Hàng trăm hộ dân 'gánh' thêm chi phí vì nước nhiễm phèn

Nước sinh hoạt có màu vàng đục được người dân xã Bình Sơn chứa trong các xô, chậu để sử dụng. Ảnh người dân cung cấp

 Mua nước đóng bình để ăn uống

Nhiều năm qua, hàng trăm hộ dân tại các thôn Mỹ Huệ, Đông Yên thường xuyên phải sử dụng nguồn nước sinh hoạt bị đục, có cặn vàng hoặc nhiễm phèn. Không ít gia đình buộc phải mua nước đóng bình để ăn uống, đồng thời đầu tư thêm hệ thống lọc nhằm bảo đảm sức khỏe.

Ông Huỳnh Hữu Phúc, người dân xóm 1B, thôn Mỹ Huệ cho biết: “Nước đục lắm, có bữa đục như nước nguồn. Nước này thì ai dám uống”, ông Phúc nói. Gia đình ông Phúc có hai người, trung bình mỗi tuần sử dụng khoảng ba bình nước đóng bình phục vụ nhu cầu ăn uống, với giá khoảng 14.000 đồng/bình.

Trong khi đó, ông Huỳnh Tấn Được cho biết, gia đình phải lắp hệ thống lọc nước và định kỳ thay lõi lọc từ 3-6 tháng/lần để xử lý lượng cặn và phèn trong nước máy. Khoản chi này trở thành chi phí thường xuyên mà nhiều hộ dân buộc phải chấp nhận. “Nước trong đường ống có nhiều cặn vàng, phèn nên phải lắp thêm bộ lọc để xử lý. Thấy lõi lọc bẩn là phải thay ngay”, ông Được cho hay.

Đường ống cũ, bám nhiều cặn phèn khiến nước dễ bị đục sau mỗi lần sửa chữa hoặc súc rửa hệ thống

Trước những phản ánh của người dân về tình trạng nước sinh hoạt thường xuyên bị đục, ông Nguyễn Minh Viên, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Dương cho biết, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc nguồn nước ngầm khai thác bị nhiễm phèn nặng, trong khi hệ thống cấp nước đã xuống cấp sau hơn 20 năm vận hành.

Theo ông Viên, công trình cấp nước được xây dựng từ năm 2005 do Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh đầu tư, sau đó bàn giao cho Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Dương quản lý. Hiện công trình có bể chứa dung tích trên 200m³, cung cấp nước sinh hoạt cho gần 800 hộ dân trên địa bàn xã Bình Dương cũ (trừ khu vực xóm 9), với nguồn nước được khai thác từ giếng khoan tại khu vực Vườn Chè, xóm 3, thôn Mỹ Huệ.

Hệ thống cấp nước tập trung tại khu vực Bình Dương cũ đã xuống cấp sau hơn 20 năm vận hành

Ông Viên cho hay: “Chỉ sau khoảng 2 - 3 năm đưa vào sử dụng, hệ thống bắt đầu bộc lộ nhiều bất cập, lượng phèn trong nguồn nước đầu vào quá lớn, vượt khả năng xử lý của công trình, khiến cặn phèn tích tụ lâu ngày trong đường ống. Cùng với đó, nhiều đoạn ống đã xuống cấp, bị bít tắc do cặn và bùn lắng, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước cấp cho người dân. Bên cạnh đó, hệ thống lọc áp lực của công trình phải được súc rửa định kỳ khoảng 2 ngày/lần, thậm chí mỗi ngày một lần khi lượng cặn tăng cao. Sau khi nước được lắng sơ bộ và đưa vào bể chứa, nước tiếp tục đi qua hệ thống lọc áp lực trước khi phân phối đến các hộ dân”.

Theo lý giải của Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Dương, hiện tượng nước đục thường xuất hiện sau các đợt súc rửa hệ thống hoặc sửa chữa đường ống đó là khi tạm ngừng cấp nước, đường ống rỗng, đến lúc cấp nước trở lại, dòng chảy làm xáo trộn lớp cặn phèn bám lâu năm bên trong, khiến nước tại một số khu vực, nhất là cuối tuyến, bị đục cục bộ.

“Nếu hệ thống vận hành liên tục thì rất ít xảy ra tình trạng nước đục. Chủ yếu là sau khi cắt nước để súc rửa hoặc sửa chữa, cặn trong đường ống bị xáo trộn theo dòng nước. Để giải quyết căn cơ tình trạng nước sinh hoạt chưa bảo đảm chất lượng, cần nghiên cứu công nghệ xử lý phù hợp hơn đối với nguồn nước ngầm nhiễm phèn, đồng thời từng bước đầu tư hệ thống cấp nước mới, thay thế mạng lưới đường ống đã xuống cấp. Kiến nghị các cấp có thẩm quyền tiếp tục quan tâm, hỗ trợ nguồn lực để đầu tư đồng bộ công trình, bảo đảm người dân được tiếp cận nguồn nước sạch ổn định và an toàn trong thời gian tới”, ông Viên nói.

Người dân đầu tư thêm thiết bị lọc để xử lý cặn và phèn trong nước máy

Nhanh chóng nâng cấp hạ tầng cấp nước

Trước thực trạng trên, UBND xã Bình Sơn đã đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi và các Sở, ngành hỗ trợ kinh phí sửa chữa, nâng cấp các công trình cấp nước tập trung tại Bình Nguyên, Mỹ Huệ và Đông Yên.

Theo rà soát của địa phương, hệ thống cấp nước tại thôn Bình Nguyên hiện phục vụ khoảng 170 hộ dân, trong đó khoảng 70 hộ thường xuyên thiếu nước do áp lực yếu. Nhiều hạng mục như trạm bơm, bể xử lý, đường ống đã xuống cấp, thậm chí việc kiểm nghiệm chất lượng nước từ năm 2023 đến nay cũng không thực hiện được do thiếu kinh phí.

Hệ thống cấp nước hiện phục vụ hàng trăm hộ dân nhưng gặp khó do nguồn nước ngầm nhiễm phèn nặng

Đối với khu vực Mỹ Huệ và Đông Yên, công trình cấp nước phục vụ khoảng 774 hộ dân nhưng chịu ảnh hưởng nặng bởi nguồn nước nhiễm phèn, khiến đường ống thường xuyên tắc nghẽn, thất thoát nước lớn và áp lực yếu ở cuối tuyến.

Địa phương đề xuất đầu tư đồng bộ trạm bơm, bể chứa, bể xử lý, hệ thống đường ống, thiết bị vận hành, đồng thời nâng cấp công nghệ xử lý nước. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 30 tỉ đồng, sử dụng từ ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác, triển khai trong giai đoạn 2027-2029.

Theo UBND xã Bình Sơn, việc đầu tư nâng cấp đồng bộ các công trình cấp nước không chỉ bảo đảm người dân được sử dụng nguồn nước sạch, an toàn mà còn góp phần giảm thất thoát nước, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và hoàn thiện tiêu chí hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới.