Kết nối di sản, lan tỏa văn hoá Việt mùa Trung thu

Kết nối di tích - phố nghề - làng nghề - nghệ nhân - người trẻ

Lễ rước "Đêm Trăng Phố cổ 2026 " tại không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm sẽ là một trong những hoạt động nổi bật trong chuỗi hoạt động “Lưu Trăng Phố cổ”. Đây là chuỗi hoạt động do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình làng Việt cùng các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ nhân, họa sĩ, nhà thiết kế, nghệ sĩ,… tổ chức từ cuối tháng 8 đến cuối tháng 9 tại rất nhiều không gian, di tích khu vực trung tâm Thủ đô Hà Nội.

Lễ rước dự kiến sẽ diễn ra vào đêm rằm tháng Tám quanh hồ Hoàn Kiếm. Đây không chỉ là một cuộc diễu hành mà còn là cuộc trình diễn sống động của nghệ thuật thủ công truyền thống trong không gian đô thị hiện đại. Bên cạnh những chiếc đèn lồng truyền thống mang hình cua, cá, tôm, bướm, ông tiến sĩ,… Câu lạc bộ Đình làng Việt giới thiệu hai mô hình đèn lồng đặc biệt lấy cảm hứng từ Tháp Bút và Đài Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn.

Phác thảo đoàn rước đèn lồng Bút Tháp, Đài Nghiên đêm Rằm tháng Tám.

Các hoạt cảnh Chị Hằng, Chú Cuội, Ông Địa, Nguyệt Cung cùng những màn diễn xướng dân gian, đồng dao, múa lân – sư tử sẽ đưa công chúng trở về với không khí Trung thu xưa, đồng thời tạo nên một lễ hội cộng đồng nơi người dân và du khách cùng tham gia, cùng trải nghiệm và cùng gìn giữ di sản.

Cùng với lễ rước, “Lưu Trăng Phố cổ” còn rất nhiều hoạt động đặc sắc khác. Điểm đặc biệt chương trình là kết nối di tích - phố nghề - làng nghề - nghệ nhân - người trẻ thành một chỉnh thể thống nhất.

Niềm đam mê sản phẩm thủ công truyền thống và sự tích cực hưởng ứng của người trẻ được kỳ vọng tạo sức sống mới cho di sản qua chuỗi hoạt động "Lưu Trăng Phố cổ".

Trong dịp này, người dân và du khách đến Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật, Ngôi nhà Di sản 55 Mã Mây hay Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm… sẽ có dịp tìm hiểu nhiều hoạt động nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo, trải nghiệm và thực hành di sản.

Xây dựng lễ hội Trung thu mang bản sắc riêng của Hà Nội

Đèn Cua được trưng bày tại triển lãm "Lưu Trăng" (ảnh: Lê Chiến Thắng)

Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, Câu lạc bộ Đình làng Việt cũng cho hay "Lưu Trăng Phố cổ” được thực hiện với mong muốn cộng đồng cùng viết tiếp câu chuyện của một Tết Trung thu mang đậm bản sắc Việt Nam. Nơi đây, di sản được gìn giữ bằng tình yêu, được tiếp nối bằng trí tuệ và sức sáng tạo của thế hệ trẻ, từng bước trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển văn hóa bền vững của Thủ đô Hà Nội.

Chuỗi hoạt động cũng thể hiện những nỗ lực trong triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam, đồng thời cụ thể hoá các chủ trương của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội về phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và thực hiện các cam kết với UNESCO khi trở thành thành viên mạng lưới Thành phố sáng tạo.

Đèn Sư tử được trưng bày trong triển lãm "Lưu Trăng". (ảnh: Lê Chiến Thắng)

Bày tỏ kỳ vọng xây dựng lễ hội thường niên, mang bản sắc riêng có của Hà Nội vào mỗi mùa trăng, hoạ sĩ Nguyễn Đức Bình, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Đình Làng Việt cho rằng, Hà Nội – vùng đất nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc và cũng là địa phương còn lưu giữ khá đầy đủ những ký ức về Tết Trung thu truyền thống.

Từ những con phố nghề từng làm đèn lồng, mặt nạ giấy bồi, đầu sư tử, đồ chơi thủ công, đến các làng nghề ngoại thành cung cấp tre, giấy, mây, gỗ, hương liệu... đã tạo nên một hệ sinh thái văn hóa đặc sắc của mùa Trăng Thăng Long. Tuy nhiên, trước những biến đổi của đời sống hiện đại và sự phổ biến của đồ chơi công nghiệp, nhiều nghề truyền thống, nhiều tập quán văn hóa và không gian lễ hội Trung thu đang dần thu hẹp, thậm chí có nguy cơ mai một.

Theo hoạ sĩ Nguyễn Đức Bình, hiện nay, nhiều quốc gia và nhiều địa phương trên thế giới đã xây dựng thành công những lễ hội văn hóa trở thành thương hiệu của điểm đến. Hà Nội có nhiều lợi thế để xây dựng lễ hội Trung thu thành sự kiện văn hoá có chiều sâu, phản ánh bản sắc của đất kinh kỳ và lan tỏa những giá trị truyền thống trong đời sống đương đại.