Động lực phát triển từ các khu kinh tế biển

Mở rộng dư địa phát triển

Theo định hướng phát triển, cả KKT Đông Nam Quảng Trị và KKT Hòn La đều sẽ trở thành KKT tổng hợp, đầu mối tham gia chuỗi giá trị và cung ứng hàng hóa của khu vực. Đây cũng là không gian để tỉnh thí điểm thực hiện các cơ chế, chính sách mới, xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, hiện đại nhằm đón làn sóng đầu tư của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Điều này không chỉ mở ra dư địa phát triển mới cho tỉnh, mà còn tạo sự liên kết vùng, tăng khả năng thu hút đầu tư quy mô lớn và hình thành một cực tăng trưởng mới ở Bắc Trung bộ.

KKT Đông Nam Quảng Trị có diện tích tự nhiên 23.792ha, nằm trên địa bàn 6 xã: Mỹ Thủy, Vĩnh Định, Triệu Cơ, Nam Cửa Việt, Cửa Việt và Gio Linh. Theo quy hoạch, KKT này có 4 khu vực phát triển, trong đó phía đông nam bố trí các dự án động lực, như: Trung tâm điện lực, khu phức hợp năng lượng, khu công nghiệp, khu đô thị, dịch vụ công cộng, khu hành chính, cảng biển nước sâu và khu phi thuế quan; phía đông bắc phát triển dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng ven biển, dịch vụ hỗ trợ cho khu vực trung tâm KKT; phía tây bắc, phát triển đầu mối hạ tầng cấp vùng với trọng tâm là cảng hàng không Quảng Trị và phát triển dịch vụ cao cấp; phía Tây phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, dự trữ phát triển mở rộng cho vùng trọng tâm.

Tại KKT Đông Nam Quảng Trị hiện có 47 dự án được cấp phép đầu tư, với tổng vốn 100,87 nghìn tỉ đồng. Hiện có 21 dự án đã đi vào hoạt động (chủ yếu các dự án du lịch, nghỉ dưỡng; khai thác, nuôi trồng thủy hải sản); 13 dự án đang triển khai xây dựng; 13 dự án chuẩn bị đầu tư.

Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 đang được triển khai xây dựng khẩn trương - Ảnh: Lê Trường

Nằm ở phía Bắc tỉnh, KKT Hòn La thuộc địa bàn các xã: Phú Trạch, Hòa Trạch, Quảng Trạch, với tổng diện tích 10.000ha (phần đất liền khoảng 8.900ha, phần đảo và biển khoảng 1.100ha). Với lợi thế về không gian biển, vịnh nước sâu, giao thông thuận lợi và tiềm năng du lịch, KKT Hòn La đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước.

Đến nay, KTT này đã thu hút 84 dự án đầu tư và đăng ký đầu tư, với tổng vốn 114 nghìn tỉ đồng. Hiện có 30 dự án đã đi vào hoạt động (trong đó chủ yếu các nhà máy sản xuất, chế biến gỗ, dăm gỗ, cấu kiện bê tông, cấu kiện thép, chế biến quặng titan và hoạt động bốc xếp cảng biển PTSC). Doanh thu sản xuất công nghiệp và thương mại dịch vụ tại KKT đạt khoảng 5.500 tỉ đồng/năm, nộp ngân sách khoảng 120 tỉ đồng/năm, giải quyết việc làm cho gần 1.000 lao động.

Thúc đẩy dự án trọng điểm, tạo nền móng bứt phá

Điểm nhấn tại 2 KTT biển là 2 cảng biển Hòn La và Mỹ Thủy. Trong đó cảng Hòn La có tổng mức đầu tư 2.112 tỉ đồng; quy mô gồm 4 bến cập tàu. Giai đoạn 1, dự án đầu tư 2 bến (1 bến cho tàu 50.000DWT và 1 bến cho tàu đến 100.000DWT), năng lực thông qua cảng khoảng 3 triệu tấn/năm.

Hiện nay dự án đang triển khai thi công theo đúng tiến độ, dự kiến đi vào hoạt động trong quý I/2026. Giai đoạn 2 của dự án dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2028. Cảng Hòn La được quy hoạch đồng bộ, bao gồm hệ thống kho bãi, khu hậu cần và các công trình kỹ thuật hiện đại. Với vị trí chiến lược nằm trong vịnh Hòn La kín gió, cảng có độ sâu tự nhiên lý tưởng, phù hợp cho tàu trọng tải lớn.

