Hành trình mới trên miền di sản

Mùa hoa tam giác mạch và cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ thu hút khách du lịch tìm đến Tuyên Quang.

Đây là nền tảng để hình thành những hành trình trải nghiệm đặc sắc, kết nối văn hóa, lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và thể thao mạo hiểm.

Tuy nhiên, tiềm năng ấy chỉ có thể chuyển hóa thành sức hấp dẫn thật sự khi các điểm đến được liên kết chặt chẽ, sản phẩm và dịch vụ được tổ chức thành chuỗi, còn người dân trở thành chủ thể cùng tham gia kể câu chuyện về vùng đất của mình.

Cơ hội hình thành những tuyến trải nghiệm đa tầng

Tuyên Quang hôm nay có một không gian du lịch phong phú: Phía nam là Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào với lán Nà Nưa, đình Tân Trào, đình Hồng Thái. Từ đây, hành trình khám phá của du khách có thể mở lên vùng hồ Na Hang-Lâm Bình, nơi núi, rừng, mặt nước và những bản làng của đồng bào Tày, Dao tạo thành một không gian sinh thái giàu sức hấp dẫn.

Đi xa hơn về phía bắc là ruộng bậc thang Hoàng Su Phì, những cung đường uốn lượn qua Vị Xuyên, Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc; là đèo Mã Pí Lèng, sông Nho Quế, cột cờ Lũng Cú và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Xen giữa cảnh quan kỳ vĩ ấy là hệ thống chợ phiên, lễ hội, nghề thủ công, ẩm thực và những ngôi làng vẫn giữ được kiến trúc, tập quán, nhịp sống giàu bản sắc của đồng bào Mông, Tày, Dao, Lô Lô, Pà Thẻn…

Lợi thế đó mở ra cơ hội cho địa phương hình thành những tuyến trải nghiệm đa tầng: Từ lịch sử đến thiên nhiên, từ di sản địa chất đến đời sống cộng đồng, từ nghỉ dưỡng mặt hồ đến khám phá vùng cao.

Năm 2025, toàn tỉnh đón gần 3,93 triệu lượt khách, tổng thu đạt khoảng 10.633 tỷ đồng. Trong sáu tháng đầu năm 2026, Tuyên Quang tiếp tục đón hơn 2,09 triệu lượt khách; tổng chi tiêu của du khách ước đạt 5.857 tỷ đồng. Điều này cho thấy du lịch của tỉnh đang có đà tiến triển.

Tuy nhiên lâu nay, phần lớn du khách đến Tuyên Quang vẫn đi theo từng cung riêng lẻ: Lên cao nguyên đá, check-in Mã Pí Lèng, ngắm ruộng bậc thang mùa lúa chín, ghé một cụm di tích rồi về. Hệ quả là thời gian lưu trú ngắn, mức chi tiêu bình quân trên mỗi khách còn thấp so với tiềm năng, trong khi để phát triển du lịch bền vững cần phải tạo được dòng khách ổn định quanh năm.

Tăng cường kết nối

Việc tăng kết nối giữa các điểm đến trong tỉnh là hướng đi được nhiều chuyên gia gợi mở. Để làm được điều đó, bên cạnh điều kiện về đường sá cải thiện thì các điểm tham quan, điểm lưu trú, dịch vụ ăn uống, vận chuyển, hướng dẫn và trải nghiệm cộng đồng phải được tổ chức thành một chuỗi thống nhất. Hiện chất lượng homestay, nhà hàng, phương tiện vận chuyển phục vụ khách du lịch trên địa bàn tỉnh chưa đồng đều. Nhiều hộ dân làm du lịch chủ yếu bằng kinh nghiệm, còn hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống, vệ sinh, an toàn thực phẩm và quảng bá trên nền tảng số. Đây là những vấn đề cần sớm được điều chỉnh trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Vũ Hà, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Du lịch tỉnh Tuyên Quang, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Du lịch Explore Hà Giang gợi mở hướng kết nối đa trải nghiệm. Theo ông, một du khách có thể đi ô-tô theo đường cao tốc đến vùng hồ Na Hang, tiếp tục khám phá Na Hang-Thượng Lâm bằng xe máy, trải nghiệm văn hóa cộng đồng rồi tiếp tục hành trình lên vùng cao. Muốn làm được điều đó, các doanh nghiệp và hiệp hội du lịch phải cùng thiết kế sản phẩm, chia sẻ thị trường và phân bổ lợi ích, thay vì mỗi đơn vị khai thác một đoạn tuyến riêng biệt.

