Chống khai thác IUU: Quyết tâm về đích
Từ đầu năm 2024 đến nay, với sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cơ quan, đơn vị, địa phương, công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) đã có nhiều chuyển biến tích cực. Là một trong những lực lượng quan trọng, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động nổi bật, góp phần hướng tới mục tiêu gỡ 'thẻ vàng' vào tháng 10/2024.
Quyết liệt và hiệu quả
Chống khai thác IUU là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của BĐBP. Trong 7 tháng năm 2024, các đồn BP tuyến biển đã tổ chức 11 đợt/112 lượt cán bộ, chiến sĩ (CB, CS) tham gia tuần tra bảo vệ vùng biển kết hợp giám sát hoạt động nghề cá; 85 lượt/425 lượt CB, CS tuần tra trên sông, cửa sông, vùng biển ven bờ; kiểm tra, kiểm soát, làm thủ tục cho 18.257 lượt tàu, thuyền/114.598 lượt ngư dân xuất, nhập cửa sông…
Các hoạt động bảo đảm chặt chẽ, kịp thời, góp phần phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thủy sản. Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh cũng triển khai 3 tổ/12 đồng chí tăng cường thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU tại các đồn BP: Nhật Lệ, Cảng Gianh và Roòn và các địa bàn trọng điểm nghề cá của tỉnh.
Trong thực hiện chống khai thác IUU, theo dõi, quản lý tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không cấp phép) và hỗ trợ bà con hoàn thiện các thủ tục, giấy tờ để có thể tham gia sản xuất là một trong những nội dung được chú trọng. Các đồn BP tuyến biển đã phối hợp cùng chính quyền địa phương và Chi cục Thủy sản rà soát, thống kê, lập danh sách tàu cá “3 không” nhằm theo dõi, quản lý.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 16 tàu cá thuộc diện tàu “3 không”, chủ yếu nằm tại các bãi ngang, trên sông, không hoạt động, được UBND cấp xã lập danh sách cụ thể và phân công cán bộ theo dõi, giám sát. Lực lượng BĐBP tại các trạm kiểm soát BP kiên quyết không cho các tàu cá “3 không”, tàu không bảo đảm các thủ tục, giấy tờ, trang thiết bị xuất cửa sông hoạt động thủy sản.
![Cán bộ Đồn Biên phòng Cảng Gianh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện các quy định về chống khai thác IUU.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_21_446_49956214/d0210fa450ebb9b5e0fa.jpg)
Cán bộ Đồn Biên phòng Cảng Gianh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện các quy định về chống khai thác IUU.
Bên cạnh những kết quả tích cực, tình trạng tàu cá, ngư dân thực hiện các hành vi vi phạm khai thác IUU vẫn còn diễn biến phức tạp. Từ đầu năm đến nay, BĐBP đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng phát hiện, xử lý 25 vụ/25 đối tượng, xử phạt vi phạm hành chính 184,5 triệu đồng; hoàn chỉnh hồ sơ, khởi tố vụ án, chuyển giao Công an tỉnh thụ lý 1 vụ/1 đối tượng tàng trữ trái phép vật liệu nổ với mục đích khai thác thủy sản, thu giữ 0,54kg thuốc nổ TNT, gần 3kg mìn tự chế và 1,45m dây cháy chậm.
Giải pháp cho “chặng nước rút”
Dự kiến vào tháng 10/2024, Ủy ban châu Âu (EC) sẽ tiến hành kiểm tra, thanh tra lần thứ 5 tại Việt Nam để đưa ra quyết định có thể gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trên cơ sở kết quả thực tế. Để “về đích” đúng lộ trình, thực hiện các nội dung chỉ đạo của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và của tỉnh, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị thực hiện đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nhằm góp phần ngăn chặn, chấm dứt tình trạng vi phạm khai thác IUU trên địa bàn.
BĐBP tỉnh tiếp tục triển khai lực lượng của bộ chỉ huy và các đơn vị thực hiện hiệu quả kế hoạch đợt cao điểm chống khai thác IUU đến khi Đoàn thanh tra của EC sang Việt Nam làm việc lần thứ 5 và ngăn chặn, đi đến chấm dứt tình trạng tàu cá tỉnh vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài; theo dõi, giám sát, nắm tình hình, kết hợp tuyên truyền, giáo dục, răn đe nhằm ngăn chặn vi phạm từ xa; phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền chống khai thác IUU, đồng thời phát động phong trào quần chúng tích cực tham gia đấu tranh, tố giác tội phạm, cung cấp thông tin của các tổ chức, đường dây, đối tượng môi giới và các chủ tàu, thuyền trưởng đưa phương tiện sang vùng biển nước ngoài khai thác thủy sản trái phép.
Mục tiêu của tỉnh đến trước tháng 9/2024 là giải quyết dứt điểm 16 tàu cá “3 không”; 250 tàu cá quá hạn đăng kiểm; 263 tàu quá hạn giấy phép khai thác; 24 tàu chưa lắp VMS. Bằng các giải pháp quyết liệt, đồng bộ, hy vọng nguy cơ vi phạm khai thác IUU sẽ được ngăn chặn, đẩy lùi để vượt qua đợt kiểm tra, thanh tra của EC vào tháng 10/2024, tiến tới gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.
Cùng với nắm chắc tình hình trên biển, bộ chỉ huy và các đồn BP tiếp tục tăng cường lực lượng, phương tiện tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ 100% tàu cá, ngư dân xuất, nhập cửa sông và hoạt động, neo đậu trong vùng biển; kiên quyết không cho tàu cá không bảo đảm các thủ tục giấy tờ và trang thiết bị ra khơi; nắm chắc tình hình hoạt động của các tàu cá của tỉnh hoạt động trên biển, kịp thời phát hiện các tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và các hành vi vi phạm khác.
Việc cập nhật thông tin, phối hợp với các lực lượng Hải quân, Cảnh sát biển, Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn, chính quyền địa phương để quản lý, kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm chủ động trong ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm khai thác IUU tiếp tục được đẩy mạnh. Đối với các tàu cá, thuyền trưởng, chủ tàu có hành vi vi phạm, kiên quyết xử lý và tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Kiểm soát chặt tàu cá “3 không” là một giải pháp quan trọng trước “giờ G” vào tháng 10/2024. Với quan điểm kiểm soát chặt song đồng thời quan tâm ổn định sinh kế cho ngư dân, BĐBP tỉnh và các đồn BP đã phối hợp với các lực lượng, địa phương, đơn vị nắm bắt chính xác tình hình, hỗ trợ ngư dân hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục để xóa bỏ “3 không”, tham gia khai thác hợp pháp.
Tại xã Bảo Ninh (TP. Đồng Hới), trong tổng số gần 550 tàu cá, trong đó có 178 tàu khai thác hải sản trên các vùng biển xa, tính đến đầu năm 2024, có 48 tàu cá “3 không”. Với sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng, đến nay đã hoàn thành các thủ tục cho 47 tàu, 1 tàu đang trong giai đoạn giải quyết.