Du lịch cộng đồng mở hướng giảm nghèo

Những nét văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc là nguồn tài nguyên để Phú Đình phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng, tạo thêm trải nghiệm cho du khách.

Từ khu vực trung tâm Thái Nguyên, anh Nguyễn Văn Tùng, phường Phan Đình Phùng cùng nhóm bạn chọn Phú Đình cho một chuyến về nguồn. Sau khi tham quan các điểm di tích, anh và các bạn đến thác Khuôn Tát rồi dùng bữa trưa tại Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ du lịch ATK Thời Nga, xóm Đèo De.

Anh Tùng cho biết, bữa ăn với những món dân dã như cơm nếp, rau rừng rất ngon, hợp khẩu vị. Nếu có thêm nhiều dịch vụ trải nghiệm, điểm nghỉ chân như thế này, anh nghĩ du khách sẽ muốn ở lại lâu hơn trong hành trình khám phá ATK.

Câu chuyện của một nhóm khách cho thấy một dư địa phát triển kinh tế của Phú Đình. 7 tháng năm 2026, xã ước đón trên 81 nghìn lượt khách, với trên 400 đoàn tham quan, học tập, trải nghiệm, tạo nguồn khách khá ổn định cho địa phương.

Nhưng điều quan trọng không chỉ là có bao nhiêu du khách đến Phú Đình, mà là làm sao để dòng khách ấy tạo thêm thu nhập cho người dân. HTX Dịch vụ du lịch ATK Thời Nga là một trong những mô hình đi theo hướng này. Nhận thấy lượng khách về nguồn ngày càng tăng, năm 2023, ông Ma Tiến Thời cùng 9 thành viên thành lập HTX, đầu tư nhà hàng, nhà sàn, homestay và tổ chức các dịch vụ phục vụ du khách.

HTX Dịch vụ du lịch ATK Thời Nga đưa ẩm thực và nông sản địa phương vào phục vụ khách góp phần mở thêm đầu ra cho sản phẩm của người dân.

Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã đón gần 11 nghìn lượt khách, doanh thu trên 1 tỷ đồng. Giá trị này còn lan sang các hộ dân xung quanh, khi HTX liên kết cung ứng nông sản an toàn, xây dựng thực đơn mang bản sắc địa phương. Ông Ma Tiến Thời, Giám đốc HTX cho biết, riêng gạo đặc sản như J02, Bao thai Định Hóa, nếp cái hoa vàng, từ đầu năm đơn vị đã tiêu thụ gần 3 tấn cho người dân trong vùng.

Dù chưa có quy mô lớn, du lịch cộng đồng vẫn là hướng đáng chú ý nhờ khả năng kết nối nguồn lực sẵn có: người trồng lúa có thêm nơi bán gạo, người làm chè có thêm nơi giới thiệu sản phẩm, văn hóa và ẩm thực bản địa trở thành một phần sản phẩm du lịch.

Với trên 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Phú Đình còn sở hữu một nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch, đó là những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày, Sán Chay, Dao, cùng ẩm thực truyền thống...

Ông Phùng Văn Đăng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Đình cho biết, địa phương xác định phát triển du lịch không chỉ để tăng số lượng khách, mà cần tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân. Do vậy, xã khuyến khích các HTX, hộ dân liên kết làm dịch vụ, đưa nông sản, sản phẩm địa phương phục vụ du khách, mở rộng sinh kế, góp phần giảm nghèo bền vững.

Năm 2025, xã Phú Đình có 38 hộ thoát nghèo, hiện còn 92 hộ nghèo. Năm 2026, xã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều thêm 1,29% so với tổng số hộ toàn xã, tương đương khoảng 37 hộ thoát nghèo trong năm.

Từ những điểm đến mang giá trị lịch sử, cảnh quan và văn hóa, Phú Đình đang từng bước tạo thêm những “điểm dừng” để giữ chân du khách và giữ lại giá trị kinh tế cho cộng đồng. Khi mỗi bữa cơm, sản phẩm nông nghiệp, đêm nghỉ homestay hay câu chuyện văn hóa đều có thể trở thành một phần của hành trình khám phá, du lịch không chỉ mang đến thêm trải nghiệm cho du khách mà còn mở thêm sinh kế cho người dân.

Đó cũng là cách Phú Đình biến lợi thế vùng ATK thành nguồn lực phát triển, để hành trình về nguồn không chỉ nối dài những câu chuyện lịch sử mà còn góp phần mở ra một hành trình thoát nghèo bền vững cho người dân.