Bài 4: Khi lòng dân đã thuận
Sau sáp nhập thôn, bản, những địa giới mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo dựng được sự đồng thuận trong nhân dân. Khi người dân đã tin, đã hiểu và cùng chung một hướng, những khác biệt về dân tộc, phong tục, tập quán không còn là khoảng cách mà trở thành nguồn lực nội sinh để cộng đồng cùng phát triển. Từ sự đồng lòng ấy, những bản mới đang hình thành diện mạo mới, đoàn kết hơn, trách nhiệm hơn và chủ động hơn trên hành trình xây dựng cuộc sống ấm no, bình yên.
Bài 3: Gắn những “mảnh ghép” thành một cộng đồng
Ánh sáng Đảng soi đường
Ở vùng cao, sự đồng thuận không chỉ thể hiện ở những cuộc họp hay nghị quyết được thông qua, mà còn ở niềm tin và những đổi thay trong cuộc sống. Dưới ánh sáng của Đảng, người dân được định hướng, trao cơ hội và khơi dậy ý chí vươn lên. Những người từng lầm lỡ cũng có thể trở về, vượt qua mặc cảm, tự lực phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và chung sức xây dựng bản làng ngày càng tốt đẹp hơn.

Anh Vàng A Khá (thứ 2 từ trái sang), từ một người lầm lỡ tin theo tà đạo, được cán bộ vận động quay lại, anh từng trở thành Bí thư Chi bộ bản Đoàn Kết cũ.
Anh Vàng A Khá, bản Đoàn Kết (nay là bản Mường Toong 2), xã Mường Toong, là minh chứng cho sự thay đổi. Từng vì khó khăn, nhận thức hạn chế, tin theo tà đạo “Giê Sùa”, anh đã bán hết nhà cửa, ruộng nương, trâu bò để đi theo con đường mê muội. Nhưng thay vì bị xa lánh hay định kiến, anh được cán bộ, đảng viên kiên trì gặp gỡ, tuyên truyền, phân tích, giải thích để hiểu rõ bản chất vấn đề, hiểu đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Chính sự chân thành, kiên trì và cách làm gần dân ấy đã giúp anh dần thay đổi nhận thức.
Từ đó, anh quyết định bỏ tà đạo, trở về cuộc sống bình thường, tập trung làm kinh tế, chăm lo gia đình và gây dựng lại niềm tin với bà con. Năm 2017, anh Khá được kết nạp Đảng, trở thành đảng viên gương mẫu, được tín nhiệm làm Bí thư Chi bộ bản Đoàn Kết cũ. Sau khi bản Đoàn Kết và bản Mường Toong 2 sáp nhập thành bản Mường Toong 2, anh chủ động xin thôi giữ chức vụ, nhưng vẫn tích cực phối hợp với bản, lực lượng chức năng tuyên truyền, vận động bà con chấp hành chủ trương, chính sách, đoàn kết xây dựng bản.
Ông Thào A Dế, Bí thư Đảng ủy xã Mường Toong cho biết, sự thay đổi của anh Khá không chỉ có ý nghĩa với cá nhân mà còn lan tỏa trong cộng đồng. Từng trải qua sai lầm, anh hiểu hơn tâm lý người dân, từ đó vận động, chia sẻ gần gũi, thuyết phục hơn. Việc một người từng lầm lỡ được tin tưởng, giao trọng trách là minh chứng cho hiệu quả cảm hóa, tập hợp và phát huy sức dân của tổ chức Đảng ở cơ sở.
Cũng trên địa bàn xã Mường Toong, ở bản Huổi Ping từng gặp không ít khó khăn trong việc tạo sự thống nhất trong cộng đồng do sự khác biệt về phong tục, tập quán, nhất là vấn đề tôn giáo. Năm 2019, trên địa bàn xuất hiện tà đạo “Bà Cô Dợ”, đã có không ít hộ dân từ bỏ đạo Tin Lành mà theo tà đạo với những lời hứa viễn vông. Theo ông Thèo Seo Sình, Bí thư Chi bộ bản Huổi Pinh, sau khi theo tà đạo, các hộ có biểu hiện sống tách biệt, từ bỏ một số phong tục, tập quán truyền thống dân tộc.

