Cá chết trắng lồng trên sông Lam

Người nuôi cá ở xã Tam Thái vớt cá chết sau khi hàng loạt lồng nuôi trên sông Lam bất ngờ xảy ra hiện tượng cá chết chỉ trong vài ngày.

Chỉ sau một đêm, lồng cá gần như trống trơn

Sáng 2/7, trên khúc sông Lam chảy qua xã Tam Thái, nhiều hộ nuôi cá tất bật vớt những con cá chết nổi lềnh bềnh trong lồng. Không khí nặng trĩu bao trùm bến sông khi từng mẻ cá được đưa lên bờ trong sự bất lực của người nuôi.

Đứng bên lồng cá gần như trống trơn, anh Vọng Văn Mân (40 tuổi, trú bản Tân Hợp) tiếc nuối. Gần 10 tháng chăm sóc, đàn cá trắm đã đạt hơn 2kg mỗi con, chỉ còn ít ngày nữa là có thể xuất bán. "Tối 30/6, cá bắt đầu bỏ ăn, nổi đầu, có dấu hiệu thiếu oxy, đến sáng hôm sau thì chết gần hết. Gia đình thiệt hại hơn 2,4 tạ cá. Giờ trong lồng chỉ còn khoảng chục con nhưng cũng không biết có sống nổi không...", anh Mân nói.

Không chỉ cá nuôi, nhiều loài cá tự nhiên trên sông Lam cũng chết và trôi dạt vào hai bên bờ.

Cách đó không xa, anh Lương Văn Hà (50 tuổi, trú bản Cánh Tráp) liên tục bơm nước vào ba lồng cá với hy vọng giữ lại số cá còn sống. Được xem là một trong những hộ có nhiều kinh nghiệm nuôi cá lồng trên sông Lam, nhưng lần này anh cũng chỉ biết nhìn đàn cá trắm lần lượt nổi trắng bụng. "Chỉ trong hai ngày đầu tháng 7, gia đình mất khoảng 1,5 tạ cá. Giờ chỉ mong sớm xác định được nguyên nhân để người dân biết cách ứng phó", anh Hà nói.

Theo UBND xã Tam Thái, hiện tượng cá chết xuất hiện từ cuối tháng 6 và tăng mạnh trong những ngày gần đây. Đến nay, 35 lồng nuôi của người dân bị ảnh hưởng, với gần 1 tấn cá chết.

Qua kiểm tra thực tế, nguồn nước trên sông Lam tại khu vực này có nhiều dấu hiệu bất thường như chuyển sang màu nâu sẫm, xuất hiện nhiều cặn lơ lửng. Trong khi đó, cá chết không có các biểu hiện điển hình của bệnh truyền nhiễm như xuất huyết hay tổn thương bên ngoài, khiến việc xác định nguyên nhân ban đầu gặp nhiều khó khăn.

Cá chết nổi trắng mặt nước trên sông Lam, đoạn chảy qua xã Tam Thái.

Trước tình hình trên, UBND xã Tam Thái đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ lấy mẫu nước, mẫu cá để xét nghiệm, xác định nguyên nhân, đồng thời hướng dẫn người dân các biện pháp xử lý nhằm hạn chế thiệt hại và nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Không chỉ cá nuôi, cá tự nhiên cũng nổi trắng bụng

Điều khiến người dân lo lắng hơn cả là hiện tượng cá chết không chỉ xảy ra trong các lồng nuôi. Theo cán bộ xã Tam Thái, từ sáng 2/7, dọc sông Lam, nhiều loài cá tự nhiên nổi trắng bụng, trôi dạt khắp mặt nước. Trong số đó có những con cá mè, cá chép nặng gần 10kg, cá trôi, cá ngạnh, cá mương... Đáng chú ý, cả những con cá bọp (cá rầm xanh) nặng khoảng 8kg cũng chết nổi trên sông.

Người dân xã Tam Thái thu gom cá chết trên sông Lam để hạn chế ô nhiễm môi trường.

"Hầu như loài cá nào cũng có. Cá ngạnh vốn sống dưới đáy sông cũng chết, còn cá mương thường bơi tầng mặt cũng nổi lên. Hiện tượng này rất bất thường", anh Lương Văn Hà nói. Không riêng xã Tam Thái, nhiều hộ nuôi cá lồng ở xã Tam Quang cũng rơi vào cảnh lao đao suốt gần một tháng qua.

Theo bà Kha Thị Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Quang, hiện tượng cá chết bắt đầu xuất hiện từ đầu tháng 6 và có xu hướng tăng nhanh trong những ngày gần đây. Thống kê sơ bộ cho thấy, có khoảng 35 hộ nuôi cá lồng bị ảnh hưởng, gần 2 tấn cá chết, chủ yếu là cá trắm và cá ghé.

Trong thời gian chờ kết quả kiểm tra, địa phương cử cán bộ đến các hộ nuôi hướng dẫn thu gom, xử lý cá chết theo quy định, theo dõi diễn biến môi trường nước và tạm thời không thả giống mới nhằm hạn chế rủi ro.

UBND xã Tam Quang có văn bản đề nghị cơ quan chuyên môn lấy mẫu nước, mẫu cá để xác định nguyên nhân, đồng thời đánh giá mức độ ảnh hưởng của hiện tượng này.

Đây không phải lần đầu tiên khu vực thượng nguồn sông Lam xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt. Trước đó, đầu tháng 5/2026, tại đoạn sông qua xã Anh Sơn, khoảng 8,6 tấn cá nuôi trong 19 lồng bè của 13 hộ dân bất ngờ chết chỉ trong thời gian ngắn, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Cùng thời điểm, nhiều loài cá tự nhiên như cá chép, cá lăng, cá chạch, cá còm... cũng chết và trôi nổi trên sông.

Song Hoàng