Cao Bằng khắc ghi lời Bác dạy, vững bước đi lên

Dấu ấn lịch sử giữa mùa xuân năm 1961

Tháng 2/1961, khi miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa khôi phục kinh tế, vừa làm hậu phương lớn cho miền Nam, đồng bào các dân tộc Cao Bằng vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm. Đó là lần cuối cùng Người trở lại mảnh đất đã từng che chở, đùm bọc mình trong những ngày đầu trở về Tổ quốc lãnh đạo cách mạng.

Hành trình của Bác lên Cao Bằng những ngày đầu Xuân Tân Sửu không hề thuận lợi. Máy bay trực thăng xuất phát từ Gia Lâm nhưng do sương mù dày đặc, không thể hạ cánh xuống thị xã. Đoàn phải chuyển hướng xuống Lạng Sơn rồi tiếp tục đi đường bộ. Các đồng chí bảo vệ đề nghị lùi chuyến thăm, nhưng Bác vẫn quyết tâm đi. Sự kiên định ấy thể hiện tình cảm sâu nặng của Người đối với đồng bào nơi địa đầu Tổ quốc.

Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (xã Trường Hà) tháng 2/1961. Ảnh: Tư liệu

Ngày 20/2/1961, Bác lên thăm Pác Bó (xã Trường Hà) - nơi ngày 28/1/1941 Người về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Trở lại đầu nguồn cách mạng sau tròn 20 năm, Bác xúc động làm bài thơ ghi dấu chặng đường lịch sử. Với Cao Bằng, sự trở lại ấy mang ý nghĩa thiêng liêng: một vòng tròn khép lại giữa quá khứ cách mạng và hiện tại xây dựng.

Sáng 21/2/1961, tại Sân vận động thị xã Cao Bằng, gần 20.000 cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc dự mít tinh nghe Bác nói chuyện. Không khí trang nghiêm, xúc động. Người biểu dương truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết, nhưng đồng thời chỉ rõ những hạn chế: sản xuất còn phân tán, đời sống còn khó khăn, dân trí chưa đồng đều. Bác căn dặn phải đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm; củng cố hợp tác xã; chăm lo giáo dục; xây dựng Đảng và chính quyền trong sạch, vững mạnh; giữ gìn đoàn kết các dân tộc; bảo vệ vững chắc biên giới.

Đặc biệt, Bác giao nhiệm vụ: Cao Bằng phải phấn đấu trở thành tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, như trước đây từng đi đầu trong cách mạng giải phóng dân tộc. Đó không chỉ là lời động viên, mà là mục tiêu cụ thể, đặt ra yêu cầu mới trong bối cảnh mới.

Chuyến thăm năm 1961 trở thành một mốc son. Với nhiều người dân, đó là ký ức không thể phai mờ. Bà Hoàng Thị Hoa, cháu đồng chí Hoàng Đình Giong, ở Đề Thám, phường Thục Phán kể lại: Tôi nghe bác Hoàng Đình Giong kể, hôm đó sân vận động chật kín người. Bác nói phải đoàn kết, phải chăm lo sản xuất. Lời Bác giản dị nhưng ai cũng hiểu mình phải làm gì cho quê hương.

Bà Hoàng Thị Hoa (người thứ 3 từ trái qua) dự buổi gặp mặt của Tổng Bí thư Tô Lâm với người dân Cao Bằng ngày 28/1/2026 tại Công viên - Sân vận động tỉnh - nơi cách đây 65 năm Bác Hồ nói chuyện với đồng bào Cao Bằng khi Người về thăm Cao Bằng tháng 2/1961.

Khắc ghi lời Bác - hành trình bền bỉ đi lên

Hơn sáu thập niên qua, lời căn dặn năm xưa trở thành động lực tinh thần cho nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân Cao Bằng. Từ một tỉnh thuần nông, hạ tầng hạn chế, đời sống khó khăn, Cao Bằng từng bước chuyển mình.

