Đại học không phải lối đi duy nhất

 Thí sinh được tư vấn hướng nghiệp.

Không nhất thiết vào đại học bằng mọi giá

Sau mỗi mùa tuyển sinh, bên cạnh niềm vui của những thí sinh nhận được giấy báo trúng tuyển, không ít học sinh phải đối diện với cảm giác hụt hẫng khi không đạt nguyện vọng. Có em không đủ điểm vào ngành yêu thích, có em không trúng tuyển bất kỳ nguyện vọng nào, trong khi một số khác dù đủ điểm nhưng ngành học được xét tuyển không phù hợp với định hướng bản thân.

Trong tình huống đó, điều quan trọng là thí sinh và gia đình không nên xem việc không đỗ đại học là dấu chấm hết. Đây cũng là dịp để các em nhìn lại năng lực, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp, từ đó cân nhắc hướng đi phù hợp hơn.

Em Võ Như Thạnh (phường Phong Quảng) chia sẻ, đợt tuyển sinh vừa qua em không đủ điểm đỗ vào trường yêu thích, chỉ đỗ vào các nguyện vọng “phụ”. Sau khi cân nhắc kỹ, em quyết định chọn con đường học nghề - điều em đã dự tính trong suốt quá trình học phổ thông. Thạnh cho biết, sau khi học nghề và có việc làm ổn định, em có thể tiếp tục học lên cao đẳng hoặc đại học để nâng cao trình độ.

Hiện nay, hệ thống giáo dục nghề nghiệp cung cấp nhiều chương trình đào tạo từ sơ cấp, trung cấp đến cao đẳng ở đa dạng lĩnh vực. Những ngành gắn liền với nhu cầu nhân lực của thị trường, như công nghệ thông tin, kỹ thuật, điện - điện tử, cơ khí, du lịch, dịch vụ, chăm sóc sức khỏe, logistics, thiết kế… là lựa chọn phù hợp cho các học sinh muốn sớm tiếp cận và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.

Với một số ngành, sau khi hoàn thành chương trình cao đẳng hoặc trung cấp, người học hoàn toàn có thể tiếp tục học liên thông lên trình độ cao hơn nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Cần sự đồng hành của gia đình

Anh Võ Thuần, phụ huynh em Thạnh chia sẻ, gia đình không đặt nặng hay tạo áp lực buộc con phải đỗ đại học, mà hoàn toàn tôn trọng sở thích và lựa chọn nghề nghiệp của con. Theo anh Thuần, chi phí học tập cũng phù hợp hơn với điều kiện của nhiều gia đình ở nông thôn.

Theo TS Lê Văn Tường Lân, Trưởng ban Đào tạo và Công tác sinh viên Đại học Huế, đối với những học sinh không đỗ đại học, thái độ của gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến quyết định tiếp theo của các em. Thay vì so sánh con với bạn bè hoặc đặt nặng tâm lý “phải vào đại học”, phụ huynh nên cùng con phân tích kết quả tuyển sinh, tìm hiểu các lựa chọn còn lại và đánh giá từng phương án dựa trên năng lực, sở thích cũng như điều kiện thực tế.

Một lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn không nhất thiết phải là lựa chọn có bằng cấp cao nhất. Quan trọng hơn cả là người học trang bị được kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng để tự tạo dựng cuộc sống ổn định.

Thực tế thị trường lao động hiện nay cho thấy, bằng cấp không phải yếu tố duy nhất quyết định cơ hội việc làm. Người lao động còn cần kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng ứng dụng công nghệ, ngoại ngữ, giao tiếp và tinh thần chủ động học hỏi.

Do đó, với những thí sinh chưa trúng tuyển đại học, điều cần thiết nhất lúc này là giữ bình tĩnh. Các em có nhiều hướng đi để lựa chọn: học cao đẳng, trung cấp, giáo dục nghề nghiệp; tìm hiểu các chương trình đào tạo khác; vừa học vừa làm; hoặc tiếp tục rèn luyện để thi đại học vào năm sau.

Mỗi con đường đều có yêu cầu khác nhau, không có lựa chọn nào là hoàn hảo cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là thí sinh phải hiểu rõ mình muốn trở thành ai trong tương lai, từ đó chọn lựa con đường học tập và nghề nghiệp phù hợp. Một lần chưa trúng tuyển đại học chỉ là kết quả của một kỳ thi, không phải là kết luận về năng lực hay tương lai của một người trẻ.

Khi được định hướng đúng đắn, những thí sinh chưa bước qua “cánh cửa đại học” vẫn hoàn toàn có thể bước vào một cánh cửa khác - nơi các em được học nghề, rèn kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm và từng bước xây dựng sự nghiệp bằng chính năng lực của mình.