Hai bệnh nhi bị xoắn ruột, hoại tử

Xoắn ruột rất nguy hiểm

Xoắn ruột là một trong những bệnh lý cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm, đặc biệt khi người bệnh đến viện muộn. Khi ruột bị xoắn, không chỉ lòng ruột bị tắc nghẽn mà hệ thống mạch máu tại mạc treo cũng có thể bị chèn ép, khiến đoạn ruột nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu máu nuôi dưỡng.

Xoắn ruột rất nguy hiểm, cần đưa ngay trẻ tới cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường

Nếu không được xử trí kịp thời, ruột có thể chuyển màu tím sẫm, hoại tử, thủng, gây viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết và thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.

Với năng lực triển khai phẫu thuật bụng cấp cứu và điều trị nhiều bệnh lý ngoại khoa phức tạp ở trẻ em, Khoa Ngoại Tổng hợp - Bệnh viện Nhi Thanh Hóa vừa phối hợp với các chuyên khoa liên quan phẫu thuật cấp cứu thành công liên tiếp hai trường hợp xoắn ruột nghiêm trọng.

Bệnh nhi bị hoại tử 150 cm ruột

Bệnh nhi H.N.H., 16 tuổi, xuất hiện đau bụng dữ dội kéo dài sang ngày thứ hai, kèm nôn nhiều dịch đen bẩn, mệt mỏi và không đại tiện được. Trước khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, trẻ đã được điều trị tại cơ sở y tế tuyến trước nhưng tình trạng không cải thiện.

Bệnh nhi bị hoại tử 150 cm ruột.

Khi nhập viện, bệnh nhi tỉnh nhưng mệt, da tái, môi kém hồng, mạch nhanh. Bụng chướng vừa và đau dữ dội. Qua sonde dạ dày ghi nhận dịch xanh bẩn, gợi ý tình trạng tắc nghẽn đường tiêu hóa cần được đánh giá và xử trí khẩn cấp.

Kết quả siêu âm ổ bụng cho thấy các quai ruột thành dày, giảm nhu động, kèm lượng dịch tự do ổ bụng dày tới 87 mm. Trước diễn biến nặng, bệnh nhi được hội chẩn liên chuyên khoa và nhanh chóng chỉ định phẫu thuật cấp cứu.

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận ổ bụng có nhiều dịch hồng; nhiều quai ruột non giãn lớn, chuyển màu tím sẫm. Đặc biệt, một đoạn ruột dài từ vị trí sau góc Treitz khoảng 5 cm đến quai hồi tràng, cách góc hồi - manh tràng khoảng 80 cm, bị xoắn toàn bộ từ gốc mạc treo và đã hoại tử.

Bệnh nhân được phẫu thuật, xử lý kịp thờ.

Các bác sĩ xác định nguyên nhân là tắc ruột do xoắn ruột hoại tử. Ê-kíp phẫu thuật đã cô lập và cắt bỏ đoạn ruột hoại tử dài 150 cm, sau đó nối ruột tận, kiểm tra không ghi nhận tình trạng xì rò, làm sạch ổ bụng và đặt dẫn lưu Douglas.

Sau 11 ngày phẫu thuật, điều trị và chăm sóc tích cực, tình trạng bệnh nhi ổn định. Các dấu hiệu sinh tồn tốt, vết mổ khô, trẻ ăn uống tốt, đi lại bình thường và được xuất viện.

Bé 62 tháng tuổi xoắn ruột kèm thoát vị nội

Trường hợp bệnh nhi L.H.Đ. 62 tháng tuổi khởi phát bệnh từ tối hôm trước với biểu hiện đau bụng quanh rốn từng cơn, mức độ tăng dần, kèm nôn nhiều.

Ban đầu trẻ vẫn còn đại tiện, nhưng sau đó xuất hiện tình trạng không đại tiện được, mệt nhiều, li bì. Các cơn đau bụng xuất hiện dày hơn, tình trạng nôn cũng tăng lên. Bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa với chẩn đoán theo dõi tắc ruột.

Khi tiếp nhận, trẻ mệt nhiều, tinh thần li bì, môi nhợt, da kém hồng, tim nhanh và bụng chướng nhiều. Khám bụng ghi nhận các quai ruột nổi tụ thành khối vùng quanh rốn.

Siêu âm ổ bụng cho thấy lượng dịch ổ bụng dày 57 mm, nhiều dịch giữa các quai ruột. Thành ruột dày, các quai ruột giãn, đường kính lớn nhất lên tới 36 mm.

Ngay sau đó, các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp phối hợp với Khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc tiến hành hội chẩn khẩn cấp, thống nhất chỉ định phẫu thuật.

Trong mổ, ê-kíp phát hiện ổ bụng có nhiều dịch hồng, các quai ruột non giãn lớn và chuyển màu tím sẫm. Một đoạn ruột từ hỗng tràng đến hồi tràng bị xoắn toàn bộ từ gốc mạc treo và đã hoại tử.

Đáng chú ý, một quai ruột nằm trong đoạn xoắn đã chui qua khe của gốc mạc treo, tạo thành dạng thoát vị nội. Đây là yếu tố khiến tình trạng tắc nghẽn và tổn thương ruột trở nên đặc biệt phức tạp.

Các bác sĩ xác định tình trạng tắc ruột do xoắn ruột hoại tử và tiến hành cắt bỏ đoạn ruột hoại tử dài 150 cm. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp đặc biệt chú trọng bảo tồn tối đa chiều dài ruột còn lại, sau đó nối ruột tận - tận và phục hồi thành bụng theo giải phẫu.

Nỗ lực giữ lại từng đoạn ruột

Điểm chung ở cả hai trường hợp là tình trạng xoắn ruột đã gây thiếu máu nuôi dưỡng nghiêm trọng, khiến một đoạn ruột dài bị hoại tử. Trong những tình huống này, thời gian có ý nghĩa quyết định: càng chậm trễ, nguy cơ hoại tử lan rộng, thủng ruột, viêm phúc mạc và nhiễm khuẩn huyết càng cao.

Nhận định đây là tình trạng cấp cứu ngoại khoa tối khẩn cấp, “Báo động đỏ” nội viện đã được kích hoạt. Các chuyên khoa liên quan nhanh chóng được huy động, hội chẩn đa chuyên khoa được tiến hành khẩn trương để đánh giá chính xác tình trạng bệnh nhi và thống nhất phương án xử trí.

Từ cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, gây mê hồi sức đến phẫu thuật đều được triển khai đồng bộ. Chỉ trong chưa đầy 30 phút kể từ khi nhập viện, bệnh nhi đã được chuyển lên phòng mổ, sẵn sàng cho cuộc chạy đua với thời gian nhằm cứu lấy phần ruột còn có thể bảo tồn.

Thành công của hai ca bệnh không chỉ đến từ kỹ thuật phẫu thuật mà còn là kết quả của một quy trình cấp cứu đồng bộ, trong đó mỗi khâu đều có vai trò quan trọng: tiếp nhận và đánh giá người bệnh, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, hội chẩn liên chuyên khoa, gây mê hồi sức, phẫu thuật cấp cứu, hồi sức và chăm sóc sau mổ.

Theo các bác sĩ, xoắn ruột có thể diễn biến nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện, xử trí sớm. Vì vậy, khi trẻ xuất hiện các triệu chứng như đau bụng dữ dội hoặc đau từng cơn tăng dần, nôn nhiều, bụng chướng, không đại tiện hoặc không trung tiện được, mệt lả, li bì, gia đình cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngoại khoa để được thăm khám.