'Hồi sinh' ký ức - sự tri ân của tuổi trẻ

Bằng sự cẩn trọng, tỉ mỉ của các sinh viên (SV) tình nguyện, những tấm ảnh kỷ vật đã ố mờ theo năm tháng được “hồi sinh” rõ nét, mang lại niềm xúc động và xoa dịu nỗi đau cho các gia đình chính sách, Mẹ Việt Nam Anh hùng.

“HỒI SINH” NHỮNG DI ẢNH MỜ PHAI

Điểm dừng chân đầu tiên của Đoàn SV tình nguyện thuộc Trường Đại học Nam Cần Thơ là ngôi nhà của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nghiệp (xã Tân Hộ Cơ). 

Sinh viên tình nguyện trao ảnh phục dựng liệt sĩ cho Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nghiệp.

Không gian lắng đọng và thiêng liêng khi các bạn trẻ cẩn trọng trao tận tay Mẹ bức ảnh chân dung của chính mẹ và bức chân dung được khôi phục nguyên vẹn của liệt sĩ Nguyễn Văn Lợi - người con trai của mẹ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong những năm tháng chiến tranh tàn khốc, 3 người con của Mẹ lần lượt gác lại tuổi thanh xuân, lên đường ra trận và vĩnh viễn không trở về. 

Nhiều năm tháng trôi qua, hình bóng của những người con hy sinh chỉ còn sống động trong nỗi nhớ khôn nguôi của người mẹ già và qua những tấm ảnh đen trắng đã sờn mép, nhòe nét vì thời gian. 

Đôi bàn tay gầy guộc của Mẹ đón nhận bức ảnh con trai, không gian xung quanh như ngưng đọng. Đôi mắt mờ của Mẹ chăm chú nhìn vào từng đường nét trên bức ảnh được các SV phục dựng lại. 

Tại xã Tân Hộ Cơ, các SV tình nguyện hoàn thành việc phục dựng và trao tặng tổng cộng 7 bức ảnh cho các gia đình chính sách, bao gồm ảnh chân dung người có công và ảnh các liệt sĩ. 

Tại phường Mỹ Ngãi, các SV phục dựng thành công và trao tận tay 9 bức ảnh liệt sĩ đến 9 gia đình chính sách và các Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Dưới bàn tay tài hoa và tấm lòng tri ân chân thành của thế hệ trẻ, gương mặt của người chiến sĩ năm xưa hiện lên rõ nét và chân thực. Mẹ lấy vạt áo lau vội giọt nước mắt lăn trên gò má nhăn nheo. 

Đối với Mẹ, bức ảnh phục dựng không đơn thuần là tấm hình, mà là kỷ vật vô giá, là sự hiện diện bằng xương bằng thịt của người con trai đã dâng hiến trọn đời cho đất nước.

Đằng sau mỗi tấm ảnh được trao đi là cả hành trình thầm lặng, đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng công nghệ cao của các SV. 

Nguyễn Quốc Khang, SV Trường Đại học Nam Cần Thơ, cho biết, bên cạnh các hoạt động như: Xây dựng cầu, đường, hỗ trợ chuyển đổi số cho người dân, thì hoạt động phục dựng ảnh liệt sĩ chính là điểm nhấn giàu giá trị nhân văn của Chiến dịch Mùa hè xanh. 

“Để phục dựng những bức ảnh đã ố mờ theo năm tháng, cần rất nhiều thời gian, sự miệt mài và tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ. Mỗi vết nứt, mỗi mảng màu phai hay những khoảng khuyết trên tấm ảnh cũ là một thử thách kỹ thuật đối với chúng em. 

Nhưng chính động lực tri ân các Anh hùng liệt sĩ giúp nhóm vượt qua. Bởi vì, chúng em hiểu rằng, đằng sau mỗi bức ảnh không chỉ là một tệp dữ liệu máy tính, mà là cả cuộc đời anh hùng, câu chuyện bi tráng và nỗi nhớ khôn nguôi của những người ở lại”, Quốc Khang chia sẻ.

Việc khôi phục bức ảnh bị ố mờ hay hư hỏng theo năm tháng không hề dễ dàng. 

Phần lớn di ảnh liệt sĩ được gia đình lưu giữ đều là ảnh thẻ cũ, ảnh chụp chung tập thể qua nhiều lần cắt ghép, hoặc các bức ảnh giấy ẩm mốc, mất chi tiết do điều kiện bảo quản thiếu thốn trong thời chiến. 

