Bàn giải pháp xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Ảnh: ST

Duy trì đà tăng trưởng cao những tháng đầu năm

4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước đạt 169 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn đánh giá, xuất khẩu thời gian qua tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, vượt mục tiêu đề ra là tăng trưởng bình quân 15-16%.

Điểm qua những nhóm hàng tăng trưởng cao, lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu cho biết, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò xuất khẩu chủ lực với mức tăng trưởng 21,7%; nhóm nhiên liệu, khoáng sản tăng 28,5%.

Đồng thời, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực khi nhóm hàng công nghiệp chiếm tới 87,6% tổng kim ngạch xuất khẩu. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, cùng với nhóm hàng công nghệ chế biến, chế tạo, động lực tăng trưởng xuất khẩu khẩu còn đến từ nhóm nông - thủy sản. Đáng chú ý, hầu hết các thị trường xuất khẩu lớn đều ghi nhận mức tăng trưởng khả quan.

Cùng với đó, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong 4 tháng qua đạt 176,7 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ. Cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất và tiêu dùng, chiếm khoảng 89,7% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Trao đổi về giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu những tháng tiếp theo của năm 2026, phấn đấu duy trì mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân 15-16%, lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu nêu, một trong những giải pháp chủ đạo là công tác quản lý, điều hành trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng minh bạch, hiện đại và tạo thuận lợi thương mại.

Ngay trong 4 tháng đầu năm, Cục Xuất nhập khẩu đã trình lãnh đạo Bộ Công Thương ký ban hành 7 thông tư trong lĩnh vực xuất nhập khẩu; tiếp tục xây dựng dự thảo 4 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 8 thông tư khác nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại quốc tế.

Đồng thời, cũng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA, Cục Xuất nhập khẩu còn chủ động, tích cực phối hợp với cơ quan hải quan và cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu trong công tác kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa, ngăn chặn gian lận thương mại.

Động lực tăng trưởng xuất khẩu những tháng qua còn đến từ nhóm nông - thủy sản. Ảnh: ST

Định hướng xuất khẩu bền vững, nâng cao giá trị gia tăng

Hiện nay, Cục Xuất nhập khẩu cũng đang chủ trì xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là định hướng lớn nhằm tái cơ cấu hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và tăng khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Bộ Công Thương cũng đang triển khai kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu nhận thấy rằng chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn ở mức 16-18% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu khoảng 10-11%.

Những kết quả đạt được trong xuất nhập khẩu 4 tháng đầu năm tuy cao, song Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho rằng, việc đánh giá hoạt động xuất nhập khẩu không chỉ dừng ở số liệu thống kê mà phải tiếp cận dưới góc độ quản trị theo từng ngành hàng, lĩnh vực và thị trường. Trên cơ sở đó, xây dựng các giải pháp điều hành linh hoạt, mở rộng thị trường xuất khẩu mới và phối hợp đồng bộ với các đơn vị sản xuất để xử lý hài hòa bài toán xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại.

Bởi theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, bối cảnh tình hình thế giới còn tiềm ẩn nhiều khó khăn, do đó, cần rà soát toàn diện vai trò, chức năng và mô hình quản trị xuất nhập khẩu trong bối cảnh mới, bảo đảm lĩnh vực ngoại thương được điều hành đồng bộ, hiệu quả và gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế đất nước.

Bên cạnh đó, “cần đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất trong lĩnh vực xuất nhập khẩu” - Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu. Cục Xuất nhập khẩu phải phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và thống nhất hệ thống dữ liệu dùng chung, tiến tới quản trị điều hành dựa trên dữ liệu số.

Về Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu, một mặt phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng Chiến lược, mặt khác phải bảo đảm nội dung Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đồng bộ với các chiến lược phát triển khác của ngành Công Thương./.