Hiệu quả kinh tế từ tận dụng rơm, rạ sau thu hoạch

Trang trại của ông Nguyễn Duy Thành, xã Bản Nguyên thu mua nguồn rơm, rạ sau thu hoạch để làm thức ăn cho gia súc và phân bón hữu cơ, giúp tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả kinh tế.

Trên cánh đồng xã Bản Nguyên, ngay sau khi máy gặt hoàn thành công việc, công nhân ở trang trại tổng hợp của ông Nguyễn Duy Thành lại tất bật thu gom rơm, rạ của trại và thu mua của bà con xung quanh về bảo quản để làm thức ăn dự trữ cho đàn trâu, bò. Với gần 400 con trâu, bò được nuôi theo hình thức vừa nuôi thả vừa nuôi nhốt, nguồn thức ăn thô xanh luôn là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả chăn nuôi. Ông Nguyễn Văn Tâm - quản lý kỹ thuật của trang trại cho biết: Trước đây, sau khi thu hoạch, rơm, rạ chủ yếu được đốt bỏ. Trong khi đó, chăn nuôi đại gia súc lại thiếu nguồn thức ăn dự trữ. Trước thực trạng đó, trang trại đã ký hợp đồng thu mua rơm đối với bà con trong và ngoài xã. Việc dự trữ rơm giúp giảm đáng kể chi phí mua thức ăn, đồng thời chủ động nguồn thức ăn trong thời điểm khan hiếm vào mùa Đông. Ngoài sử dụng làm thức ăn, rơm, rạ cũng được trang trại sử dụng vào việc chế biến phân bón hữu cơ dùng cho các loại cây trồng của trang trại.

Nếu như trước đây, rơm, rạ thường được bà con nông dân đốt bỏ thì vài năm trở lại đây, tại các địa phương trong tỉnh, việc tận dụng rơm, rạ sau thu hoạch trở thành thói quen của nhiều hộ nông dân. Hiện, tổng đàn gia súc của Phú Thọ có khoảng 379 nghìn con, vì vậy rơm, rạ được xem là nguồn phụ phẩm có giá trị, góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Bên cạnh làm thức ăn cho gia súc, nhiều hộ dân còn tận dụng rơm để trồng nấm. Sau khi kết thúc một lứa nấm, giá thể tiếp tục được ủ hoai mục làm phân hữu cơ hoặc sử dụng nuôi trùn quế, tạo nguồn thức ăn cho gia cầm, thủy sản. Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp đã hình thành chuỗi sản xuất khép kín, giúp giảm lượng chất thải phát sinh, tiết kiệm chi phí đầu vào và tạo thêm giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị sản xuất.

Theo đồng chí Nguyễn Trường Giang - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, dù việc đốt bỏ rơm, rạ sau thu hoạch đã có sự thay đổi đáng kể, song vẫn còn một bộ phận nhỏ bà con chưa tận thu nguồn phụ phẩm này. Với diện tích gieo cấy lúa hằng năm hơn 147 nghìn ha trong 2 vụ, lượng rơm, rạ sau thu hoạch rất lớn. Nếu không xử lý tốt, không chỉ gây lãng phí phụ phẩm nông nghiệp, việc đốt rơm, rạ còn làm gia tăng tình trạng ô nhiễm môi trường. Tổng diện tích trồng cây hằng năm của tỉnh đạt trên 304 nghìn ha. Vì vậy, bà con cần tận thu các loại phụ phẩm khác như thân cây ngô, khoai, lạc, đỗ, rau xanh già... để chế biến thành phân bón hữu cơ hoặc ủ chua làm thức ăn cho gia súc trong mùa Đông, nhiệt độ xuống thấp.

Ngành Nông nghiệp khuyến cáo người dân không đốt rơm, rạ mà cần thu gom hoặc xử lý để tái sử dụng. Ngoài phục vụ chăn nuôi và trồng nấm, ngành chuyên môn cũng hướng dẫn nông dân xử lý rơm, rạ ngay tại ruộng bằng chế phẩm sinh học. Sau thu hoạch, rơm, rạ được cày vùi kết hợp sử dụng chế phẩm vi sinh để thúc đẩy quá trình phân hủy thành nguồn phân hữu cơ tự nhiên. Phương pháp này giúp bổ sung chất hữu cơ cho đất, cải thiện độ phì nhiêu, giảm lượng phân bón hóa học, hạn chế hiện tượng nghẹt rễ, vàng lá sinh lý và giảm áp lực sâu bệnh trên cây trồng.

Để tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tiếp tục phối hợp với các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các giải pháp xử lý rơm, rạ thân thiện với môi trường, hạn chế tình trạng đốt rơm, rạ sau thu hoạch; khuyến khích người dân biến nguồn phụ phẩm này thành thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu sản xuất nấm hoặc phân bón hữu cơ, góp phần giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế.