Hương sen gọi mùa

Đầm sen của HTX Nông nghiệp Sen Việt Đức tại khu 4 Sông Lô, phường Thanh Miếu.

Từ mô hình ao sen nhỏ ban đầu, sau ba năm kiên trì đầu tư, đến năm 2025 cơ sở mới chính thức phát triển thành HTX nhằm chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh.

HTX Nông nghiệp Sen Việt Đức hiện canh tác khoảng 1ha sen, chủ yếu là giống sen Quan Âm với nhiều dòng trắng và đỏ. Toàn bộ giống sen được nhập từ miền Nam, vì vậy để có thể ổn định vùng trồng như hiện nay, HTX phải mất hơn một năm thuần giống.

Người dân thu hái sen buổi sớm.

HTX đã đầu tư gần 1 tỷ đồng để cải tạo ao đầm, dựng cảnh quan, mua giống, xây dựng khu sơ chế và hoàn thiện quy trình sản xuất. Kết quả, năm 2025, HTX đạt doanh thu khoảng 400 triệu đồng, con số chưa lớn nhưng là dấu mốc cho thấy hướng đi đúng của một mô hình nông nghiệp giá trị cao.

Điểm khác biệt của HTX Nông nghiệp sen Việt Đức nằm ở tư duy chế biến sâu. Thay vì chỉ bán hoa tươi theo mùa, HTX tập trung phát triển ba dòng sản phẩm chính, gồm trà lá sen, trà hoa sen và trà bông sen.

Các thành viên HTX đóng gói và hút chân không sản phẩm trà lá sen.

Những chiếc lá sen sau khi thu hái được sơ chế, sấy và đóng gói theo quy trình riêng nhằm giữ nguyên mùi thơm tự nhiên. Theo giới thiệu của anh Lê Đức Việt – Phó Giám đốc HTX, trà lá sen được nhiều khách hàng lựa chọn bởi công dụng hỗ trợ giấc ngủ và giúp thanh nhiệt. Trong khi đó, trà bông sen – sản phẩm chủ lực đã được chứng nhận OCOP 3 sao vào tháng 12/2025. Để hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đăng ký bản quyền, tem nhãn và công bố sản phẩm, HTX mất gần một năm chuẩn bị.

Các bông sen đã được ướp trà, chuẩn bị đưa vào buồng sấy lạnh.

Mỗi vụ, HTX sản xuất khoảng 14.000 gói trà lá sen và hơn 10.000 bông trà sen. Những con số cho thấy cây sen không còn mang tính mùa vụ, mà đã trở thành chuỗi sản phẩm có khả năng tạo giá trị bền vững.

Sản phẩm trà bông sen Việt Đức - sản phẩm đạt OCOP 3 sao.

Không dừng ở sản xuất, HTX còn phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm giữa đầm sen. Mỗi mùa sen nở, nơi đây đón nhiều bạn trẻ, gia đình và các nhóm nhiếp ảnh đến tham quan, chụp hình. Với mức phí khoảng 50.000 đồng/người, khách có thể tham quan và check-in tại đầm sen. HTX còn liên kết với nhiếp ảnh gia địa phương cung cấp dịch vụ trọn gói như trang điểm, thuê trang phục, quay flycam.

Các bạn trẻ cùng ekip chụp các bộ ảnh với sen.

Điều đáng chú ý, cách làm du lịch ở đây mang tính cộng đồng khá rõ nét. Nhiều khách quay trở lại nhiều lần được miễn phí vé vào cửa nhằm hỗ trợ quảng bá hình ảnh cho HTX. Những bức ảnh sen được chia sẻ trên mạng xã hội trở thành kênh truyền thông tự nhiên, giúp thương hiệu Sen Việt Đức tiếp cận thêm nhiều khách hàng mới.

Hiện nay, HTX có 12 thành viên là lao động thường xuyên, với mức lương khoảng 6 triệu đồng/tháng. Ngoài thu nhập cố định, người lao động còn được hưởng hoa hồng theo số lượng sản phẩm bán ra. Cách làm này giúp mỗi thành viên không chỉ là người làm thuê mà còn trở thành người đồng hành phát triển thương hiệu. Từ bán trà, giới thiệu khách tham quan đến quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, bà con đều có thêm động lực để gắn bó.

Các thành viên HTX ướp trà sen.

Làm sen không phải câu chuyện “một mùa là có lãi”. Theo anh Lê Đức Việt - Phó Giám đốc HTX, riêng chi phí giống đã lên tới hàng trăm triệu đồng. Trong khi đó, thời gian hoàn thiện hồ sơ pháp lý dài khiến việc đưa sản phẩm ra thị trường chậm hơn kế hoạch. Rủi ro thời tiết, sâu bệnh và biến động đầu ra vẫn luôn hiện hữu. Song thay vì dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, HTX tiếp tục mở hướng đi mới.

Anh Lê Đức Việt (bên trái) - Phó Giám đốc HTX chia sẻ câu chuyện về sen và hướng đi trong thời gian tới.

Thời gian tới, Sen Việt Đức dự kiến đẩy mạnh truyền thông bằng các bộ ảnh và video quảng bá sản phẩm; khởi động lại gian hàng trên các sàn thương mại điện tử để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Song song với cây sen, HTX cũng đang phối hợp cùng doanh nghiệp đối tác thử nghiệm mô hình trồng sâm Nữ Hoàng với diện tích hơn 3ha thuê của người dân địa phương. Đây là bước đi thể hiện tư duy phát triển đa dạng, không phụ thuộc vào một loại cây trồng duy nhất.

Từ một đầm sen nhỏ, HTX Nông nghiệp Sen Việt Đức đang cho thấy cách làm nông nghiệp mới: không chỉ trồng để bán nguyên liệu, mà chế biến, xây dựng thương hiệu và tạo trải nghiệm cho khách hàng. Ở đó, hoa sen không chỉ tỏa hương trên mặt nước. Sen đi vào từng gói trà, từng bức ảnh, từng công việc của người lao động địa phương và trở thành câu chuyện về sự chuyển mình của kinh tế nông nghiệp.

Hai giống sen Quan Âm trắng và đỏ.

Giữa nhịp phát triển mới của nông thôn hôm nay, những mô hình như Sen Việt Đức đang mở ra hướng đi đáng chú ý. Đó là cách làm nông nghiệp bằng tư duy thị trường, giá trị bản địa và khát vọng giữ người ở lại quê hương với những mô hình sinh kế bền vững.

Ngọc Tuấn