Dành 5 -7 giờ trên mạng mỗi ngày, học sinh đối mặt nhiều rủi ro
Tại Diễn đàn Điều em muốn nói: “Vắc xin” số cho em - tổ chức sáng 17/8 tại Hà Nội, ông Lê Xuân Trung, Chủ tịch HĐQL Viện Tâm lý Giáo dục - Đào tạo (IPET) nhấn mạnh những rủi ro trên internet, trong khi đây là môi trường sống thứ hai của trẻ vị thành niên.
Theo ông Lê Xuân Trung, kể từ giai đoạn dịch COVID - 19, Internet không còn chỉ là công cụ, mà đã trở thành môi trường sống thứ hai của thanh thiếu niên.
“Gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam lên mạng hàng ngày và dành trung bình 5-7 giờ mỗi ngày trên Internet. Con số này thậm chí cao hơn ở nhóm học sinh trung học. Không gian số mang đến tri thức, cơ hội sáng tạo, kết nối toàn cầu nhưng cũng đi kèm nhiều rủi ro mà chúng ta không thể xem nhẹ”, ông Trung nói.
Dẫn số liệu của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc UNICEF và Tổ chức Y tế thế giới WHO cho biết cứ 5 em ở độ tuổi thanh thiếu niên thì có 1 em gặp vấn đề sức khỏe tâm thần, và 70% các rối loạn tâm lý bắt đầu hình thành từ độ tuổi này, theo ông Trung, chúng ta đang chứng kiến một thế hệ lớn lên trong môi trường mà thông tin lan truyền nhanh hơn khả năng xử lý của não bộ.
Đó là nơi lời khen có thể đến trong vài giây, nhưng lời xúc phạm cũng có thể xuất hiện chỉ sau một cú chạm màn hình. Áp lực thành công, áp lực hình ảnh, áp lực phải “hoàn hảo” trên mạng xã hội đang khiến nhiều em rơi vào trạng thái lo âu, tự ti, nặng hơn là trầm cảm. Đã có những sự việc hết sức đau lòng xảy ra xuất phát từ các vấn đề sức khỏe tâm thần không được quan tâm, xử lý kịp thời này.

Ông Lê Xuân Trung, Chủ tịch HĐQL Viện Tâm lý Giáo dục - Đào tạo (IPET) phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Dương Triều
Vì vậy, “hệ miễn dịch số” chính là bộ công cụ giúp học sinh kháng cự trước áp lực so sánh và kỳ vọng phi thực tế trên mạng xã hội, đồng thời nhận diện thông tin sai lệch, độc hại, tránh bị dẫn dắt bởi những nội dung tiêu cực; ứng phó với bắt nạt trực tuyến, biết cách lên tiếng và tìm kiếm sự giúp đỡ cũng như xây dựng bản lĩnh tâm lý, để mỗi em trở thành người làm chủ công nghệ, chứ không bị công nghệ chi phối.
Cũng theo ông Trung, hiện nay Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo xác định, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho thanh thiếu niên không chỉ là nhiệm vụ của gia đình hay nhà trường, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Ban tổ chức và các đại biểu, thầy cô giáo, học sinh chụp ảnh ở góc: "Bản đồ cảm xúc học sinh", nơi các em thể hiện cảm xúc rất thật qua các sticker. Ảnh: Dương Triều
“Viện đã và đang hướng tới triển khai nhiều chương trình hỗ trợ tâm lý học đường, đào tạo kỹ năng số an toàn, và xây dựng hệ sinh thái, trong đó có chương trình can thiệp sớm cho học sinh có nguy cơ tổn thương tâm lý. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng các gia đình, trường học, các thầy cô và đặc biệt là các em học sinh trong việc xây dựng một môi trường số lành mạnh, nhân văn và an toàn”, ông nói.
Vì vậy, Diễn đàn Điều em muốn nói: “Vắc - xin” số cho em chính là dịp để cha mẹ, thầy cô giáo, các nhà quản lý cùng lắng nghe tiếng nói của học sinh, những người đang sống trong thế giới số mỗi ngày.
"Mỗi chia sẻ của các em là một mảnh ghép quan trọng giúp chúng ta hiểu hơn, để từ đó xây dựng những giải pháp thiết thực và hiệu quả. Khi học sinh được trang bị kỹ năng số, các em đã có một liều “vắc - xin số” cho riêng mình: đó là sự tự tin, sự tỉnh táo, lòng nhân ái và khả năng tự chăm sóc sức khỏe tinh thần", ông Lê Xuân Trung.



