Động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của Điện Biên
ĐBP - Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIV trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đang được lấy ý kiến rộng rãi trong cán bộ, đảng viên và nhân dân toàn tỉnh. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm phát huy dân chủ, tập hợp trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân để hoàn thiện văn kiện chất lượng, phản ánh đúng thực tiễn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện.
Xác định con người là yếu tố then chốt của mọi vấn đề, nhất là đối với phát triển kinh tế địa phương, trong các mục tiêu đề ra, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người lao động, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm hàng đầu. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu đào tạo nghề cho tối thiểu 8.500 lao động mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 9.000 người, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 70%, trong đó trên 55% lao động có văn bằng, chứng chỉ. Đây là định hướng cấp thiết, thể hiện quyết tâm lớn trong phát triển nguồn nhân lực và đảm bảo an sinh xã hội, nhất là trong điều kiện đặc thù của tỉnh miền núi như Điện Biên.
Thực tế thời gian qua, công tác đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh có những chuyển biến tích cực. Nhiều lớp đào tạo nghề được tổ chức, tạo cơ hội tiếp cận kỹ năng mới cho người lao động. Một số người sau khi học nghề đã tự tạo việc làm hoặc tham gia vào các hợp tác xã, cơ sở sản xuất tại địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả chung của công tác đào tạo nghề vẫn chưa cao. Nhiều lớp học còn mang tính hình thức, nội dung đào tạo thiên về lý thuyết, thời gian học ngắn, thiếu thực hành.
Một số lớp đào tạo được mở ra chưa phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Nhiều người đi học chỉ vì được hỗ trợ chi phí, chứ không thực sự mong muốn áp dụng kiến thức vào công việc. Điều này gây lãng phí nguồn lực và làm giảm hiệu quả chính sách. Trong khi đó, công tác dự báo thị trường lao động để định hướng ngành nghề đào tạo còn chậm, thiếu thông tin cập nhật, dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động.
Để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề, trước hết, việc khảo sát nhu cầu đào tạo cần được làm bài bản, sát thực tế, có sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và chính quyền cơ sở. Các lớp học nghề cần được tổ chức phù hợp với điều kiện sản xuất, sinh hoạt của từng vùng, từng dân tộc, đồng thời đảm bảo có đầu ra sau học nghề. Hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị; đội ngũ giáo viên dạy nghề cần được đầu tư, bồi dưỡng phương pháp giảng dạy hiện đại, có kiến thức về văn hóa, ngôn ngữ địa phương để truyền đạt hiệu quả hơn cho học viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Phạm Ngọc Điện, Chủ tịch UBND Sáng Nhè cho biết: Theo tôi công tác truyền thông về ý nghĩa của việc học nghề cần được đẩy mạnh. Khi người dân hiểu, họ sẽ chủ động đăng ký tham gia, thay vì đi học theo phong trào hay vì hỗ trợ tài chính. Tuy nhiên tỉnh cũng cần tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, mở rộng mô hình “vừa học, vừa làm” thông qua các hợp tác xã nghề truyền thống để người học có thể áp dụng ngay kiến thức vào công việc, tạo ra giá trị thực tiễn.
Đối với mục tiêu đến năm 2030 có trên 55% lao động có văn bằng, chứng chỉ, để đạt được điều này, tỉnh cần xây dựng lộ trình liên thông đào tạo giữa các chương trình ngắn hạn, trung cấp nghề và hệ chính quy. Khi người học có cơ hội tiếp tục học lên cao, họ sẽ có động lực học tập nghiêm túc hơn, có định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn. Đây chính là nền tảng để hình thành lực lượng lao động có trình độ, tay nghề vững vàng, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động hiện đại, từ đó mở ra cơ hội việc làm bền vững, nâng cao thu nhập và vươn lên làm giàu một cách chính đáng.
Việc đặt mục tiêu là cần thiết, song quan trọng hơn là đảm bảo chất lượng, tránh chạy theo số lượng mang tính hình thức. Tôi kỳ vọng với những ý kiến đóng góp sẽ là kênh tham khảo, giúp cơ quan chức năng, tỉnh nghiên cứu, cụ thể hóa bằng chính sách đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương. Nếu được triển khai khoa học, sát nhu cầu, sẽ không chỉ giúp hoàn thành chỉ tiêu mà còn trở thành công cụ hiệu quả giúp người dân vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống và là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững, lâu dài của Điện Biên, ông Phạm Ngọc Điện cho biết thêm.