Đưa giá trị văn hóa, nghệ thuật lên không gian số

Với nhiều cách làm cụ thể, các đơn vị văn hóa và nghệ thuật biểu diễn của tỉnh đang nỗ lực để đưa những giá trị văn hóa lên không gian số. Từ đó, góp phần để công chúng, khán giả được tiếp cận, thụ hưởng những sản phẩm tinh thần chất lượng, chính thống và đặc sắc.

Du khách quét mã QR đặt tại di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar để trải nghiệm ứng dụng Nền tảng số về di sản văn hóa Chăm.

Đa dạng cách làm

Từ đầu năm đến nay, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh đã chủ động thực hiện công tác tuyên truyền về chuyển đổi số thông qua các nền tảng mạng xã hội. Đặc biệt, trước, trong và sau mỗi chương trình biểu diễn nghệ thuật đều được cập nhật thông tin trên Fanpage của đơn vị. Một số chương trình có quy mô lớn hoặc những buổi biểu diễn nghệ thuật đường phố, biểu diễn phục vụ người dân ở vùng sâu, vùng xa đã được đơn vị livestream trên Fanpage để có thêm nhiều khán giả cùng xem, tương tác.

Thời gian qua, Thư viện tỉnh đã chú trọng phát triển những tính năng mới từng các ứng dụng phần mềm nội bộ. Ngoài ra, còn thực hiện các giải pháp tự động hóa luồng công việc qua các nền tảng số. Cùng với đó, đơn vị cũng ứng dụng các phần mềm và công cụ thiết kế Canva, ChatGPT, AI Studio, ProShow Producer... để thực hiện các video clip giới thiệu sách, nhất là sách có nội dung về văn hóa Chăm.

Bảo tàng tỉnh cũng đẩy mạnh số hóa hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống mã QR phục vụ quản lý, nghiên cứu, quảng bá hiện vật, tư liệu, hình ảnh. Bên cạnh đó, đơn vị cũng đang tích cực triển khai các nhiệm vụ số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu hiện vật. Đến nay, Bảo tàng tỉnh đã xây dựng được phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu hiện vật với tính năng cập nhật mã định danh và quản lý dữ liệu số hiện vật.

Lớp truyền dạy nghệ thuật hô hát bài chòi bằng hình thức trực tiếp và online do Trung tâm Văn hóa tỉnh tổ chức.

Trung tâm Văn hóa tỉnh thực hiện ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động thiết kế những poster, bảng thông tin tuyên truyền trực quan về các chương trình văn nghệ hoặc những sự kiện nghệ thuật quần chúng diễn ra trên địa bàn tỉnh. Mới đây, trung tâm đã mở lớp truyền dạy nghệ thuật hô hát bài chòi cho gần 100 thanh thiếu niên từ các xã, phường, trường học trong tỉnh. Lớp học được diễn ra bằng hình thức trực tiếp tại địa chỉ: Số 5 đường 2 tháng 4, phường Nha Trang, kết hợp với học online. Cùng với đó, đơn vị đưa vào hoạt động ứng dụng “Cẩm nang học hô hát bài chòi Khánh Hòa”, để giúp các bạn trẻ có thể dễ dàng học cách hát bài chòi đúng chuẩn. Trung tâm cũng vận hành website https://baichoikhanhhoa.org.vn, nhằm tập trung quảng bá nghệ thuật bài chòi, cũng như xây dựng không gian lưu trữ, kết nối cộng đồng yêu bài chòi trên môi trường số. “Bài chòi không chỉ là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian mộc mạc, độc đáo mà còn là di sản văn hóa phi vật thể quý giá của nhân loại nói chung và niềm tự hào của tỉnh Khánh Hòa nói riêng. Chính vì thế, chúng tôi luôn mong muốn truyền dạy, lan tỏa loại hình nghệ thuật truyền thống này đến các bạn trẻ. Và việc đưa bài chòi lên không gian số chính là một bước cần thiết để giúp mọi người dễ dàng tìm hiểu, học hát bài chòi”, ông Nguyễn Khắc Duy - Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh cho biết.

Tập trung chuyển đổi số văn hóa, nghệ thuật

Cuối tháng 6 vừa qua, tại Hội thảo “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã tổ chức lễ ra mắt, giới thiệu Nền tảng số về di sản văn hóa Chăm. Chỉ cần quét mã QR, hoặc truy cập vào địa chỉ https://vanhoacham.khanhhoa.gov.vn, mọi người dễ dàng trải nghiệm, tìm hiểu về những di tích, hiện vật về văn hóa dân tộc Chăm trên địa bàn tỉnh thông qua tour tham quan 3D. Ở đó, có Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Pô Rômê, Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa (cơ sở 1, số 16 đường Trần Phú, phường Nha Trang), Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa (cơ sở 2, đường 16 tháng 4, phường Phan Rang), Nhà trưng bày chuyên đề Văn hóa Chăm thuộc Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa (số 62 đường Tô Hiệu, phường Phan Rang).

Công chúng trải nghiệm ứng dụng Nền tảng số về di sản văn hóa Chăm.

Theo bà Thái Thị Lệ Hằng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số, các đơn vị văn hóa, nghệ thuật trực thuộc sở đã có nhiều cách làm phù hợp với tình hình thực tế và đạt những kết quả khả quan. Nhưng đây cũng chỉ là bước khởi đầu. Theo kế hoạch của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ và Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đã chỉ rõ một trong những giải pháp đó là đẩy mạnh chuyển đổi số về văn hóa. Trong đó, chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong bảo tồn và quản lý văn hóa; tập trung số hóa di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị, từng bước hình thành thiết chế văn hóa số, bảo tàng mở, thư viện số, nhà hát số; xây dựng, khai thác hiệu quả hạ tầng dữ liệu văn hóa, nội dung số và hạ tầng văn hóa số của tỉnh; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế tăng cường trong quản lý, bảo tồn, giới thiệu, quảng bá và phát triển sản phẩm văn hóa phù hợp điều kiện thực tiễn của tỉnh và định hướng của Trung ương; triển khai chuẩn hóa, số hóa toàn diện di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và tư liệu trên địa bàn tỉnh.

Để thực hiện được những giải pháp nêu trên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá lan tỏa hình ảnh, giá trị văn hóa, vùng đất, con người Khánh Hòa; trong đó chú trọng tăng cường ứng dụng AI thông qua các công cụ sáng tạo, phân tích dữ liệu và công nghệ thực tế ảo…, từ đó mang đến niềm tin thành công trong việc đưa những giá trị văn hóa, nghệ thuật lên không gian số.