Cảnh giác bệnh thương hàn trong mùa mưa

Nguồn lây bệnh thương hàn

Thương hàn là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Salmonella Typhi gây ra. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao kéo dài, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, mạch chậm, táo bón hoặc tiêu chảy và ho khan. Tuy nhiên, một số trường hợp có biểu hiện nhẹ hoặc hầu như không có triệu chứng nên dễ bị bỏ sót.

Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào số lượng vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, trung bình từ 8 - 14 ngày.

Nguồn lây truyền bệnh chủ yếu gồm:

Người mắc bệnh: Đây là nguồn lây quan trọng nhất. Một số nghiên cứu cho thấy người bệnh có thể phát tán vi khuẩn ngay từ giai đoạn ủ bệnh.

Người khỏi bệnh nhưng vẫn mang vi khuẩn: Sau khi các triệu chứng lâm sàng đã hết, đa số người bệnh vẫn tiếp tục thải vi khuẩn ra môi trường trong khoảng 2 - 3 tuần. Khoảng 2% - 20% trường hợp có thể tiếp tục đào thải vi khuẩn trong 2 - 3 tháng sau khi khỏi bệnh.

Người lành mang vi khuẩn: Đây là những người nhiễm vi khuẩn nhưng không xuất hiện triệu chứng. Vai trò của nhóm đối tượng này trong lây truyền bệnh vẫn chưa được xác định rõ.

Bệnh lây truyền như thế nào?

Vi khuẩn thương hàn chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, bao gồm:

Thương hàn là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Salmonella Typhi gây ra. Ảnh MH

Ăn thực phẩm hoặc uống nước bị nhiễm vi khuẩn chưa được nấu chín. Đây là con đường lây truyền quan trọng nhất và có thể gây ra các vụ dịch quy mô lớn.

Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc người mang vi khuẩn thông qua phân, chất thải, bàn tay bẩn hoặc các đồ dùng bị nhiễm khuẩn. Hình thức lây truyền này thường gây các ca bệnh đơn lẻ hoặc những ổ dịch nhỏ.

Cách phòng bệnh thương hàn

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt trong mùa mưa bão, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng ngừa sau:

Tăng cường giám sát dịch tễ tại các ổ dịch cũ và những khu vực có nguy cơ cao như nơi đông dân cư, vùng có điều kiện vệ sinh môi trường chưa bảo đảm, sử dụng nguồn nước sông, ao, hồ hoặc khu vực bệnh lưu hành.

Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo tình hình bệnh theo quy định của Bộ Y tế.

Cải thiện hệ thống cung cấp nước sạch phục vụ sinh hoạt; xử lý tốt chất thải và tăng cường kiểm tra, giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như vệ sinh môi trường.

Chuẩn bị đầy đủ thuốc, hóa chất, trang thiết bị và phương tiện phục vụ công tác phòng, chống dịch.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục kiến thức phòng bệnh trong cộng đồng; khuyến khích người dân thực hiện ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Các chuyên gia khuyến cáo, trong mùa mưa, người dân cần đặc biệt chú ý đến chất lượng nguồn nước và thực phẩm. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt kéo dài, đau đầu, rối loạn tiêu hóa hoặc nghi ngờ mắc thương hàn, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm và hạn chế lây lan trong cộng đồng.

BS Nguyễn Văn Bàng