Dân vận chính quyền: Bài toán khó - cách làm hay (bài 3)

Bài 3: Những người “mở đường”

Bài 2: Những bước chân tìm về “điểm nóng”

Trưởng bản Vàng A Săng (người đứng) huy động nguồn lực, giúp bản Hua Rốm có thêm thiết bị thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.

Nếu các mô hình quản trị là “khung xương” của công tác dân vận chính quyền, thì đội ngũ cán bộ cơ sở, những bí thư chi bộ, trưởng bản, tuyên truyền viên được xem như “mạch máu” nuôi dưỡng niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, những “mạch nối” đó càng trở nên quan trọng. Bởi một chủ trương, kế hoạch muốn đi vào cuộc sống cần có những người thấu hiểu, “mở đường” bằng chính tiếng nói gần gũi với người dân.

Những ngày đầu, khi mới có thông tin về dự án Nhà ở xã hội thôn Yên Trường (xã Thanh Yên), bà con hai thôn Thanh Yên và Thanh Trường không giấu được những băn khoăn, trăn trở. Theo thông báo từ UBND xã, địa phương đã quy hoạch hai cụm công nghiệp với tổng diện tích 78ha; khu chợ thương mại diện tích 4,8ha; bãi đỗ xe tĩnh 1,2ha; hai dự án nhà ở xã hội có tổng diện tích khoảng 6ha. Các dự án này ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích đất của hàng chục hộ dân hai thôn.

Các vị trí được xã lựa chọn đưa vào quy hoạch đều có lợi thế về giao thông, giáp quốc lộ 12, kết nối các khu kinh tế, quốc lộ 279 và phường Điện Biên Phủ. Khi được triển khai, các dự án sẽ tạo động lực quan trọng để Thanh Yên phát triển, duy trì đà tăng trưởng, mở thêm cơ hội việc làm cho con em các dân tộc ở địa phương, đồng thời tạo diện mạo mới với hệ thống hạ tầng khang trang, đồng bộ cho xã biên giới ở lòng chảo Mường Thanh.

Ông Nguyễn Văn Lượng, Bí thư Chi bộ thôn Thanh Trường chia sẻ: “Khi nghe thông tin về dự án mở ra nhiều cơ hội phát triển như thế cho địa phương thì bà con ai cũng phấn khởi. Nhưng ngay sau đó chúng tôi tiếp nhận hàng loạt trăn trở. Vì nếu dự án không triển khai tốt, thì rất nhiều vấn đề phát sinh, gây khó khăn trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân”. Với vai trò Bí thư Chi bộ, ông Lượng đã trao đổi với Ban lãnh đạo thôn, đồng thời trực tiếp nắm bắt, tìm hiểu thông tin về dự án, nhà thầu thi công để tuyên truyền, phổ biến giúp bà con hiểu rõ những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Theo ông Đoàn Thanh Hải, Trưởng thôn Thanh Trường, sau buổi đối thoại thống nhất với chính quyền xã, đội ngũ cán bộ ở cơ sở như ông thường xuyên trực tiếp có mặt tại các hộ dân để tiếp tục triển khai các phần việc liên quan. Do toàn bộ diện tích đất thuộc quy hoạch đều là đất sản xuất nông nghiệp nên bà con mong muốn khi thu hồi sẽ xem xét hỗ trợ thêm một phần công cải tạo cây màu trên đất. “Gần 2 tháng từ khi đối thoại, chúng tôi đã đồng hành cùng các hộ dân, vừa nắm bắt tâm tư rồi thông tin hai chiều từ dân lên xã rồi ngược lại, vừa tuyên truyền, vận động để các hộ yên tâm, tin tưởng vào chính quyền, thúc đẩy dự án sớm đẩy nhanh tiến độ” - ông Hải bộc bạch.

