Đưa Trung thu xưa xuống phố

Đoàn rước đèn lồng Bút Tháp, Đài Nghiên đêm Rằm tháng Tám. Ảnh: BTC.

Chuỗi hoạt động do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình làng Việt cùng các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ nhân, họa sĩ, nhà thiết kế, nghệ sĩ… tổ chức từ cuối tháng 8 đến cuối tháng 9 tại nhiều không gian văn hóa, di tích khu vực trung tâm Thủ đô.

Điểm nhấn của chương trình là lễ rước quanh hồ Hoàn Kiếm với khoảng 1.000 người tham gia, được tổ chức thành 15 khối diễu hành nghệ thuật. Không gian lễ rước dự kiến có sự xuất hiện của các đoàn múa rồng, múa sư tử cùng hệ thống đèn lồng và các mô hình đồ chơi dân gian.

Những chiếc đèn lồng cổ truyền với hình cua, cá, tôm, bướm, ông tiến sĩ… sẽ trở thành những điểm nhấn của đoàn rước. Cùng với đó là các mô hình cá chép, ngựa giấy và nhiều sản phẩm thủ công gắn với ký ức Trung thu của người Việt.

Không chỉ dừng ở trình diễn, lễ rước còn được xây dựng như một không gian diễn xướng cộng đồng. Các hoạt cảnh Chị Hằng, Chú Cuội, Ông Địa, Nguyệt Cung cùng những màn diễn xướng dân gian, đồng dao, múa lân - sư tử sẽ góp phần đưa công chúng trở về với không khí Trung thu truyền thống.

Điểm đáng chú ý là người dân và du khách không chỉ đứng xem mà có thể trực tiếp tham gia, trải nghiệm và tương tác với các hoạt động. Qua đó, những giá trị văn hóa vốn được lưu giữ trong ký ức cộng đồng được đưa trở lại đời sống bằng hình thức sinh động, phù hợp với không gian đô thị đương đại.

Theo định hướng này, “Đêm Trăng Phố cổ 2026” không đơn thuần là một cuộc diễu hành mà còn là cuộc trình diễn nghệ thuật thủ công truyền thống giữa lòng Hà Nội. Những sản phẩm vốn gắn với Tết Trung thu như đèn lồng, đồ chơi dân gian, mặt nạ, mô hình con giống… được đặt trong một không gian mở, tạo cơ hội để công chúng tiếp cận và hiểu hơn về giá trị của nghề thủ công truyền thống.

Việc tổ chức chuỗi “Lưu Trăng Phố cổ” cho thấy cách tiếp cận mới trong khai thác các giá trị văn hóa truyền thống: không chỉ bảo tồn hiện vật hay phục dựng nghi lễ, mà từng bước đưa di sản vào đời sống đương đại thông qua các hoạt động sáng tạo và trải nghiệm cộng đồng.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát huy giá trị văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội, gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và xây dựng thương hiệu thành phố sáng tạo.

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, những hoạt động như “Đêm Trăng Phố cổ” có ý nghĩa ở việc cụ thể hóa chủ trương đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển. Đồng thời, chương trình góp phần thực hiện các định hướng của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội về bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và thực hiện các cam kết của Hà Nội với UNESCO trên cương vị thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo.

Hà Nội sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, trong đó Trung thu phố cổ là một ký ức đô thị đặc biệt. Từ những chiếc đèn ông sao, đèn kéo quân, tò he đến các mô hình con giống, trò chơi dân gian…, nhiều giá trị đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dân Thủ đô.

Việc tổ chức lễ rước quy mô lớn quanh hồ Hoàn Kiếm vì thế không chỉ tạo thêm một điểm đến văn hóa trong dịp Trung thu, mà còn mở ra hướng xây dựng lễ hội mang dấu ấn riêng của Hà Nội. Khi truyền thống được tiếp nối bằng tư duy sáng tạo, Trung thu có thể trở thành một sản phẩm văn hóa có chiều sâu, phản ánh bản sắc đất Kinh kỳ và lan tỏa những giá trị truyền thống trong đời sống đương đại.