Cô gái xứ Nghệ với dự án đưa 'tiếng Trung về làng'

Đứng sau dự án là Nguyễn Thị Huyền (SN 1999, xã Đại Đồng, Nghệ An) – cô gái từng phải bỏ đại học vì hoàn cảnh gia đình, rồi trở lại giảng đường bằng những ngày tháng vừa đi học, vừa làm thêm, gia sư kiếm tiền. Tốt nghiệp đại học ngành ngôn ngữ Trung, Huyền sau đó tự tìm cơ hội giành Học bổng Chính phủ Trung Quốc để theo học thạc sĩ tại Đại học Vân Nam.

Nguyễn Thị Huyền và lớp học Tiếng Trung miễn phí ở làng quê Đại Đồng, Nghệ An. Ảnh: Hồ Lài

Từ cô học trò với quyết định đầy hối tiếc

Nguyễn Thị Huyền là con thứ tư trong một gia đình làm nông ở xã Đại Đồng, Nghệ An. Cuộc sống vốn không dư dả, khi Huyền lớn lên, gia đình lại liên tiếp gặp biến cố.

Năm Huyền học lớp 6, bố em trong khi đi đào giếng bị ngã từ trên cao. Tai nạn lao động khiến sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, ông không còn khả năng lao động. Đến năm Huyền học lớp 11, mẹ em tiếp tục bị tai biến. Dù qua cơn nguy kịch, bà cũng không thể hồi phục để làm việc như trước.

Mất đi hai lao động chính, nguồn thu nhập của gia đình gần như cạn kiệt. Các anh chị của Huyền lần lượt nghỉ học sớm để đi làm. Những đồng tiền ít ỏi từ công việc lao động phổ thông được dành để lo cho cô em út tiếp tục học.

Ba năm THPT tại Trường THPT Thanh Chương 1 vì thế là quãng thời gian đầy khó khăn với Huyền. Trước đó khi chuẩn bị vào lớp 10, vì thương bố mẹ và các anh chị, em từng nghĩ đến việc nghỉ học, đi làm rồi chờ đủ tuổi để xuất khẩu lao động.

Nhưng anh trai đã có một cuộc nói chuyện nghiêm túc với cô em út. Anh hứa sẽ kiếm tiền nuôi em ăn học, không để em phải bỏ dở con đường mà các anh chị đã phải dang dở.

Huyền học hết lớp 12 và thi đậu vào chuyên ngành ngoại ngữ của Đại học Đà Nẵng. Thế nhưng, với gia đình lúc ấy, cánh cửa đại học cũng đồng nghĩa với một “gánh lo” mới.

Nguyễn Thị Huyền từng từ bỏ đại học chỉ vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn. Ảnh: Hồ Lài

Khoảng 10 ngày sau khi nhập học, vừa kết thúc tuần sinh hoạt công dân, Huyền nhận được điện thoại của mẹ. Qua điện thoại, mẹ vừa khóc vừa nói: “Con thương mẹ thì đừng đi học”.

Sự bất lực và lo lắng trước áp lực kinh tế của mẹ khiến Huyền đưa ra quyết định mà sau này em không ngừng hối tiếc: bỏ học đại học và không bảo lưu kết quả.

Trở về quê rồi ra Bắc Ninh tìm việc, Huyền trở thành công nhân tại một nhà máy của Samsung. Những ngày tháng làm công việc lặp đi lặp lại khiến em càng day dứt về quyết định của mình.

Tại nhà máy, Huyền gặp những nữ công nhân đã tốt nghiệp THPT và đi làm 3-5 năm nhưng vẫn gắn với dây chuyền sản xuất, không có nhiều cơ hội phát triển. Sau hơn 3 tháng, Huyền nhận ra mình vẫn khao khát được học. Em trở về, dùng số tiền ít ỏi dành dụm được để tự ôn thi lại.

Đến quyết tâm không thể từ bỏ lần nữa

Sau một năm ôn thi, Huyền lần thứ hai bước vào giảng đường, chọn ngành Ngôn ngữ Trung tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, tỉnh Vĩnh Phúc. Trước khi xa nhà, em nói với mẹ: “Cho con đi học, con sẽ không xin bất cứ khoản tiền nào của gia đình”.

Cô gái nhỏ bước vào đại học với vỏn vẹn hơn 2 triệu đồng tiền tiết kiệm và vay mượn từ bạn bè. Để tự trang trải, Huyền xin làm rửa bát, phục vụ tại nhà hàng, quán cà phê và làm ca đêm tại các công ty thời vụ.

Quá trình học đại học ngành ngôn ngữ Trung, Huyền đã làm thêm nhiều công việc như dịch phim ngắn, làm phiên dịch thời vụ trong khu công nghiệp, gia sư tiếng Trung...

Mùa đông, đôi tay em sưng đỏ, đầy những vết nứt rớm máu. Có lần, một người bạn cầm tay Huyền rồi xót xa nói: “Huyền ơi, Huyền đừng đi rửa bát nữa được không?”. Nhưng Huyền không dám nghỉ.

Có những đợt ôn thi không thể đi làm, đêm xuống em nằm thao thức vì trong túi không còn đồng nào. Có những ngày em ăn mì tôm liên tục.

“Em cũng không dám gọi điện về nhà vì sợ càng tạo thêm áp lực. Nhưng lần này em không từ bỏ nữa. Em đã từng nghỉ học một lần rồi. Con đường đang đi là mình tự lựa chọn, mình không thể lùi bước”, Huyền nghẹn ngào nhớ lại.

Bước sang năm thứ ba, kiến thức tiếng Trung bắt đầu giúp Huyền có thêm thu nhập. Em nhận dạy gia sư, dịch những phim ngắn Trung Quốc. Từ một lao động phổ thông, Huyền dần kiếm tiền bằng chính chuyên môn của mình. Trước khi tốt nghiệp, em đã tự trả hết các khoản vay vốn sinh viên.

Nguyễn Thị Huyền làm phiên dịch trong cuộc làm việc giữa Học viện công nghệ thông tin Trùng Khánh, Đại học Thành Đông và Cao đẳng công nghệ Sài Gòn. Ảnh: NVCC

Công việc gia sư tiếng Trung ban đầu với Huyền chỉ là tạm thời nhưng sau thời gian giảng dạy trực tiếp với học sinh, em muốn nghiêm túc phát triển ở lĩnh vực này. Sau khi tốt nghiệp, Huyền làm việc tại một công ty du học, và trong thời gian này em cũng tự tìm kiếm học bổng thạc sĩ cho chính mình.

Gần hai năm sau, Huyền giành được Học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC) toàn phần để theo học Thạc sĩ ngành Giáo dục Hán ngữ Quốc tế tại Đại học Vân Nam, Trung Quốc. Đây là học bổng dành cho sinh viên quốc tế, hỗ trợ học phí, ký túc xá, bảo hiểm và trợ cấp sinh hoạt khoảng 3.000 nhân dân tệ mỗi tháng.

Đưa tiếng Trung về làng

Ý tưởng mở một lớp tiếng Trung miễn phí xuất hiện trong kỳ nghỉ hè, sau khi Huyền hoàn thành năm đầu tiên chương trình thạc sĩ tại Đại học Vân Nam.

“Em muốn tận dụng những kiến thức mình đã học để hướng dẫn các em học sinh ở quê làm quen với tiếng Trung”, Huyền chia sẻ về lý do bắt đầu dự án.

Ban đầu, Huyền chỉ dự kiến mở một nhóm nhỏ. Nhưng chỉ vài tiếng sau khi thông tin về dự án “Tiếng Trung về Làng” được chia sẻ trên Facebook, số người đăng ký đã tăng lên khoảng 40 em.

Dự án tiếng Trung về làng của Huyền thu hút nhiều học viên hơn em dự kiến. Ảnh: Hồ Lài

Lớp học đông hơn dự kiến, Huyền nhờ chính quyền địa phương kết nối và hỗ trợ mượn phòng học tại Trường Tiểu học Thanh Đồng để có đủ không gian cho tất cả học viên.

Mỗi tuần ba buổi, lớp bắt đầu từ 7h30 sáng và có những hôm kéo dài gần 3 tiếng. Nguyễn Vi Anh, học sinh chuẩn bị lên lớp 7 Trường THCS Đông Tường, biết đến lớp học qua thông tin mẹ chia sẻ trên Facebook.

Gia đình không dư dả, mẹ bán hàng, bố làm nghề bốc vác nên Vi Anh không có nhiều điều kiện học thêm. Vốn ham học và đang là lớp trưởng, cô bé nhờ mẹ đăng ký để có thêm cơ hội làm quen với một ngoại ngữ mới.

Sau 6 buổi học, Vi Anh đã có thể làm quen với từ mới, cách giới thiệu bản thân, đếm số từ 1 đến 10, vận mẫu và thanh điệu. Cô bé còn nhận xét tiếng Trung dễ học hơn tiếng Anh.

Các học viên của dự án tiếng Trung về làng tại xã Đại Đồng, Nghệ An. Ảnh: Hồ Lài

Chị Trần Thị Thành, sinh năm 1995, đã lập gia đình và có hai con – là thành viên lớn tuổi nhất lớp. Chị từng tốt nghiệp Trường Đại học Nông Lâm Huế và có gần 6 năm công tác với vai trò Phó Bí thư Đoàn xã. Đầu năm nay, chị nghỉ việc theo chế độ tinh giản biên chế.

Muốn tìm thêm cơ hội việc làm tại các doanh nghiệp ở Nam Đàn hoặc Vinh, Thành quyết định học tiếng Trung. Nhà ở xã Xuân Lâm, cách lớp học khoảng 20 km, nhưng chị vẫn đều đặn đi học đủ ba buổi mỗi tuần.

Một nữ sinh khác, vừa hoàn thành Kỳ thi tốt nghiệp THPT, cũng tìm đến lớp học với một mục tiêu rất cụ thể. Em đặt nguyện vọng 1 vào ngành Ngôn ngữ Trung, Trường Đại học Hà Nội và coi lớp học hè là cơ hội làm quen trước với ngành học mà mình dự định theo đuổi.

Bên cạnh dạy tiếng Trung, thông qua lớp học, Huyền cũng muốn chia sẻ câu chuyện của bản thân, truyền cảm hứng về tinh thần vượt qua hoàn cảnh. Ảnh: Hồ Lài

Vì thời gian chỉ khoảng một tháng, Nguyễn Thị Huyền xác định điều quan trọng nhất trong những buổi học đầu tiên là giúp học viên có nền tảng phát âm đúng. Các em được làm quen với thanh điệu, từ mới, vận mẫu và những mẫu câu giao tiếp cơ bản.

Ngoài việc dạy tiếng Trung, Huyền muốn thông qua lớp học chia sẻ với các em một phần câu chuyện của chính mình. Cô gái từng đứng trước lựa chọn bỏ học vì gia đình khó khăn muốn các học viên hiểu rằng hoàn cảnh có thể ảnh hưởng đến việc học, nhưng không nhất thiết quyết định con đường tương lai.