Ông Thào Seo Sình (ngoài cùng bên phải), Bí thư Chi bộ bản Huổi Pinh giới thiệu mô hình trồng, chế biến cây quế của bản.
Tuy nhiên, ông Sình xác định tuyên truyền, vận động chỉ thực sự hiệu quả khi đi cùng những việc làm cụ thể, giúp người dân có cuộc sống ổn định. Vì vậy, bên cạnh kiên trì giải thích, thuyết phục, ông phối hợp với các đoàn thể tìm hướng hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, vận động các hộ trở lại sản xuất và tham gia các hoạt động chung của bản. Theo đó, ông đã hướng dẫn, hỗ trợ 9 hộ tham gia mô hình trồng quế, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay, cả bản có gần 100ha quế và trên 10ha sa nhân, tạo thêm sinh kế và nguồn thu ổn định cho người dân.
Sau khi các hộ từ bỏ tà đạo, ông Sình tiếp tục vận động trưởng điểm nhóm Tin lành trên địa bàn mở lòng tiếp nhận, giúp những người từng lỡ bước hòa nhập trở lại sinh hoạt đạo. Anh Sùng Seo Lao, điểm nhóm Tin lành, chia sẻ: Những người từng lỡ bước sau khi trở lại đều có nhiều thay đổi tích cực. Bà con chăm lo làm ăn, phát triển kinh tế gia đình, chấp hành tốt chủ trương, chính sách, tích cực tham gia các hoạt động của bản và sinh hoạt đạo đúng quy định và cùng bà con xây dựng cuộc sống ổn định, đoàn kết.

Bộ đội Biên phòng tỉnh tuyên truyền cho nhân dân bản Phi Lĩnh, xã Si Pa Phìn nhận diện các dấu hiệu tà đạo.
Không chỉ những trường hợp trên, theo thống kê của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, giai đoạn 2015 - 2025, lực lượng biên phòng đã phối hợp vận động 156 hộ với 933 nhân khẩu và 5 cá nhân từ bỏ tà đạo, đạo lạ và ký cam kết không tái phạm; phối hợp đấu tranh 10 vụ với 11 đối tượng tuyên truyền “Bà Cô Dợ”, “Giê Sùa”; bóc gỡ 11 đối tượng xuất cảnh ra nước ngoài tham gia các khóa huấn luyện do các tổ chức phản động lưu vong tổ chức, góp phần giữ vững ổn định địa bàn, biên giới.
Niềm tin kết thành sức mạnh
Sự đồng thuận chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động. Khi người dân đã hiểu, đã tin, sức mạnh của cộng đồng được thể hiện bằng những việc làm cụ thể. Người góp công, người góp sức, người mạnh dạn đi đầu trong phát triển kinh tế; mỗi người một phần việc, cùng góp vào công việc chung. Từ những bàn tay ấy, những bản sau sáp nhập đang từng bước thay đổi, không chỉ rộng hơn về không gian dân cư mà còn rộng hơn về cách nghĩ, cách làm và khát vọng phát triển.
Ở bản Kê Nênh, phường Điện Biên Phủ, sự đổi thay bắt đầu từ niềm tin và sự đồng lòng giữa các dân tộc. Bản được thành lập trên cơ sở sáp nhập Kê Nênh và Nà Nghè của xã Thanh Minh cũ, hiện có 5 dân tộc: Mông, Thái, Kinh, Khơ Mú và Dao, với hơn 700 nhân khẩu. Mỗi dân tộc có phong tục, tập quán riêng, nhưng bằng sự sâu sát của chi bộ, đảng viên, người dân dần tin tưởng. Từ “việc của dân tộc mình” chuyển thành “việc của bản mình”, những khác biệt từng bước được thu hẹp, sự đồng lòng ngày càng trở thành sức mạnh.

Gia đình chị Sùng Thị Nhè là một trong những hộ điển hình làm kinh tế của bản Kê Nênh.
Niềm tin được chuyển hóa thành hành động. Người dân mạnh dạn thay đổi cách làm, phát huy lợi thế đất đai để phát triển chăn nuôi, trồng trọt, nâng cao thu nhập. Gia đình chị Sùng Thị Nhè (dân tộc Mông) là một điển hình với 2.000m² ổi, 2ha ngô, ao cá cùng đàn trâu, bò, từng bước làm ăn hiệu quả, nâng cao thu nhập. Từ hộ mạnh dạn đi trước, tinh thần dám nghĩ, dám làm lan tỏa, tạo động lực để nhiều gia đình cùng thay đổi. Không chỉ người Mông trong bản học hỏi kinh nghiệm, người dân các dân tộc khác cũng tìm đến, cùng trao đổi cách làm.
Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, Kê Nênh đã đạt chuẩn nông thôn mới và hướng tới xây dựng bản nông thôn mới kiểu mẫu. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo hiện nay không còn - đây là một trong những bản điển hình về công tác xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn tỉnh. Ông Ngô Văn Thành, Bí thư Chi bộ bản Kê Nênh, chia sẻ: “Khi bà con đã tin tưởng, đồng lòng thì việc gì cũng dễ triển khai. Những năm qua, người dân tích cực tham gia các phong trào, mạnh dạn phát triển kinh tế, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, cùng nhau xây dựng bản. Nhờ vậy, đời sống ngày càng khấm khá. Điều đáng mừng là bà con các dân tộc ngày càng gắn bó, việc chung của bản mọi người cùng bàn, cùng làm, cùng hưởng lợi”.
Kê Nênh hôm nay không còn là câu chuyện của những cộng đồng sống cạnh nhau mà đang từng bước trở thành một cộng đồng cùng phát triển. Từ sự đồng thuận trong những việc chung, người dân đã tạo nên những thay đổi cụ thể trong kinh tế, văn hóa và đời sống.