Trong khi đó, tại KKT Đông Nam Quảng Trị, dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy với diện tích 685ha tổng vốn đầu tư 15.000 tỉ đồng cũng đã được khởi công xây dựng. Cảng Mỹ Thủy có quy mô 10 bến, bảo đảm tiếp nhận tàu có trọng tải đến 100.000 tấn.

Đến thời điểm này, nhiều thủ tục pháp lý quan trọng của dự án đã được chủ đầu tư hoàn tất. Hiện dự án đang thi công các hạng mục đê chắn sóng phía Đông; bến tàu và kè sau cầu bến 1, 2; nạo vét luồng tàu, vũng quay tàu, khu nước trước bến (bến 1, 2)… Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy hoàn thành sẽ trở thành đầu mối logistics quan trọng, phục vụ xuất nhập khẩu, phát triển công nghiệp nặng, năng lượng và các ngành kinh tế biển.

Dự án Khu Bến cảng Mỹ Thủy đang đẩy nhanh tiến độ thi công - Ảnh: Lê Trường

Các cảng biển của Quảng Trị đều nằm gần tuyến hàng hải ven biển, nối liền với các cửa khẩu qua Hành lang kinh tế Đông-Tây, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối giao thương hàng hóa từ Lào, Thái Lan, Myanmar và vùng kinh tế lân cận. Đây là điều kiện lý tưởng để tỉnh phát triển các trung tâm logistics, công nghiệp phụ trợ, trung chuyển hàng hóa và năng lượng tái tạo trên Hành lang Đông-Tây và Bắc-Nam.

Bên cạnh cảng biển, tại các KKT biển đều đang triển khai nhiều dự án trọng điểm trên lĩnh vực năng lượng, công nghiệp chế biến như: LNG Hải Lăng giai đoạn 1, Khu công nghiệp đa ngành Triệu Phú, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I, Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II; tổ hợp công nghiệp chế biến sâu quặng Titan-Monazite; Nhà máy sản xuất Zirconium Oxychloride…

Với nhiều dự án có tổng mức đầu tư hàng nghìn tỉ đồng, khi hoàn thành sẽ tạo nên “bức tranh” sinh động, hấp dẫn ở các KKT biển, tạo động lực phát triển kinh tế Quảng Trị theo hướng hiện đại, bền vững gắn với bảo vệ môi trường. Tỉnh Quảng Trị đang quyết tâm, nỗ lực hành động quyết liệt để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm thúc đẩy các dự án hoàn thành đúng tiến độ và đưa vào khai thác thương mại.

Theo Phó Trưởng Ban Quản lý KKT tỉnh Trần Quang Trung, thời gian qua, ban đã tích cực phối hợp các xã liên quan tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng trong quá trình thực hiện dự án tại các KKT biển. Song song đó, đơn vị đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh quy hoạch chung tại KKT Đông Nam Quảng Trị theo hướng không thay đổi phạm vi, quy mô KKT; điều chỉnh lại tính chất, quy mô của các khu chức năng và rà soát tháo gỡ các vướng mắc quy hoạch, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư và các địa phương trong khu kinh tế mở rộng không gian phát triển. Đối với KKT Hòn La, ban tập trung rà soát lựa chọn khu vực cấp thiết để đề xuất bố trí vốn thực hiện quy hoạch các phân khu, trước mắt là tại khu vực Trung tâm Nhiệt điện Quảng Trạch và Khu bến Hòn La, Khu bến Mũi Độc.

“Sắp tới lượng hàng hóa, phương tiện qua lại tại KKT Hòn La sẽ tăng lên gấp nhiều lần, nhất là khi cảng Dịch vụ Dầu khí tổng hợp Quảng Bình và Hòn La dự kiến đi vào hoạt động trong quý I/2026. Tuy nhiên, tuyến đường từ Quốc lộ 1 ra Khu bến Hòn La đang là tuyến đường 4 làn xe, cần mở rộng lên 6 làn xe để đáp ứng nhu cầu của bến cảng, ban đã trình cấp có thẩm quyền hồ sơ chủ trương đầu tư để sớm triển khai dự án này”, ông Trung cho biết thêm.

Lâm Thanh