Ẩm thực đêm trước thách thức của cuộc sống hiện đại

Khi thành phố lên đèn, cuộc sống về đêm dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống đô thị. Từ các siêu đô thị như New York (Mỹ), Berlin (Đức) đến các thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) hay Tokyo (Nhật Bản), điều nổi bật của văn hóa ban đêm không chỉ là ánh đèn neon hay tiếng nhạc điện tử, mà còn là cách xây dựng thành phố ẩm thực về đêm.

Thủ đô Bangkok, Thái Lan nổi tiếng với cuộc sống về đêm sôi động và náo nhiệt. Ảnh: TTXVN

Tại châu Âu, sức hút của ẩm thực đêm cũng trở thành một phần bản sắc trong đời sống văn hóa đô thị, khi những khu phố ẩm thực, quảng trường, chợ đêm và nhà hàng mở cửa đến khuya trở thành điểm hẹn quen thuộc của người dân và du khách.

Từ những quán tapas nhộn nhịp ở Tây Ban Nha, các tiệm bánh và quán ăn đêm tại Pháp cho đến những quán rượu sôi động ở Anh, mỗi thành phố lại mang đến một cách riêng để thưởng thức ẩm thực và tận hưởng nhịp sống khi màn đêm buông xuống.

Với châu Á, tạp chí Time Out (Anh) cuối tháng 8 vừa qua đã công bố danh sách “Những thành phố có đời sống đêm tuyệt nhất thế giới” năm 2026, dựa trên khảo sát từ người dân địa phương.

Đáng chú ý, Hà Nội (Việt Nam) cùng nhiều thành phố châu Á như Bangkok (Thái Lan), Bắc Kinh (Trung Quốc) và Singapore đều góp mặt trong danh sách, cho thấy sức sống ngày càng đa dạng của đời sống về đêm tại châu lục này.

Theo đánh giá của Time Out, mỗi thành phố ở châu Á lại ghi dấu ấn bằng một màu sắc riêng. Trong khi Hà Nội gây ấn tượng với những quán bia hơi bình dân và món ăn đường phố đa dạng, thì Bangkok mang đến thế giới ẩm thực đêm sôi động, trải dài từ những nhà hàng cao cấp đến những bữa ăn bình dân.

Còn Bắc Kinh hấp dẫn bởi sự giao thoa giữa không gian truyền thống và văn hóa đương đại, từ nhâm nhi bia thủ công trong những con ngõ cổ tại Great Leap Brewing, thưởng thức cocktail ở Shifter đến tầng hầm và không gian biểu diễn âm nhạc của quán bar Modernista.

Cuộc sống ban đêm vốn là một phần quan trọng của đời sống xã hội và trở thành một phần văn hóa gắn liền với người dân trong thời gian dài nhưng hiện đang đứng trước những thách thức không nhỏ trong việc thích nghi với xu hướng mới của giới trẻ và áp lực kinh tế.

Tại Anh, giới trẻ giờ đây có xu hướng ra ngoài sớm và cũng trở về nhà sớm hơn đã khiến thị trường giải trí về đêm dần thu hẹp. Sự phát triển đời sống về đêm đang đối mặt với những dấu hiệu đáng lo ngại.

Theo số liệu của Night Time Industries Association (NTIA), gần 800 cơ sở kinh doanh hoạt động về đêm đã phải đóng cửa trong vòng 5 năm tính đến tháng 8.2025, khiến quy mô toàn ngành thu hẹp 26,4% kể từ năm 2020. Mức suy giảm này gần gấp đôi mức 14,2% của toàn ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống.

Tại Mỹ, sự thu hẹp của mô hình nhà hàng 24 giờ không chỉ diễn ra ở một vài địa phương mà đang trở thành xu hướng trên cả nước. Dữ liệu Yelp công bố năm 2025 cho thấy số nhà hàng cung cấp dịch vụ 24 giờ tại Mỹ đã giảm 11% trong giai đoạn từ tháng 1.2020 đến tháng 1.2025.

Tình trạng thiếu hụt lao động và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, đặc biệt khi người Mỹ trẻ ngày càng có xu hướng uống ít rượu hơn, cũng đang khiến nhu cầu ăn uống vào đêm khuya suy giảm.

Tương tự ở châu Á, izakaya (mô hình quán nhậu bình dân truyền thống của Nhật Bản) từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống về đêm của người dân. Giờ đây, thói quen này đang thay đổi khi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, có xu hướng uống ít rượu hơn và giảm tần suất ăn uống bên ngoài.

Cùng với đó, chi phí kinh doanh gia tăng, giá nguyên liệu và nhân công leo thang đang tạo thêm áp lực lên các izakaya truyền thống.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng “khoảng trống về đêm” đang dần hiện hữu bởi không gian gặp gỡ, giải trí và tận hưởng đời sống cộng đồng ngày càng thu hẹp.

Khi những địa điểm về đêm là những quán ăn nhà hàng và ẩm thực lần lượt biến mất, câu chuyện đặt ra không chỉ là làm thế nào để giữ lại một ngành kinh tế, mà còn là làm thế nào để duy trì một phần sức sống văn hóa và xã hội của các đô thị sau khi mặt trời lặn.

Việc gìn giữ những không gian ấy vì thế sẽ vừa là bảo tồn một phần ký ức đô thị, vừa là để duy trì những “điểm chạm” để con người gặp gỡ, kết nối và tạo nên sức sống cho thành phố về đêm.