Bắc Ninh - Vững bước trên hành trình mới

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương là một mốc lịch sử thể hiện sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước đối với tiềm năng và năng lực của địa phương. Đây cũng là bước đi nhằm hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể quốc gia và Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Bắc Ninh không chỉ phát triển theo quy mô cấp tỉnh mà còn khẳng định vị thế một đô thị trung tâm, cực tăng trưởng dẫn dắt không gian kinh tế - xã hội khu vực phía Bắc.

Từ quy hoạch đến không gian phát triển

Thời gian qua, Bắc Ninh chủ động triển khai đồng bộ và quyết liệt các công tác quy hoạch kiến trúc, phát triển không gian đô thị nhằm đón đầu xu thế hội nhập. Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh và Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã mở ra không gian phát triển đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Một góc đô thị phường Kinh Bắc.

Toàn tỉnh hiện có 25 đô thị, bao gồm 3 đô thị loại II giữ vai trò hạt nhân kinh tế (Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn) cùng 22 đô thị loại III đóng vai trò kết nối vệ tinh. Hệ thống không gian đô thị được tái thiết kế theo mô hình đa cực, giảm áp lực cho vùng lõi Thủ đô Hà Nội thông qua việc hình thành các hành lang công nghiệp - đô thị - dịch vụ dọc theo đường Vành đai 4, Vành đai 5.

Công tác lập, thẩm định và phê duyệt các đồ án phân khu, quy hoạch chi tiết các khu chức năng trọng điểm được thực hiện bài bản. 6 tháng đầu năm 2026, Sở Xây dựng đã tham mưu ban hành hàng trăm văn bản thỏa thuận quy hoạch, thẩm định hàng chục hồ sơ quan trọng, bảo đảm sự khớp nối hạ tầng kỹ thuật đồng bộ giữa các địa bàn sáp nhập.

Bên cạnh đó, việc rà soát và đánh giá thực trạng theo Nghị quyết số 111 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho thấy Bắc Ninh đạt 12/15 tiêu chuẩn của đô thị loại I. Tại các hội nghị thẩm định quy hoạch, tiêu chí đô thị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhận định: “Việc công nhận đô thị loại I không chỉ nhằm đáp ứng các tiêu chí theo quy định mà còn là bước đi quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Với quy mô dân số, diện tích sau mở rộng cùng hạ tầng đồng bộ, Bắc Ninh hội tụ đủ điều kiện là cực tăng trưởng quan trọng. Tỉnh cần tập trung hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, cây xanh, hạ tầng thông minh để nâng cao chất lượng đô thị theo hướng bền vững”.

Hạ tầng đồng bộ

Xác định hạ tầng kỹ thuật là "xương sống" của đô thị hiện đại, Bắc Ninh huy động và phân bổ nguồn lực mạnh mẽ để xây dựng các công trình giao thông trọng điểm, hạ tầng logistics và đô thị thông minh; khẳng định năng lực đầu mối giao thông quốc gia và quốc tế với 3 đầu mối hạ tầng giao thông chiến lược gồm: Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Ga liên vận quốc tế Kép và Cảng cạn Sen Hồ.

Nhiều khu dân cư, đô thị mới hình thành tạo diện mạo khang trang và sức sống mới cho thành phố trong tương lai.

Hệ thống giao thông đối ngoại và nội vùng được đầu tư nâng cấp toàn diện với các tuyến đường huyết mạch như: Quốc lộ 1, Quốc lộ 18, Quốc lộ 38, các tuyến tỉnh lộ và nhiều công trình cầu kết nối liên vùng hiện đại (cầu Như Nguyệt mở rộng, cầu Hà Bắc 2, cầu Á Lữ…). Tỉnh đang tích cực nghiên cứu quy hoạch các tuyến đường sắt đô thị kết nối Bắc Ninh - Nội Bài và Bắc Ninh - Yên Viên, triển khai cắm mốc dự án đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội.

6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Bắc Ninh đạt 10,56% nằm trong nhóm các tỉnh, thành phố tăng trưởng 2 con số; thu hút đầu tư nước ngoài FDI đứng thứ 4 toàn quốc; tự cân đối ngân sách nhà nước đều vượt các mốc tiêu chuẩn.

Không dừng lại ở giao thông, hạ tầng số và đô thị thông minh cũng ghi nhận sự bứt phá vượt bậc. Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) tỉnh và các đô thị trung tâm đã đi vào vận hành hiệu quả, tích hợp giám sát giao thông, an ninh, môi trường và dịch vụ công trực tuyến. Các giải pháp quản lý hạ tầng kỹ thuật như số hóa mạng lưới cấp nước, chống ngập úng đô thị, quản lý công viên cây xanh và chiếu sáng tiết kiệm năng lượng được phủ rộng, đáp ứng tiêu chuẩn đô thị thông minh mức độ 1.

Song hành cùng phát triển công nghiệp và mở rộng không gian, Bắc Ninh luôn đặt con người vào vị trí trung tâm của chính sách phát triển đô thị. Với 52 khu công nghiệp quy hoạch thu hút hàng trăm nghìn lao động, công tác phát triển nhà ở xã hội và cải thiện môi trường sống trở thành trụ cột thiết yếu. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về chỉ tiêu hoàn thành 119.073 căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, riêng năm 2026 là 19.900 căn, tỉnh Bắc Ninh đã triển khai quyết liệt các giải pháp cụ thể. Hệ thống thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục và công trình kiến trúc tạo nên bộ mặt đô thị hiện đại, văn minh nhưng vẫn giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Trước những thành tựu phát triển của tỉnh, ông Nguyễn Lưu Sơn, tổ dân phố Ninh Xá, phường Kinh Bắc chia sẻ: “Những thay đổi về hạ tầng giao thông, công viên cây xanh và các khu nhà ở xã hội khang trang thời gian qua đã giúp không gian sống của người dân trở nên văn minh và thuận tiện hơn rất nhiều. Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, chúng tôi vô cùng tự hào và kỳ vọng đời sống vật chất, tinh thần sẽ tiếp tục được nâng lên”.

Hành trình xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là hiện trạng hạ tầng hay con số tăng trưởng kinh tế, mà quan trọng hơn hết, đó là bước chuyển mình thực chất để mang lại cuộc sống phồn vinh, hạnh phúc cho từng người dân. Với quyết tâm chính trị của Đảng bộ, chính quyền và sự đồng lòng của Nhân dân, Bắc Ninh đang vững bước khẳng định vị thế một đô thị hiện đại, sinh thái, thông minh và xứng tầm trung tâm phát triển hàng đầu của đất nước.