Biến dư địa chính sách thành động lực tăng trưởng

Việc đưa các quyết sách vào thực tiễn là yêu cầu cấp bách đối với mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Ảnh: chinhphu.vn

Những quyết sách tác động trực tiếp đến nền kinh tế

Nhiều đại biểu Quốc hội có chung nhận định, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, các luật và nghị quyết được thông qua đã thể hiện rõ sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác lập pháp. Chính sách được ban hành với tinh thần phản ứng nhanh, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Điển hình trong đó là Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Theo đại biểu Phạm Thị Hồng Yến - Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, dù chính sách được Quốc hội quyết định vào tháng 8/2026, song được áp dụng cho toàn bộ doanh thu của năm 2026. Chính sách này dự kiến áp dụng cho ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng với mức giảm 30%, tác động trực tiếp tới khoảng 2,7 triệu cá nhân, hộ kinh doanh (chiếm 99% tổng số hộ) và khoảng 865.000 doanh nghiệp, tổ chức (chiếm 81% tổng số doanh nghiệp).

Việc giảm trực tiếp số thuế phải nộp được kỳ vọng giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về nguồn lực tài chính, có thêm điều kiện để duy trì, tái đầu tư và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là một trong những quyết sách đi trực tiếp vào các chủ thể của nền kinh tế, qua đó tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Công Long - Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội - cũng nhận định các luật, nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp đều có những tác động nhất định đến đời sống xã hội cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, chính sách về giảm thuế TNCN, thuế TNDN là một trong những quyết sách có thể nhìn thấy tác động ngay.

“Chính sách này được kỳ vọng tạo một ‘cú hích’ cho môi trường đầu tư, kinh doanh, nhất là trong bối cảnh các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ còn gặp nhiều khó khăn” - đại biểu Long nói.

Bên cạnh chính sách thuế, các quyết sách về hoàn thiện thể chế tại Kỳ họp cũng mở ra dư địa đáng kể cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo đại biểu Nguyễn Công Long, điểm đáng chú ý trong công tác xây dựng pháp luật lần này là yêu cầu tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và phát triển kinh tế.

Các nội dung sửa đổi tại các luật hướng tới cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, loại bỏ những điều kiện kinh doanh không còn phù hợp với thực tiễn, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đây là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với chi phí và thời gian gia nhập, hoạt động cũng như mở rộng thị trường của doanh nghiệp.

Các đại biểu Quốc hội đánh giá, các quyết sách được thông qua đã tạo lập khuôn khổ pháp lý có tác động lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực và địa phương. Mục tiêu cuối cùng là tạo động lực thể chế cho tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững của nền kinh tế.

Không để độ trễ thực thi làm mất cơ hội tăng trưởng

Dù chính sách đã tạo ra dư địa tăng trưởng lớn, song vấn đề quan trọng nhất sau Kỳ họp là tổ chức thực hiện, không để xảy ra độ trễ trong thực thi làm giảm tác động chính sách và bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống, công tác tổ chức thực hiện cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương, bài bản. Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương cần chủ động ban hành đầy đủ các văn bản theo thẩm quyền và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thi hành các luật, nghị quyết ngay từ thời điểm có hiệu lực. “Cần tiếp tục đổi mới nếp nghĩ, cách làm, nội dung thuộc thẩm quyền của cấp nào thì cấp đó phải chủ động quyết định, quyết làm, không trông chờ, đùn đẩy; không được để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi” - Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Với định hướng này, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) cho rằng, yếu tố quyết định lúc này chính là năng lực thực thi của bộ máy hành chính. Để các chính sách thực sự đi vào nền kinh tế, Chính phủ cần chuyển chính sách thành “gói thực thi” và xem việc tổ chức thi hành là nhiệm vụ tăng trưởng, không phải nhiệm vụ hành chính.

Mỗi chính sách mới phải đi kèm văn bản hướng dẫn, quy trình, hệ thống điện tử và người chịu trách nhiệm cụ thể; cần khắc phục triệt để tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng doanh nghiệp vẫn phải chờ thông tư hay quy trình nội bộ. Đồng thời, cần đo lường cải cách bằng chi phí và thời gian thực tế theo hướng chuyển từ tư duy “cắt giảm bao nhiêu thủ tục” sang việc đo đếm xem doanh nghiệp thực sự tiết kiệm được bao nhiêu thời gian và chi phí tuân thủ.

Chúng ta cần chuyển từ KPI của bộ máy hành chính sang KPI của nền kinh tế. Thay vì chỉ đánh giá bằng số lượng văn bản ban hành, Chính phủ cần đo lường tác động của cải cách bằng kết quả kinh tế thực tế theo thời gian thực: Bao nhiêu vốn được giải phóng, bao nhiêu doanh nghiệp tăng đầu tư, bao nhiêu việc làm mới được tạo ra và đóng góp trực tiếp bao nhiêu vào GDP.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng

Đặc biệt, đại biểu lưu ý việc gỡ “nút thắt cuối cùng” tại địa phương. Theo đó, việc phân cấp cần thực chất và đi kèm trách nhiệm giải trình theo nguyên tắc “4 giảm”: Giảm đầu mối, giảm thời gian, giảm chi phí, giảm phiền hà.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng đề xuất, trong triển khai chính sách, cần mở “đường cao tốc” cho các dự án tạo tăng trưởng ngay. Các dự án đã đủ điều kiện pháp lý, có vốn, có thị trường nhưng “mắc” ở thủ tục đất đai, môi trường, đầu tư... cần được rà soát theo danh mục cụ thể và xử lý theo nguyên tắc “một việc - một đầu mối - một thời hạn - một người chịu trách nhiệm” để giải phóng nguồn lực ngay trong năm 2026.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án mà còn hạn chế tình trạng nguồn lực đã sẵn sàng nhưng không thể đưa vào nền kinh tế vì những điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nhấn mạnh cần theo dõi sát việc chuẩn bị các điều kiện thi hành luật, nghị quyết. Đặc biệt, cần hình thành một vòng khép kín giữa xây dựng chính sách, ban hành pháp luật, tổ chức thực hiện, giám sát và tiếp tục hoàn thiện pháp luật, không để khoảng cách giữa quyết định và tổ chức thực hiện.

Trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026, dư địa tăng trưởng không chỉ nằm ở việc ban hành thêm chính sách mới mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng thực thi nhanh hơn, nhất quán hơn và giảm chi phí giao dịch của toàn nền kinh tế.

Quốc hội có thể tạo ra “dư địa tăng trưởng” bằng chính sách, nhưng dư địa đó có biến thành nguồn lực tăng trưởng hay không phụ thuộc rất lớn vào năng lực thực thi của Chính phủ, các Bộ, ngành và chính quyền địa phương. Việc làm cho các chính sách đã ban hành “chạy” nhanh hơn, nhất quán hơn và giảm tối đa chi phí giao dịch chính là chìa khóa then chốt để biến dư địa thể chế thành đà tăng trưởng bứt phá cho đất nước./.