Bằng việc kết hợp các phần mềm đồ họa và công nghệ xử lý ảnh hiện đại, các SV tình nguyện tỉ mỉ cân chỉnh từng mảng sáng tối, dựng lại từng đường nét khuôn mặt, chiếc huy hiệu hay ánh mắt của người chiến sĩ. 

Các SV làm việc không kể ngày đêm, bằng tất cả sự kính trọng dành cho những người đã khuất.

Một trong những kỷ niệm sâu sắc đối với các SV tình nguyện là trường hợp phục dựng di ảnh của liệt sĩ Dương Văn Phường. Bức chân dung gốc của liệt sĩ bị thời gian bào mòn, chỉ còn lại những đường nét mờ ảo, rất khó để nhận diện. 

Khi bức ảnh mới được phục dựng xong: Rõ nét, sống động và đầy thần thái được trao đến tay thân nhân là ông Dương Hoàng Minh (phường Mỹ Ngãi), ông Minh nâng niu tấm hình mới, chậm rãi và cẩn trọng đặt lên vị trí trang trọng nhất trên bàn thờ gia tiên. Những giọt nước mắt lăn dài trên má của người thân liệt sĩ hòa cùng niềm xúc động của các SV.

GIỮ GÌN KÝ ỨC LỊCH SỬ

Những nụ cười xen lẫn giọt nước mắt hạnh phúc của thân nhân các Anh hùng liệt sĩ chính là phần thưởng dành cho các chiến sĩ Mùa hè xanh. Đồng chí Đỗ Hữu Ân, Bí thư Phường đoàn Mỹ Ngãi, cho biết: “Nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Đoàn Thanh niên phối hợp với các SV tình nguyện thực hiện công trình mang ý nghĩa nhân văn này. 

Đại diện Phường đoàn Mỹ Ngãi trao ảnh phục dựng liệt sĩ cho thân nhân liệt sĩ là ông Dương Hoàng Minh.

Đây là cách để thế hệ trẻ thể hiện lòng tri ân, sự biết ơn chân thành và sâu sắc đối với những hy sinh cao cả của các thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc”.

Hiệu ứng từ mô hình Số hóa và phục dựng ảnh liệt sĩ không chỉ dừng lại ở giá trị kỷ niệm cho các gia đình, mà còn tạo sự lan tỏa trong cộng đồng. “Các cô, bác nở nụ cười tươi khi nhận ảnh, nụ cười của niềm hạnh phúc khi sau hàng chục năm mới được nhìn thấy rõ ràng, sinh động hơn gương mặt của người con, người chồng, người cha đã hy sinh”, Quốc Khang nhớ lại.

Việc phục dựng ảnh liệt sĩ thể hiện lòng tri ân của thế hệ trẻ đối với các Anh hùng liệt sĩ.

Nhóm SV tình nguyện không coi đây là nhiệm vụ hay chỉ tiêu trong Chiến dịch tình nguyện, mà xem việc phục dựng ảnh liệt sĩ như sự kết nối ký ức. Đó là cách để tuổi trẻ “làm sống lại” hình ảnh thiêng liêng của các Anh hùng dân tộc trong lòng người thân và trong chính trái tim thế hệ trẻ. 

Mỗi tấm ảnh được hoàn thành là câu chuyện lịch sử được tái hiện, những mất mát được xoa dịu và niềm tự hào dân tộc được thắp sáng. 

Quốc Khang chia sẻ: “Khi tận tay trao từng bức ảnh cho các cô, các bác là thân nhân của các Anh hùng liệt sĩ, chúng em thực sự cảm nhận sâu sắc những hy sinh, mất mát to lớn mà thế hệ trước phải trải qua. 

Qua đó, chúng em càng nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay trong việc giữ gìn ký ức lịch sử và bảo vệ thành quả hòa bình”.

Những bức ảnh liệt sĩ được phục dựng rõ nét, trang trọng đặt trên bàn thờ của các gia đình chính sách sẽ tiếp tục là chứng nhân cho sự hy sinh anh hùng của thế hệ cha anh; đồng thời, là biểu tượng cho sự tiếp nối thế hệ đầy trách nhiệm của tuổi trẻ. 

Qua những công trình ý nghĩa này, bài học về lòng yêu nước, về tinh thần “Đền ơn đáp nghĩa” thẩm thấu sâu sắc vào tư tưởng, hành động của SV.