Cha mẹ nên làm gì với đứa con nhút nhát?

Tác giả: Lee Darang/ Thái Hà Books & NXB Công thương

Một đứa trẻ giàu tâm hồn sẽ trưởng thành như thế nào?

Cuốn sách mở ra một định nghĩa mới về sự "giàu có" của một đứa trẻ. Đó không phải là bảng thành tích rực rỡ hay những kỹ năng ưu việt, mà là sự giàu có trong tâm hồn, một loại nội lực bền bỉ giúp trẻ cảm thấy hạnh phúc và vững vàng trước mọi biến động của cuộc đời. Cuốn sách này không chỉ dành cho những ai đang làm cha mẹ, mà còn cho những ai muốn nuôi dưỡng lại "đứa trẻ" bên trong mình.

Cha mẹ nên làm gì với đứa con nhút nhát?

Một số bậc cha mẹ cho rằng lo lắng và sợ hãi là những cảm xúc tiêu cực, họ thấy ái ngại khi con cái nhút nhát và hay lo sợ. Điều cha mẹ cần làm là dạy con đối mặt với cảm xúc thật.

Cha mẹ cần khích lệ con, để trẻ trưởng thành về cảm xúc và bớt nhút nhát, sợ hãi. Ảnh minh họa: M&C.

Chúng ta thường nghĩ lo lắng và sợ hãi là những cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, đó lại là những cảm xúc bình thường mà ai cũng có, là nguồn sức mạnh để ta tự bảo vệ mình. Có thể nói loài người đã tồn tại và tiếp tục tồn tại nhờ sự lo lắng và sợ hãi. Đặc biệt, tùy thuộc vào từng giai đoạn, lo lắng, sợ hãi, hoảng sợ có thể là một phần của quá trình phát triển.

Có những thời điểm đặc biệt khó khăn với việc nuôi dạy trẻ, điển hình là thời điểm từ lúc mới sinh 8-10 tháng tuổi. Ở độ tuổi này, bé xem cha mẹ là người thân cận nhất, nên thể hiện sự lo lắng mạnh mẽ khi không nhìn thấy cha mẹ. Đấy là lý do vì sao cha mẹ không còn thời gian để làm việc khác. Cảm giác lo sợ về sự chia ly này là điều tất cả trẻ em đều phải trải qua mặc dù có khác nhau về mức độ.

Giai đoạn này sẽ trôi qua, nhưng khi trẻ lớn lên, khả năng nhận thức sẽ phát triển hơn và trẻ sẽ có thêm năng lực tưởng tượng. Do đó, các con lại có thêm nỗi sợ hãi là ma quỷ, quái vật và các sinh vật tưởng tượng khác, đồng thời cũng hay tưởng tượng đến những đồ vật hoặc tình huống thông thường dễ gặp phải trong cuộc sống hàng ngày.

Đây là thời điểm xuất hiện những sai lầm về nhận thức, chẳng hạn như tin rằng những điều mình tưởng tượng sẽ thực sự xảy ra, không phân biệt được giữa mơ và thực. Ngoài ra, kinh nghiệm sống còn ít, trẻ không đủ năng lực để dự đoán và chuẩn bị. Vì vậy, theo quan điểm của cha mẹ, ngay cả những vấn đề tưởng chừng như không đáng kể lại có thể trở nên nghiêm trọng không thể giải quyết được.

Hơn nữa, khi trẻ bắt đầu tiếp xúc mở rộng với môi trường bên ngoài, gặp gỡ nhiều người khác ngoài mối quan hệ với cha mẹ, trẻ có thể thể hiện nỗi lo lắng và e ngại khi gặp người lạ. Mặc dù có sự khác biệt về mức độ, đây là sự thay đổi phổ biến xảy ra cùng với sự phát triển của ý thức về bản thân khi trẻ nhận thức được rằng “tôi” là một sinh vật độc lập, khác với cha mẹ.

Trong quá trình phát triển bình thường của trẻ, những nỗi lo lắng và sợ hãi là một cảm xúc rất tự nhiên. Nếu cha mẹ nắm rõ kiến thức về các giai đoạn phát triển của trẻ, biết trước mức độ lo lắng, sợ hãi mà trẻ cảm thấy thì có thể dự đoán được hành vi của trẻ và dễ dàng ứng phó hơn.

Đặc biệt, loại lo lắng và sợ hãi này chỉ xuất hiện trong một số tình huống nhất định và chắc chắn sẽ giảm hoặc yếu đi khi trẻ lớn lên. Tất nhiên, từ góc nhìn của cha mẹ, quá trình này có cảm giác như một chuỗi lo lắng kéo dài , trẻ lúc nào cũng lo sợ.

Tuy nhiên, rất có thể trẻ đang dần giải quyết được nỗi lo lắng từ giai đoạn trước và đối mặt với nỗi lo lắng mới ở giai đoạn tiếp theo. Bằng chứng là đối tượng hoặc tình huống đã thay đổi. Hãy tin tưởng con bạn đang phát triển tốt.

Lee Darang/ Thái Hà Books & NXB Công thương