Ông Ngô Văn Thành, Bí thư Chi bộ bản Kê Nênh giúp đỡ người dân trong công việc.
Tương tự, Tả Ló San là bản biên giới được thành lập năm 1999, thuộc xã Sen Thượng (nay là xã Sín Thầu). Bản có có 27 hộ, 104 khẩu; có 3 dân tộc gồm: Hà Nhì, Thái và La Hủ. Những năm đầu lập bản, người dân gặp nhiều khó khăn từ kinh tế đến đời sống phong tục mỗi dân tộc gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ hộ nghèo năm 2024 gần 75%. Toàn bản chỉ có 4 hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh, 5 hộ còn ở nhà tạm, nhà xuống cấp. Sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp.
Từ tháng 3/2025, mô hình “Dân cư khu biên giới đoàn kết, xanh - sạch - đẹp” do Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh phối hợp triển khai tại bản Tả Ló San. Sau hơn một năm, 100% hộ không còn nhà tạm, có nhà tiêu hợp vệ sinh, được thắp sáng bằng năng lượng mặt trời; đồng thời cam kết không di cư tự do, xuất cảnh trái phép và mắc tệ nạn xã hội. Các mô hình sinh kế hiệu quả cũng được triển khai, góp phần củng cố niềm tin để người dân vươn lên, cùng giữ bản, giữ rừng, giữ vững biên cương.
Ông Pờ Xuân Mười, Trưởng bản Tả Ló San cho biết: Trước đây bản còn nghèo, bà con gặp nhiều khó khăn nên việc gì cũng khó. Nay nhà cửa khang trang hơn, môi trường sạch đẹp, nhiều hộ có thêm sinh kế. Những thay đổi ấy bà con đều nhìn thấy và cùng tham gia thực hiện. Từ đó, mọi người thêm tin tưởng, đoàn kết các dân tộc, cùng nhau làm ăn, giữ rừng, giữ bản và bảo vệ biên giới. Hiện nay, 100% hộ dân trong bản đều cam kết bảo đảm an ninh trật tự, biên giới, mốc quốc giới quốc gia trên địa bàn.
Từ một bản biên giới đặc biệt khó khăn, Tả Ló San trở thành mô hình điểm để nhân rộng ra các bản biên giới trên địa bàn tỉnh. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Mùa A Vảng nhấn mạnh: Sự thay đổi của Tả Ló San không chỉ nằm ở những con số, mà nằm ở sự thấu hiểu: Muốn giữ biên cương vững chắc, phải giữ được lòng dân; muốn bà con an tâm bám bản, phải giúp cuộc sống của người dân ấm no, văn minh. Những kết quả đạt được là bước khởi đầu để tiếp tục nhân rộng mô hình ra các khu dân cư biên giới trên địa bàn tỉnh theo hướng “Giàu về kinh tế - Đẹp về văn hóa - Vững về quốc phòng an ninh”.

Cán bộ biên phòng cùng lãnh đạo xã Sín Thầu hướng dẫn người dân bản Tả Ló San phát triển kinh tế.
Từ những thôn, bản sau sáp nhập đến các khu dân cư biên giới, những đổi thay không chỉ đến từ đường mới, nhà mới hay mô hình kinh tế hiệu quả, mà sâu xa hơn là sự chuyển biến trong nhận thức và hành động. Khi đã hiểu, đã tin và thấy rõ lợi ích chung, người dân sẵn sàng góp sức vun đắp cộng đồng. Đó cũng là giá trị lớn của việc sắp xếp thôn, bản, mở rộng không gian phát triển, tăng gắn kết giữa các dân tộc và cùng chia sẻ thành quả.
Muốn vậy, tổ chức Đảng phải vững, cán bộ gần dân, hiểu dân, lắng nghe dân; chủ trương phải được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực để củng cố niềm tin. Khi lòng dân thuận, khác biệt không còn là khoảng cách mà trở thành sức mạnh, niềm tin tạo đồng thuận, đồng thuận tạo sức mạnh. Đó là nền tảng để những thôn, bản mới sau sáp nhập trở thành mái nhà chung, nơi các dân tộc cùng xây dựng cuộc sống ấm no, giữ gìn bản sắc và vững vàng nơi biên cương.
