Doanh nghiệp trong nước đối mặt làn sóng sàng lọc

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 8 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản xuất công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng cao trong nhiều năm.

Cùng với sản xuất, dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục chảy mạnh vào Việt Nam. Tính đến cuối tháng 8, tổng vốn FDI đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện cũng duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Trong 8 tháng, các dự án FDI đã giải ngân khoảng 17,25 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam đối với nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được duy trì trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều thay đổi. Dòng vốn FDI không chỉ bổ sung nguồn lực cho đầu tư mà còn tạo thêm động lực cho sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và việc làm.

Tại các trung tâm kinh tế lớn, hoạt động thu ngân sách cũng ghi nhận kết quả tích cực. Hà Nội, một trong những địa phương đóng góp lớn cho ngân sách, có tổng thu ngân sách nhà nước trong 8 tháng đầu năm đạt 521.336 tỷ đồng.

Trái với bức tranh tích cực của sản xuất và FDI, khu vực doanh nghiệp trong nước đang cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong 8 tháng, cả nước có 138.097 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, 68.282 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động sau thời gian tạm ngừng.

Tính chung, gần 206.400 doanh nghiệp gia nhập hoặc quay trở lại thị trường trong 8 tháng đầu năm. Bình quân mỗi tháng có khoảng 25.800 doanh nghiệp bước vào hoặc tái gia nhập thị trường.

Tuy nhiên, dòng doanh nghiệp mới và quay trở lại hoạt động đi kèm với một lượng lớn doanh nghiệp rút lui. Trong 8 tháng, 40.820 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng tới 125,5% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài ra, hơn 88.000 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, trong khi gần 28.600 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể.

Như vậy, cùng với sự gia tăng số doanh nghiệp gia nhập thị trường, số doanh nghiệp rút lui cũng ở mức cao, phản ánh sức ép đáng kể đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Áp lực đối với khu vực doanh nghiệp trong nước thể hiện rõ hơn trong riêng tháng 8. Theo số liệu thống kê, tháng 8 ghi nhận gần 12.200 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 40,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới 9.631 doanh nghiệp, tăng 151,2%.

Cùng thời gian, gần 9.500 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động; 5.322 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và 7.566 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể.

Sự trái chiều giữa số doanh nghiệp thành lập mới và số doanh nghiệp rời thị trường cho thấy sức khỏe khu vực doanh nghiệp đang có sự phân hóa mạnh. Trong khi những doanh nghiệp có năng lực tài chính, thị trường và khả năng thích ứng vẫn tiếp tục mở rộng, một bộ phận doanh nghiệp yếu hơn đang phải thu hẹp hoặc dừng hoạt động.

Bức tranh 8 tháng đầu năm vì vậy cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang duy trì những động lực tăng trưởng tích cực từ công nghiệp và FDI, nhưng đồng thời phải đối mặt với áp lực sàng lọc ngày càng lớn trong khu vực doanh nghiệp nội địa.