ĐBQH đề nghị làm rõ 'liệu có lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật hay không'?
Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TP.HCM) đề nghị Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết thời gian qua có tình trạng lợi ích nhóm, lợi cục bộ trong xây dựng pháp luật hay không?
Chiều 21.8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn về việc thực hiện các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15 đến hết năm 2023 đối với nhóm lĩnh vực: Tư pháp; nội vụ; an ninh, trật tự, an toàn xã hội; thanh tra; tòa án; kiểm sát.
Tham gia chất vấn, đại biểu Dương Khắc Mai (Đắk Nông) cho biết, qua công tác kiểm tra văn bản của Bộ Tư pháp phát hiện rất nhiều văn bản có quy định trái pháp luật. Điều này gây ảnh hưởng nhất định đến đời sống xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Tuy nhiên, việc tiến tiến hành xem xét, xử lý trách nhiệm đối với cá nhân, đơn vị liên quan trong quá trình tham mưu, soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, ban hành văn bản trái pháp luật mới chỉ dừng lại ở mức phê bình, nhắc nhở.
Đại biểu đề nghị Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết giải pháp căn cơ để khắc phục tình trạng trên gắn với việc thực hiện Quy định số 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật?
![Các đại biểu tham gia phiên chất vấn](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_21_287_49963274/04dcd2388a7763293a66.jpg)
Các đại biểu tham gia phiên chất vấn
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết về công tác xây dựng pháp luật liên quan đến trách nhiệm của tất cả các bộ, ngành và địa phương, ngày 27.6.2024, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.
Đại biểu đề nghị, với trách nhiệm là bộ quản lý ngành trong xây dựng thể chế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết thời gian qua, có tình trạng lợi ích nhóm, lợi cục bộ trong xây dựng pháp luật hay không? Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết đã dự kiến tham mưu cho Chính phủ triển khai Quy định số 178 này như thế nào để giúp kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật có hiệu quả?
Trả lời đại biểu, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết có biểu hiện của lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong xây dựng văn bản pháp luật qua các vụ án tham nhũng kinh tế, kết luận của các vụ việc có vi phạm do cơ quan thanh tra, cơ quan kiểm tra công bố. Tuy nhiên, mức độ của lợi ích nhóm đến đâu thì cần có căn cứ để khẳng định.
Ông Long cho biết Bộ Chính trị đã ban hành Quy định 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.
“Trong số các quy định mà Bộ Chính trị ban hành trong thời gian vừa qua liên quan đến các lĩnh vực kiểm tra, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, xây dựng pháp luật… thì Quy định 178 để kiểm soát quyền lực trong lĩnh vưc xây dựng pháp luật là khó hơn cả. Điều này xuất phát từ đặc thù trong công tác xây dựng pháp luật, xây dựng thể chế, đây là một công trình tập thể, kinh qua các giai đoạn khác nhau”, ông Long nói.
Ngoài ra, ông Long cho biết Bộ Tư pháp đã tham mưu cho Chính phủ quán triệt rất kỹ về công tác xây dựng pháp luật, nhận diện rõ những dấu hiệu của lợi ích nhóm trong công tác xây dựng pháp luật. Ngoài ra, bộ sẽ tiếp tục hiện thực hóa vấn đề này trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đang đề nghị sửa đổi, bổ sung sắp tới.
![Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_21_287_49963274/5b83f367ab2842761b39.jpg)
Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long
Liên quan đến vấn đề kiểm tra văn bản, Phó thủ tướng cho biết theo quy định của pháp luật hiện hành, các bộ, ngành có nhiệm vụ thường xuyên phải tự kiểm tra các văn bản do cơ quan mình ban hành.
Theo đó, Bộ Tư pháp cũng thực hiện như các bộ, ngành khác, đồng thời giúp Chính phủ, Thủ tướng kiểm tra các văn bản vi phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, đề xuất giải pháp xử lý.
Nội dung kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật chủ yếu tập trung vào thẩm quyền ban hành, tính hợp pháp, các vấn đề liên quan đến kỹ thuật soạn thảo văn bản.
Qua số liệu có được, Phó thủ tướng Chính phủ cho biết công tác tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành chưa được thực hiện tốt. Nguyên nhân là do các cơ quan chưa chủ động trong thực hiện, công tác giám sát, kiểm tra còn hạn chế.
Theo ông Long, sắp tới, khi sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hy vọng sẽ thiết kế một cách cụ thể hơn, chi tiết hóa các hành vi để rõ hơn nội dung chức năng, chức trách của bộ trưởng, trưởng ngành liên quan đến công tác ban hành văn bản, kiểm tra. Sau đó, dẫn chiếu sang pháp luật về cán bộ, công chức; tính toán thêm để thiết kế các chế tài về hành chính tương đương để khi phát hiện có thể xử lý hiệu quả; thực hiện tốt Quy định số 118 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật...