nguồn gốc hợp pháp có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định hiện hành.

Phóng sinh đúng quy định để bảo vệ các loài hoang dã

Trong những năm gần đây, hưởng ứng các nỗ lực bảo vệ đa dạng sinh học đang được đẩy mạnh trên cả nước, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử và cộng đồng tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ thiên nhiên và thực hành phóng sinh đúng cách. Đặc biệt, ENV được biết, ngày 16/3/2026, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) đã ký kết kế hoạch phối hợp số 01/KHPH-CSMT-GHPGVN-LNKN nhằm tuyên truyền, hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử thực hành phóng sinh đúng cách góp phần bảo vệ đa dạng sinh học giai đoạn 2026 – 2028.

Thượng toạ Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự đại diện Giáo hội Phật Giáo Việt Nam, chia sẻ: "Việc thực hành phóng sinh xuất phát từ quan điểm từ bi, mong muốn bảo vệ và tôn trọng sự sống muôn loài của đạo Phật. Thế nhưng từ bi phải luôn đi liền với trí tuệ. 

Việc mua rùa hay các loài động vật hoang dã để phóng sinh trong mùa Vu Lan không những không mang lại phước thiện, mà còn vô tình tiếp tay cho nạn săn bắt và buôn bán trái phép, đẩy muôn loài hoang dã vào cảnh đau khổ và tàn phá tự nhiên. Phước đức lớn nhất có thể tích lũy trong mùa báo hiếu chính là bảo vệ sự sống của muôn loài ngay tại ngôi nhà tự nhiên của chúng, nuôi dưỡng lòng thương yêu bằng sự hiểu biết mới là chính pháp."

Nhân dịp lễ Vu Lan năm nay, ENV kêu gọi người dân không mua rùa để phóng sinh và tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã. Không mua rùa chính là hành động đơn giản, nhân đạo, góp phần bảo vệ các loài rùa trong tự nhiên nói riêng và đa dạng sinh học của đất nước nói chung.