Không nằm trong vùng “nóng” về giải phóng mặt bằng, song vai trò “cầu nối” của đội ngũ lãnh đạo thôn, bản ở Hua Rốm (xã Nà Tấu) vẫn được phát huy rõ nét. Đặc biệt, Trưởng bản Vàng A Săng đã trở thành một điển hình về uy tín và cách làm dân vận sáng tạo. Bản Hua Rốm hiện có 142 hộ với 739 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Nhận thức rõ yêu cầu đổi mới trong giai đoạn mới, anh Săng đã vận động nhân dân trong bản tự nguyện đóng góp hơn 20 triệu đồng từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường để mua máy tính xách tay và máy in, phục vụ công việc chung.

Anh Săng tâm sự: “Công việc, nhiệm vụ liên quan đến hành chính, thủ tục đặt ra trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi phải có máy móc, trang thiết bị. Không thể trông chờ Nhà nước cấp, chúng tôi phải chủ động. Thế nhưng, đây là số tiền rất lớn với bà con ở đây, để tạo được sự đồng thuận không dễ. Vì thế chúng tôi phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và dân chủ. Số máy móc này được đặt tại Nhà Văn hóa bản, chỉ phục vụ nhiệm vụ chung và hỗ trợ bà con làm thủ tục giấy tờ, nhất là trên hệ thống phần mềm dịch vụ công. Sau một thời gian sử dụng, thấy được những tiện ích mang lại, 100% bà con đã ủng hộ quyết định này”.

Tiếp tục phát huy vai trò ở địa phương, khi nắm bắt chủ trương đẩy mạnh phát triển du lịch của xã, anh Săng tích cực vận động các hộ dân khôi phục, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, nhất là trong hoạt động trải nghiệm, kết nối cộng đồng, lễ, tết. Đặc biệt, khi triển khai tuyến đường hoa đào từ quốc lộ 279 vào trung tâm bản, anh Săng đã nghĩ ra sáng kiến: Mỗi cây đào gắn biển tên của chính hộ gia đình được giao quản lý.

Cách làm này phân rõ trách nhiệm cho từng gia đình trong chăm sóc, bảo vệ, bảo đảm tỷ lệ cây sống cao. Quy định của bản nêu rõ: Nhà nào thiếu trách nhiệm để cây chết, phải tự bỏ tiền mua giống trồng bù. Con đường hoa đào hứa hẹn tạo điểm nhấn, góp phần làm đẹp không gian sống cộng đồng, phục vụ phát triển du lịch. Từ một cách làm cụ thể, trách nhiệm của mỗi hộ dân đặt vào việc chung; sự tự giác của cộng đồng vì thế được khơi dậy một cách tự nhiên.

Tỉnh Điện Biên hiện đã xây dựng mạng lưới lực lượng làm công tác tuyên truyền rộng khắp. Tỉnh có 5 báo cáo viên cấp Trung ương, 50 báo cáo viên cấp tỉnh, 315 báo cáo viên cấp xã, 20 báo cáo viên thuộc các đảng ủy trực thuộc tỉnh và trên 1.200 tuyên truyền viên cơ sở. Đây là lực lượng nòng cốt bám địa bàn, gần dân, sát dân, đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào đời sống.

Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị, Điện Biên hoàn thành đợt sắp xếp, sáp nhập quy mô lớn các tổ dân phố, thôn, bản, tạo nên đầu mối cơ sở gọn hơn, tinh giản hơn. Nhưng khi địa bàn được tổ chức lại, mạng lưới làm dân vận cũng đứng trước yêu cầu phải được sắp xếp để theo kịp không gian quản trị mới. Thời gian tới, tỉnh sẽ rà soát, cân đối và bố trí lại đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở, vừa tránh chồng chéo, vừa bảo đảm không bỏ sót những địa bàn xa xôi.

Tinh gọn đầu mối không đồng nghĩa với thu hẹp sự hiện diện của dân vận. Một địa bàn rộng hơn, dân cư phân tán hơn, điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm cộng đồng khác nhau càng cho thấy không thể có một cách làm duy nhất cho mọi nơi. Điều cần thiết là những mô hình đủ linh hoạt để thích ứng với từng địa bàn, từng nhóm dân cư và từng vấn đề cụ thể; để dù ở bản gần hay bản xa, tiếng nói của chính quyền vẫn đến được với dân và tâm tư của dân được chính quyền lắng nghe, thấu hiểu.

Bài, ảnh: Hà Linh