Bức tường Berlin 65 năm tuổi

Tác phẩm nghệ thuật sắp đặt "Bức tường Berlin"

Để ghi nhớ ngày này, Thủ tướng Liên bang Đức, Friedrich Merz, đã kêu gọi người dân tiếp tục đấu tranh để giữ gìn tự do và dân chủ. Ông viết trên nền tảng X: "65 năm trước, nhà nước Cộng hoà Dân chủ Đức đã cho xây dựng Bức tường Berlin. Ngày nay, nước Đức đã thống nhất được một thời gian dài hơn thời gian bị chia cắt và chúng ta đang sống trong tự do và hòa bình“.

Vào ngày 13/8/1961 - ngày mà sau này được gọi là "Chủ nhật dây thép gai", CHDC Đức đã niêm phong biên giới giữa khu vực phía Đông và phía Tây thành phố Berlin trước khi xây dựng bức tường dài khoảng 155km chia cắt thành phố trong 28 năm tiếp theo đó, cho tới tận 1989. Thành phố Berlin bị chia đôi trở thành một biểu tượng cho những căng thẳng trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Bức tranh trên Bức tường Berlin tại East Side Gallery

Để kỷ niệm 65 năm ngày xây Bức tường Berlin, từ ngày 13-16/8, Tổ chức văn hoá Kulturprojekte Berlin và Quỹ Bức tường Berlin phối hợp tổ chức một loạt sự kiện trên khắp thành phố để nhìn lại một thời kỳ lịch sử và đồng thời xem xét những vấn đề thời đại như loại trừ và chia rẽ, dân chủ và tự do trong thế giới ngày nay.

Ngay trước Cổng Brandenburg, trên quảng trường Platz des 18. März, một địa điểm lịch sử ở trung tâm Berlin, một tác phẩm sắp đặt và triển lãm "Những góc nhìn từ Bức tường Berlin 1961-1990" mời du khách tương tác với một Bức tường Berlin tượng trưng, dài 30m và cao 3m, gợi nhắc lại sự hiện diện của bức tường xưa tại chính địa điểm này.

Vật liệu đặc biệt của tác phẩm nghệ thuật sắp đặt của nghệ sĩ Hubertus Hamm khiến tầm nhìn mở ra xa xăm, đôi khi rõ ràng, đôi khi mờ ảo, tùy thuộc vào vị trí của người xem. Có lúc, tác phẩm sắp đặt che khuất phần lớn tầm nhìn, chỉ để lộ một trường nhìn hẹp nhưng rõ nét, thể hiện hữu hình những khoảnh khắc chia cách và gặp gỡ.

Bức tranh trên Bức tường Berlin tại East Side Gallery

Cạnh đó là triển lãm ngoài trời về việc xây dựng Bức tường Berlin và những hậu quả của nó. Triển lãm tập trung vào các bức ảnh lịch sử ghi lại quá trình dần dần đóng cửa biên giới và hình thành Bức tường. Những bức ảnh này minh họa sự xáo trộn lớn lao mà việc đóng cửa biên giới gây ra cho người dân của thành phố bị chia cắt và cách họ đối phó với nó trong suốt những năm tháng đó. Đồng thời, những hình ảnh này cho thấy rõ ràng Bức tường đã trở thành một biểu tượng, một hình ảnh của thời đại. Lịch sử của Bức tường Berlin được trình bày thông qua các mô-đun hình ảnh và văn bản cùng các yếu tố tương tác.

Bức tranh trên Bức tường Berlin tại East Side Gallery

Tại nhiều địa điểm khác trên khắp Berlin cũng diễn ra nhiều triển lãm và sự kiện nhằm khám phá nhiều góc nhìn khác nhau về Bức tường Berlin và sự chia cắt nước Đức. Câu chuyện và tiểu sử của những người đã thiệt mạng khi cố vượt qua bức tường này trong suốt 28 năm tồn tại của nó cũng được kể lại theo nhiều cách.

Chủ tịch Quốc hội Liên bang, Julia Klöckner, phát biểu: "Đặc biệt đối với những người trẻ tuổi, những người mà Đông Đức cũ đang dần lùi vào quá khứ, chúng ta phải giữ cho ký ức này luôn sống động". Bà Klöckner kêu gọi tôn trọng những trải nghiệm độc đáo của người dân Đông Đức với sự chia cắt nước Đức và sự thống nhất sau đó. "Đối với người dân Đông Đức, thống nhất đã khiến mọi thứ thay đổi. Một số trải nghiệm vẫn còn ảnh hưởng đến ngày nay, và chúng ta luôn sẵn sàng lắng nghe sự chia sẻ".

Nhắn gửi thông điệp hoà bình

Ngày nay, một đoạn còn lại dài nhất của Bức tường Berlin được lưu giữ trở thành East Side Gallery (Gallery Bờ Đông) - một phòng trưng bày nghệ thuật ngoài trời. Sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, 118 nghệ sĩ từ 21 nước đã biến đoạn tường biên giới cũ dài 1,3km này thành một gallery nghệ thuật với những bức vẽ độc đáo trên tường.

East Side Gallery tồn tại như một biểu tượng của niềm vui chấm dứt sự chia cắt nước Đức đồng thời như một lời nhắc nhở về một trang sử Đông Đức cũ. Nơi đây giờ trở thành một trong những địa điểm thu hút khách du lịch phổ biến nhất ở thủ đô Berlin.

East Side Gallery nằm bên bờ sông Spree, ngay trên dải biên giới cũ

Đoạn Bức tường Berlin này nằm cạnh sông Spree, giữa khu Friedrichshain và Kreuzberg. Toàn bộ sông Spree ở đoạn này thuộc về Đông Berlin, còn lãnh thổ Tây Berlin bắt đầu từ bờ sông phía bên Kreuzberg. East Side Gallery ngày nay nằm nguyên trên phần đất ranh giới khi xưa.

Việc lưu giữ lại Bức tường Berlin không phải để duy trì ký ức về sự chia cắt, mà là để giúp các thế hệ sau hiểu rõ hậu quả của sự cực đoan và chia rẽ chính trị, khẳng định khát vọng phá bỏ những rào cản ngăn cách con người với con người và nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị của tự do, hòa bình và thống nhất.