Giai đoạn 2020 - 2025, quy mô nền kinh tế của tỉnh ước đạt khoảng 28,6 nghìn tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt trên 50 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân khoảng 4% mỗi năm; độ bao phủ bảo hiểm y tế đạt gần 99%. Hàng nghìn hộ dân được hỗ trợ nhà ở, sinh kế. Những con số ấy phản ánh nỗ lực thực hiện lời Bác dạy về phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.

Trên những tuyến đường mới mở về các xã vùng cao, câu chuyện “làm theo lời Bác” không còn là khẩu hiệu. Ở xã Đàm Thủy (Trùng Khánh), chị Mạc Thị Khon, chủ một homestay, chia sẻ: Trước đây gia đình tôi chủ yếu làm nông, thu nhập bấp bênh. Khi địa phương phát triển du lịch, chúng tôi được tập huấn làm dịch vụ. Có thêm nguồn thu, cuộc sống ổn định hơn. Tôi nghĩ làm kinh tế tốt cũng là thực hiện lời Bác dạy.

Du lịch trở thành điểm sáng. Giai đoạn vừa qua, tỉnh đón khoảng 7,8 triệu lượt khách, doanh thu ước trên 5.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, lãnh đạo địa phương xác định phát triển phải đi đôi với bảo tồn. Bà Nông Thị Tuyến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chia sẻ: Bác từng nhắc phải đoàn kết, phải biết giữ gìn. Với du lịch, giữ gìn bản sắc và môi trường là yếu tố sống còn. Phát triển nhưng không đánh đổi tài nguyên.

Kinh tế rừng đang được tỉnh xác định là hướng đi bền vững.

Nông - lâm nghiệp vẫn là trụ đỡ quan trọng. Với hơn 348.000 ha rừng tự nhiên, Cao Bằng xác định kinh tế rừng là hướng đi bền vững. Nhiều mô hình trồng quế, hồi, dược liệu dưới tán rừng được triển khai, tạo sinh kế ổn định cho người dân vùng cao. Anh Đinh Văn Thức, một hộ trồng hồi ở xã Đông Khê cho biết: Trước kia chỉ trông vào ngô, lúa. Nay có thêm cây hồi, thu nhập khá hơn. Được tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ vốn, chúng tôi yên tâm bám đất, giữ rừng.

Song song với phát triển kinh tế, công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị được chú trọng. Tinh thần gần dân, trọng dân - điều Bác nhiều lần nhấn mạnh được quán triệt ở cơ sở. Bí thư xã Trường Hà Dương Mạc Kiên chia sẻ: Muốn dân tin thì cán bộ phải gương mẫu, phải sâu sát cơ sở. Chúng tôi luôn nhắc nhau làm việc vì dân.

Hạ tầng giao thông đang dần tháo gỡ điểm nghẽn. Tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh khi hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển mới, rút ngắn thời gian kết nối với các trung tâm kinh tế lớn. Chuyển đổi số, cải cách hành chính được thúc đẩy, hướng tới nền hành chính phục vụ.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số ngay từ năm đầu; giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên 3%/năm; nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên trên 35,84%; đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng với mục tiêu khoảng 3 triệu lượt khách mỗi năm. Cùng với đó là yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, uy tín.

Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, Cao Bằng hôm nay đang ngày càng đổi mới.

65 năm kể từ ngày 21/2/1961, Cao Bằng vẫn còn nhiều khó khăn, song tinh thần tự lực, đoàn kết và khát vọng phát triển chưa bao giờ nguội. Từ Pác Bó đến những bản làng vùng cao, lời Bác dạy về tăng gia sản xuất, về đoàn kết, về phục vụ nhân dân vẫn được nhắc lại như một mệnh lệnh của lương tâm.

Dấu ấn lịch sử năm 1961 không chỉ nằm trong ký ức. Nó được nối dài bằng những con đường mới, những cánh rừng được giữ xanh, những bản làng đổi thay. Khắc ghi lời Người, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Cao Bằng đang nỗ lực xây dựng quê hương trở thành tỉnh phát triển bền vững nơi biên cương Tổ quốc - đúng như mong mỏi của Bác năm xưa.

Minh Hòa