Với thực tế hoạt động lữ hành lâu năm, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho rằng Tuyên Quang cần thu hút đầu tư một số khu nghỉ dưỡng sinh thái phù hợp với cảnh quan hồ, rừng và văn hóa bản địa, hướng tới dòng khách có khả năng chi trả cao, nhất là khách quốc tế. Theo ông, sản phẩm phải chuyển từ tham quan đơn thuần sang trải nghiệm như trekking, đi bộ đường dài, chèo thuyền, làm bánh, dệt vải, săn mây hay nhiếp ảnh. Cùng với đó là đội ngũ hướng dẫn viên biết kể chuyện và dẫn dắt du khách tham gia vào đời sống cư dân tại điểm đến, thay vì chỉ cung cấp những thông tin có sẵn, dễ tạo cảm giác nhàm chán.

Từ phía địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nà Hang Bùi Thị Xuyên cho biết, địa phương đang chỉnh trang cảnh quan, bảo tồn văn hóa, hỗ trợ các mô hình du lịch cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ; đồng thời tăng cường phối hợp các xã Lâm Bình, Thượng Lâm, Hồng Thái để kết nối các sản phẩm sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa và khám phá nhằm thu hút du khách tìm đến.

Cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ là một trong những điểm nhấn thu hút khách du lịch tìm đến Tuyên Quang.

Định hình vị thế trên bản đồ du lịch

Quyết tâm đưa du lịch trở thành động lực phát triển đã được tỉnh Tuyên Quang thể hiện bằng những chủ trương và chính sách cụ thể. Ngày 13/5/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 92-NQ/TU về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là lần đầu Tuyên Quang xác định rõ vị trí kinh tế mũi nhọn của du lịch trên cơ sở đánh giá không gian, tiềm năng và dư địa phát triển sau hợp nhất.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Trung Ngọc cho biết định hướng của tỉnh là phát triển du lịch xanh, bền vững, chuyên nghiệp và hiện đại; lấy văn hóa làm nền tảng, thiên nhiên làm lợi thế, con người làm trung tâm và doanh nghiệp làm động lực. Không gian phát triển mới đặt ra trách nhiệm cho cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong việc chuyển những lợi thế sẵn có thành sản phẩm có khả năng cạnh tranh.

Cùng với định hướng chiến lược, Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND của tỉnh về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030 đã bám sát thực tiễn cơ sở để có giải pháp phù hợp. Cụ thể, chính sách quy định mức hỗ trợ 100 triệu đồng cho việc bảo tồn một mái nhà lợp ngói âm dương; hỗ trợ 100 triệu đồng đối với homestay xây dựng mới và 40 triệu đồng đối với homestay sửa chữa; hỗ trợ 70 triệu đồng cho một đội văn nghệ dân tộc tại khu, điểm du lịch. Nghị quyết còn dành nguồn lực cho đường dạo bộ, chiếu sáng, chỉnh trang cảnh quan, nhà vệ sinh công cộng, điểm dừng chân và phương tiện vận chuyển khách sử dụng năng lượng xanh. Có thể thấy, khi được triển khai đúng đối tượng, các khoản hỗ trợ nêu trên có thể giúp cộng đồng vừa gìn giữ bản sắc, vừa tạo thêm sinh kế.

Theo ông Nguyễn Trung Ngọc, tỉnh sẽ hướng tới xây dựng thương hiệu chung “Tuyên Quang-miền di sản, sinh thái và bản sắc”, thay cho cách quảng bá rời rạc từng địa danh. Tinh thần xuyên suốt là một tỉnh nhưng có nhiều hành trình, một điểm đến nhưng mang lại nhiều trải nghiệm.

Cùng với các tuyến du lịch liên hoàn, tỉnh chú trọng phát triển sản phẩm có chiều sâu, xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh và chuẩn hóa chất lượng phục vụ, tập trung nguồn lực cho những khu vực có sức lan tỏa lớn như trục Đồng Văn-Mèo Vạc-Tân Trào-Na Hang. Song song đó, không gian liên kết cũng cần vượt ra ngoài phạm vi tỉnh, như tăng cường hợp tác với Hà Nội, các tỉnh trung du, miền núi phía bắc và các địa phương trong hành lang du lịch biên giới để mở rộng thị trường, hạn chế tính mùa vụ. Từ một không gian địa lý mới, với sự đồng lòng giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, Tuyên Quang đang đứng trước cơ hội hiếm có để định hình lại vị thế của mình trên bản đồ du lịch Việt Nam.

PHONG ĐIỆP